Ba lần đổi nghề, tao vẫn không biết mình là ai

Năm hai mươi hai tuổi tao ra trường ngành tài chính.

Ba tao nói ngành này ổn. Mẹ tao nói ngành này ổn. Thầy cô nói ngành này ổn. Tao cũng nghĩ chắc ổn.

Đi làm ngân hàng. Mặc áo sơ mi, đeo thẻ nhân viên, ngồi bàn có máy tính. Lương tháng đầu chín triệu. Tao gửi về nhà ba triệu, mẹ tao khoe với hàng xóm.

Sáu tháng đầu tao cố. Cố học hệ thống. Cố nhớ quy trình. Cố cười với khách. Cố đi nhậu với anh em phòng. Cố tin rằng mình sẽ quen.

Mười hai tháng sau tao vẫn cố.

Mười tám tháng sau tao nghỉ.

Ba tao không nói gì. Mẹ tao hỏi một câu: "Vậy giờ con làm gì?"

Tao không biết.

Thằng bạn tao rủ đi làm marketing cho một startup. Nó nói ngành này tự do, sáng tạo, không gò bó. Tao nghe hai chữ "tự do" là nhảy vào.

Startup bảy người. Tao làm content, chạy ads, quay video, trả lời inbox, đôi khi cả ship hàng. Lương tám triệu nhưng được cái vui. Sếp trẻ, hay cười, hay nói về tầm nhìn.

Sáu tháng đầu tao thấy mình sống lại. Tao nghĩ đây rồi. Đây mới là chỗ của tao.

Rồi startup hết tiền.

Sếp vẫn cười nhưng mắt khác. Lương trễ một tháng. Rồi hai tháng. Rồi sếp gọi tao ra cà phê, nói anh xin lỗi.

Tao lại thất nghiệp.

Lần này mẹ tao không hỏi gì. Bà chỉ nấu cơm nhiều hơn bình thường.

Tao nằm nhà hai tuần. Lướt LinkedIn thấy đứa nào cũng đang "thrilled to announce". Đứa lên senior. Đứa qua Singapore. Đứa mở công ty riêng. Tao đóng app, mở lại, đóng, mở lại.

Rồi tao đi dạy kèm.

Không phải vì thích dạy. Vì cần tiền.

Dạy toán cho mấy đứa cấp hai. Mỗi buổi một trăm năm mươi ngàn. Tuần bốn buổi. Đủ đóng trọ, đủ ăn, không đủ gửi về nhà.

Nhưng có một buổi, con nhỏ lớp bảy nó giải được bài mà nó kẹt cả tuần. Nó nhìn tao, cười. Không nói gì. Chỉ cười.

Tao về nhà tối đó, nằm nghĩ.

Không phải nghĩ về nghề. Nghĩ về cái cười đó.

Tao nhớ lại hồi làm ngân hàng, không có lần nào tao cười kiểu đó. Hồi làm startup cũng có vui, nhưng cái vui đó là vui vì mình đang "làm gì đó ngầu". Khác.

Con nhỏ đó cười vì nó hiểu được một thứ nó không hiểu trước đó. Và tao là người ngồi cạnh lúc nó hiểu.

Vậy thôi.

Nhưng tao không dám nói với ai là tao thích dạy kèm. Vì nghe nó không oai. Ba mươi tuổi, đổi ba nghề, cuối cùng đi dạy kèm toán lớp bảy. Đăng lên LinkedIn không ai like đâu.

Thằng bạn tao hỏi: "Mày tính làm cái này lâu dài hả?"

Tao nói không biết.

Nó nói: "Mày phải có plan chứ. Mày phải biết mình muốn gì chứ."

Tao im.

Vì tao không biết mình muốn gì. Tao chỉ biết lần đầu tiên trong ba mươi năm, tao không cố. Không cố thích. Không cố tin. Không cố chứng minh.

Tao chỉ ngồi đó, giải toán với một đứa nhỏ, và thấy được.

Mấy tháng sau tao nhận thêm học trò. Vẫn không gọi đó là nghề. Vẫn không có plan. Vẫn không biết năm sau mình ở đâu.

Nhưng mỗi sáng thức dậy tao không phải hít một hơi thật sâu rồi tự nhủ "cố lên" trước khi bước ra khỏi giường.

Hồi làm ngân hàng tao hít hơi đó mỗi ngày. Hồi startup cũng vậy, chỉ là tao giấu nó sau chữ "đam mê".

Bây giờ tao không hít hơi đó nữa.

Ba tao gọi điện hỏi công việc sao rồi. Tao nói con dạy kèm. Ổng im một lúc rồi nói: "Vậy có đủ sống không?"

Tao nói đủ.

Ổng nói: "Đủ thì được."

Đó là lần đầu tiên ba tao không nói chữ "ổn". Ổng nói chữ "đủ".

Tao không biết ổng hiểu hay ổng mệt rồi không muốn cãi. Nhưng tao thấy nhẹ.

Đôi khi tao vẫn mở LinkedIn. Vẫn thấy đứa nào cũng đang đi lên. Vẫn thấy mình đứng yên.

Nhưng đứng yên mà không cố, khác với đứng yên mà đang gồng.

Tao không biết cái này có kéo dài không. Có thể sang năm tao lại đổi. Có thể tao sẽ quay lại công ty. Có thể không.

Tao chỉ biết là ba lần đổi nghề, tao không tìm được mình ở đâu hết.

Nhưng lần này, tao ngừng tìm.

Và lạ, ngừng tìm rồi thì thấy.