Ba mươi tuổi, tao ngồi trong căn phòng đầy đồ mà không có gì
Thirty years old, sitting in a room full of things with nothing at all
Tao ba mươi tuổi.
Căn phòng tao thuê ở quận 7 rộng ba mươi lăm mét vuông. Có tivi năm mươi lăm inch. Có loa Marshall. Có máy pha cà phê tự động. Có kệ sách, trên đó bày mấy cuốn tao chưa đọc hết cuốn nào. Có cây xanh, loại không cần tưới nhiều, vì tao hay quên.
Tao có đủ hết.
Mà tối nào tao cũng nằm trên giường, mở YouTube cho có tiếng người.
---
Hồi hai lăm tuổi, tao nghĩ cô đơn là vì thiếu. Thiếu người yêu, thiếu bạn bè, thiếu tiền. Tao nghĩ nếu kiếm đủ thì sẽ hết.
Tao kiếm được rồi.
Lương bốn mươi triệu. Công ty nước ngoài. Đồng nghiệp lịch sự, không ai hại ai, cũng không ai thật sự biết ai. Cuối tuần thỉnh thoảng đi uống bia với mấy đứa quen. Nói chuyện công ty, chuyện crypto, chuyện con gái. Rồi về.
Mỗi đứa về mỗi phòng.
Tao bắt đầu nhận ra cô đơn không phải vì thiếu. Nó ở ngay giữa lúc tao có đủ.
---
Có đêm tao thức đến ba giờ sáng. Không phải vì deadline. Không phải vì lo lắng gì cụ thể.
Chỉ là tao không muốn ngủ.
Vì ngủ xong thì lại dậy. Lại đi làm. Lại về. Lại nằm.
Cái vòng đó, tao đi hoài mà không thấy mình đang đi đâu.
Tao lướt điện thoại. Mở Instagram. Thấy thằng bạn cũ đăng ảnh đám cưới. Thấy con bạn đại học khoe con mới sinh. Thấy đứa khác đi Nhật.
Tao thấy hết. Tao like hết.
Rồi tao tắt điện thoại. Phòng tối. Im.
Cái im đó nó không giống im lặng bình thường. Nó như một cái hố. Tao đứng ở miệng hố, nhìn xuống, không thấy đáy.
---
Tao thử đi gặp người.
Đi Hinge, đi Bumble. Match được vài đứa. Chat vài ngày. Gặp uống cà phê.
Con bé đầu tiên dễ thương. Cười nhiều. Hỏi tao làm gì, ở đâu, thích gì. Tao trả lời hết. Nó cũng kể. Buổi hẹn vui.
Về nhà, tao nằm nghĩ. Tao không nhớ mặt nó.
Không phải nó xấu. Không phải nó nhạt. Tao chỉ không cảm thấy gì.
Con bé thứ hai, thứ ba, cũng vậy. Tao gặp, tao nói, tao cười. Rồi về. Rồi trống.
Tao bắt đầu sợ. Không phải sợ cô đơn. Sợ là tao đã mất khả năng kết nối với người khác.
---
Có lần, tao gọi điện cho mẹ.
Mẹ hỏi ăn uống gì chưa. Tao nói rồi. Mẹ hỏi công việc sao. Tao nói ổn. Mẹ hỏi có người yêu chưa. Tao nói chưa.
Mẹ im một lúc rồi nói: "Con ráng giữ sức khỏe nghen."
Tao muốn nói gì đó. Muốn nói là con mệt. Muốn nói là con không biết sao con thấy trống quá. Muốn nói là con sợ.
Nhưng tao chỉ nói: "Dạ, con biết."
Rồi cúp máy.
Tao ngồi trên ghế sofa. Cái sofa tao mua mười hai triệu, màu xám, đẹp lắm. Tao ngồi đó, hai tay buông thõng.
Tao khóc.
Không biết khóc vì gì. Không có chuyện gì xảy ra. Không ai làm gì tao. Đời tao, nhìn từ bên ngoài, ổn.
Mà tao khóc.
---
Sau đêm đó, tao bắt đầu tắt loa. Tắt tivi. Tắt YouTube.
