Ba năm leo lên, một buổi chiều ngồi lại
Three Years Climbing, One Afternoon Sitting Still
Tao vào công ty lúc hai mươi lăm.
Lương bảy triệu. Ngồi bàn sát cửa sổ, gần toilet. Mỗi lần sếp đi ngang, tao cúi xuống gõ phím cho có vẻ bận. Không ai nhớ tên tao trong ba tháng đầu.
Tao tự nhủ: được rồi, cứ cắm đầu mà làm.
Năm đầu tiên, tao là đứa đi sớm nhất, về muộn nhất. Không phải vì yêu công việc. Mà vì tao sợ. Sợ bị cho là vô dụng. Sợ bị đuổi. Sợ phải quay về quê nói với ba mẹ là con không làm được.
Cuối năm, tao được tăng lương. Chín triệu rưỡi. Sếp khen trước team. Tao cười, cảm ơn, rồi tối đó về nhà trọ nằm thở phào. Không phải vì vui. Mà vì nhẹ. Như vừa thoát một cái gì đó.
Nhưng cái nhẹ đó không ở lâu.
Năm thứ hai, tao lên senior. Lương mười ba triệu. Có người mới vào, ngồi đúng cái bàn cũ của tao, sát cửa sổ, gần toilet. Tao nhìn nó, thấy mình hồi đó. Cũng cúi đầu gõ phím mỗi khi sếp đi ngang.
Tao bắt đầu được mời họp. Những cuộc họp mà trước đây tao chỉ thấy người ta đi vào phòng kính rồi đóng cửa. Giờ tao ngồi trong đó. Nghe. Gật đầu. Thỉnh thoảng phát biểu một câu cho có. Rồi ra ngoài, thấy mệt hơn là thấy quan trọng.
Nhưng tao không dừng.
Vì xung quanh không ai dừng. Thằng Hoàng cùng khóa đã lên lead ở công ty khác. Con Linh đăng LinkedIn, title mới, ảnh mới, mấy trăm like. Tao lướt qua, không like, nhưng nhớ rất rõ.
Năm thứ ba, tao lên quản lý nhóm. Lương mười tám triệu. Ba mẹ gọi điện, giọng vui. Bạn bè hỏi "mày giỏi vậy, bí quyết gì?". Tao cười, nói đại: chăm chỉ thôi.
Chăm chỉ thôi.
Tao không nói với ai rằng tao ngủ không ngon từ sáu tháng trước. Không nói rằng tao hay đau đầu mỗi chiều chủ nhật, vì biết thứ hai sắp tới. Không nói rằng tao mở laptop lúc mười giờ đêm không phải vì cần, mà vì không mở thì không biết làm gì.
Công việc trở thành cái duy nhất tao biết làm.
Tao quên mất hồi đại học tao thích vẽ. Quên mất hồi cấp ba tao hay đạp xe ra bờ sông ngồi một mình. Quên mất tao từng có buổi chiều không làm gì cả, và thấy ổn.
Giờ một buổi chiều không làm gì khiến tao bồn chồn. Như thiếu cái gì. Như đang lãng phí.
Rồi một hôm, tao đi họp xong, về bàn, ngồi xuống. Màn hình sáng. Slack nhấp nháy. Email chưa đọc. Nhưng tao không mở.
Tao nhìn ra cửa sổ.
Nắng chiều vàng. Giống y hệt nắng chiều hồi tao mới vào, ngồi cái bàn sát toilet. Lúc đó tao nhìn ra ngoài, nghĩ: một ngày mình sẽ ngồi chỗ khác, chỗ quan trọng hơn.
Giờ tao ngồi chỗ khác thật. Phòng riêng. Ghế xoay. Màn hình to.
Nhưng nắng vẫn vậy. Và tao vẫn nhìn ra ngoài, vẫn nghĩ: một ngày mình sẽ ở chỗ khác.
Chỗ khác nào?
Tao không biết.
Tao chỉ biết là ba năm qua tao leo. Leo đúng. Leo nhanh. Leo hơn nhiều đứa cùng tuổi.
Mà tao không nhớ nổi mình đã sống gì ngoài chuyện leo.
Hôm đó tao không làm thêm giờ. Tao tắt laptop lúc sáu giờ. Đi bộ về. Không cắm tai nghe. Không nghe podcast phát triển bản thân. Không lên kế hoạch gì.
Tao đi ngang một quán cà phê nhỏ. Ngồi xuống. Gọi một ly đen đá.
Ngồi đó. Không làm gì.
Bồn chồn lắm. Tay cứ muốn rút điện thoại ra. Đầu cứ nhảy sang nghĩ chuyện ngày mai phải gửi report. Nhưng tao ép mình ngồi.
Mười phút.
Hai mươi phút.
Rồi có một lúc, tao không biết chính xác lúc nào, cái bồn chồn nó lắng xuống. Như nước đục để yên thì trong.
Tao nghe tiếng xe chạy ngoài đường. Nghe tiếng đá tan trong ly. Nghe tiếng mình thở.
Lâu rồi tao không nghe thấy mấy thứ đó.
Tao ngồi đến khi trời tối. Rồi đứng dậy, đi về.
Không có gì thay đổi. Sáng hôm sau tao vẫn đi làm. Vẫn họp. Vẫn Slack. Vẫn report.
Nhưng tao biết một thứ mà trước đó tao không biết.
Tao biết mình đang leo. Và biết mình đang leo là khác với cứ leo mà không biết.
Chỉ vậy thôi.