Ba lần tao mở quán, ba lần tao đóng cửa
Three Times I Opened a Shop, Three Times I Shut It Down
Lần đầu tao mở quán cà phê, tao hai mươi sáu tuổi.
Tao vay ba trăm triệu. Một trăm từ ngân hàng, một trăm từ bà ngoại, một trăm từ thằng bạn thân hồi cấp ba.
Tao tự thiết kế menu. Tự chọn ly, chọn đèn, chọn màu sơn tường. Tao ngồi trong quán trống, chưa có khách nào, mà đã thấy mình thành công rồi.
Tháng đầu đông. Tháng hai vắng. Tháng ba, tao bắt đầu ngồi đếm từng người bước qua cửa mà không vào.
Tháng thứ sáu, tao đóng cửa.
Bà ngoại không nói gì. Bà chỉ hỏi: "Con ăn cơm chưa?"
Thằng bạn thân thì khác. Nó không đòi tiền, nhưng nó cũng không gọi điện nữa.
Tao nợ ba trăm triệu. Hai mươi sáu tuổi. Nợ ba trăm triệu.
Tao đi làm thuê. Pha cà phê cho quán người khác. Cái quán đông nghịt, ngày nào cũng đông.
Tao đứng sau quầy, pha latte cho khách, mà tay run. Không phải vì mệt. Vì tao nhận ra cái quán này cũng bán đúng thứ tao bán. Cùng hạt cà phê. Cùng cái ly. Nhưng nó đông, còn tao thì đóng cửa.
Tao không hiểu.
Tao nghĩ chắc tại vị trí. Quán tao ở hẻm, quán này mặt tiền. Tao tự nhủ: lần sau, mặt tiền.
---
Lần hai, tao ba mươi tuổi.
Tao gom được hai trăm triệu. Lần này không vay ai. Bốn năm đi làm thuê, tao để dành từng đồng.
Tao thuê mặt bằng mặt tiền. Đường lớn. Xe chạy qua cả ngày.
Tao không bán cà phê nữa. Tao bán trà sữa. Hồi đó trà sữa đang hot. Tao nghĩ: theo trend thì không sai.
Tao thuê người thiết kế. Thuê người chạy quảng cáo. Tao làm đúng hết mọi thứ mà mấy cái video trên YouTube dạy.
Tháng đầu đông. Tháng hai vẫn đông. Tao mừng.
Tháng ba, đối diện mở một quán trà sữa khác. To hơn. Đẹp hơn. Rẻ hơn.
Tháng tư, bên cạnh mở thêm một quán nữa.
Tháng sáu, đường đó có bốn quán trà sữa trong vòng hai trăm mét.
Tháng tám, tao đóng cửa.
Lần này tao không nợ ai. Nhưng hai trăm triệu, bốn năm để dành, bay trong tám tháng.
Tao ngồi trong quán trống, nhìn mấy cái bàn ghế. Tao nhớ hồi mới mở, tao lau từng cái bàn, kê cho ngay, sợ khách thấy lệch.
Giờ không có khách nào để thấy.
---
Tao ba mươi hai tuổi. Đi làm văn phòng. Công ty nhỏ, lương mười bốn triệu.
Đồng nghiệp hỏi: "Trước làm gì?" Tao nói: "Làm linh tinh."
Tao không nói tao từng mở quán. Không nói tao từng là chủ. Không nói gì hết.
Vì nói ra thì người ta hỏi: "Sao đóng?" Mà tao không biết trả lời sao.
Tao nói tại vị trí, tại trend, tại cạnh tranh. Nhưng tao biết không phải. Hoặc đúng hơn, tao không biết tại cái gì.
Tao chỉ biết là tao đã thử. Và tao đã thua.
Hai lần.
---
Lần ba, tao ba mươi lăm tuổi.
Lần này tao không bán cà phê, không bán trà sữa. Tao bán cơm.
Cơm trưa văn phòng. Đơn giản. Hai món mặn, một rau, một canh, mười lăm nghìn.
Tao thuê bếp nhỏ trong hẻm. Không mặt tiền. Không bàn ghế. Chỉ nấu rồi ship.
Tao nấu từ năm giờ sáng. Tao giao từ mười giờ. Tao rửa xong lúc hai giờ chiều. Rồi đi chợ cho ngày mai.
Tháng đầu, hai mươi đơn.
Tháng hai, bốn mươi đơn.
Tháng ba, tao nghĩ: lần này được rồi.
Tháng tư, tao bị ngộ độc thực phẩm. Không phải khách. Tao. Tao ăn đồ thừa, đồ để qua đêm, tiết kiệm.
Tao nằm viện ba ngày. Không ai nấu thay. Đơn hủy hết.
Tao ra viện, mở app, thấy mấy tin nhắn: "Sao hôm nay không giao?" "Chuyển sang quán khác rồi nha."
Tao đóng cửa lần ba.
---
Ba lần mở. Ba lần đóng.
Mỗi lần tao đều nghĩ mình đã sửa được cái sai lần trước. Lần một tại vị trí, lần hai tao chọn mặt tiền. Lần hai tại trend, lần ba tao bán thứ cơ bản. Lần ba tại tao không có người, tao vẫn chỉ có một mình.
Ba lần, ba lý do khác nhau. Nhưng kết quả giống nhau.
Tao ngồi nghĩ. Không phải nghĩ để tìm cách mở lần bốn. Mà nghĩ: tại sao tao cứ mở?
Có phải vì tao thích kinh doanh không? Hay vì tao không chịu được việc đi làm thuê? Hay vì tao muốn chứng minh gì đó? Với ai?
Bà ngoại đã mất. Năm tao ba mươi ba.
Thằng bạn thân thì lâu rồi không gặp.
Tao muốn chứng minh với ai?
Có khi nào, cái thứ tao gọi là "thất bại" không phải là ba lần đóng quán. Mà là cái cách tao nhìn ba lần đóng quán đó.
Tao cứ nghĩ mỗi lần đóng là một vết nứt. Một chỗ hỏng. Một thứ cần sửa.
Nhưng nếu nó không phải vết nứt thì sao?
Tao không biết.
Tao ba mươi lăm. Không nợ. Không quán. Không biết bước tiếp là gì.
Nhưng lần đầu tiên, tao không vội.