Tao ngồi trong phòng im.
Lần đầu, tao chịu không nổi. Cái im nó ép vào tai. Tao muốn mở gì đó lên ngay. Muốn nghe ai đó nói. Muốn có tiếng. Bất kỳ tiếng gì.
Nhưng tao không mở.
Tao ngồi.
Năm phút. Mười phút. Nửa tiếng.
Cái trống đó, nó không biến mất. Nhưng nó bắt đầu thay đổi hình dạng. Lúc đầu nó như cái hố. Rồi nó như một cái phòng. Rồi nó như một khoảng trời.
Tao không hiểu. Tao không cố hiểu.
Tao chỉ ngồi.
---
Tao bắt đầu làm vậy mỗi tối. Về nhà, tắt hết, ngồi.
Không thiền. Không chánh niệm. Không app Headspace. Không gì hết.
Chỉ ngồi với cái trống.
Có tối nó nặng. Có tối nó nhẹ. Có tối tao lại khóc. Có tối tao chỉ thở.
Dần dần, tao nhận ra một chuyện.
Cái trống đó, nó không phải kẻ thù. Nó ở đó từ đầu. Từ trước khi tao có lương bốn mươi triệu. Từ trước khi tao có căn phòng ba mươi lăm mét vuông. Từ trước khi tao biết cô đơn là gì.
Tao chỉ lấp nó lên bằng đồ. Bằng tiếng. Bằng người. Bằng việc.
Mà nó vẫn ở đó.
---
Bây giờ tao vẫn sống một mình. Vẫn căn phòng đó. Vẫn đi làm. Vẫn về.
Nhưng tối nào tao cũng ngồi với cái trống một lúc.
Không phải vì tao thích. Không phải vì tao ngộ ra điều gì cao siêu.
Chỉ là tao không chạy nữa.
Chạy hoài cũng mệt. Mà nó vẫn ở đó.
致虛極，守靜篤。萬物並作，吾以觀復
Trí hư cực, thủ tĩnh đốc. Vạn vật tịnh tác, ngô dĩ quan phục
Đến chỗ trống rỗng tột cùng, giữ vững sự tĩnh lặng. Vạn vật cùng sinh, ta nhìn chúng trở về.
Attain the utmost emptiness; hold firm to stillness. The myriad things arise together — I watch them return.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 16
Diễn giải
Interpretation
Ông già Lão Tử nói cái này hai ngàn năm trước. Trống rỗng tột cùng. Giữ vững sự tĩnh lặng. Nghe như triết học cao siêu. Nhưng nó đơn giản lắm. Mày có cái trống bên trong. Ai cũng có. Mày lấp nó bằng tiếng nhạc, bằng người, bằng việc, bằng đồ mua. Lấp hoài. Mà nó vẫn ở đó. Ông già nói: đừng lấp. Đến cho tới cái trống đó. Đến tận cùng nó. Rồi ở yên. Không phải ở yên vì bình an. Ở yên vì không còn chỗ nào để chạy. Thằng trong chuyện, nó tắt hết. Ngồi xuống. Không thiền, không gì. Chỉ ngồi. Cái trống từ cái hố biến thành khoảng trời. Không phải nó thay đổi. Mà nó thôi sợ. Có khi cô đơn không phải bệnh cần chữa. Có khi nó là cái phòng mà mày chưa bao giờ dám bước vào.
Lao Tzu said this two thousand years ago. Reach the utmost emptiness. Hold firm to stillness. Sounds like high philosophy. But it's simple. You have an emptiness inside. Everyone does. You fill it with music, with people, with work, with things you buy. You keep filling. And it's still there. The old man said: don't fill it. Go all the way into that emptiness. Reach the very end of it. Then stay still. Not still because you're at peace. Still because there's nowhere left to run. The guy in the story turned everything off. Sat down. No meditation, no nothing. Just sat. The emptiness went from being a pit to being an open sky. It didn't change. He just stopped being afraid of it. Maybe loneliness isn't a disease that needs curing. Maybe it's a room you've never dared to walk into.