Bàn nhậu mười hai người mà tao ngồi một mình
Twelve People at the Table but I Sat Alone
Tối thứ Bảy. Thằng Hùng nhắn vô group.
"Tối nay đi nhậu. Quán cũ. Đủ mặt."
Đủ mặt nghĩa là mười hai đứa. Hồi đại học tụi tao chơi chung từ năm nhất. Bây giờ ra trường được bốn năm, ai cũng khác. Nhưng cái group chat thì vẫn còn. Thỉnh thoảng ai đó nhắn, mọi người lại kéo ra.
Tao đi.
Tao luôn đi.
Quán cũ nằm trong hẻm, mấy cái bàn nhựa kê sát nhau. Bia lon xếp thành hàng. Đá trong xô nhựa xanh. Mùi khói bếp lẫn mùi mỡ chiên. Quen thuộc đến mức tao nhắm mắt cũng biết mình đang ngồi đâu.
Mười hai đứa. Đủ mặt thật.
Thằng Hùng vừa lên trưởng phòng, nó kể chuyện công ty. Thằng Đạt mới mua đất ở Long An, nó khoe giá lên gấp rưỡi. Con Linh sắp cưới, nó cho coi ảnh cưới chụp ở Phú Quốc. Thằng Phong thì vẫn vậy, uống nhiều nói nhiều, cái gì cũng có ý kiến.
Tao ngồi nghe.
Không phải tao không có gì để nói. Tao có. Tao muốn kể là tao vừa nghỉ việc. Chưa có việc mới. Tao muốn nói là tao đang sợ. Sợ kiểu không biết tháng sau trả tiền nhà bằng gì. Tao muốn nói là tao nằm nhà ba tuần rồi, có ngày không ra khỏi cửa.
Nhưng tao không nói.
Vì bàn nhậu không phải chỗ để nói mấy chuyện đó.
Bàn nhậu là chỗ để cười. Để chúc mừng. Để "dô" rồi cụng ly rồi kể chuyện vui. Ai mang chuyện buồn ra giữa bàn nhậu thì giống như đang phá đám.
Tao biết luật đó. Tao chơi theo.
Nên tao cười. Tao cụng ly. Tao nói "ngon quá mày" khi thằng Đạt khoe đất. Tao nói "chúc mừng" khi con Linh cho coi ảnh cưới. Tao gật đầu khi thằng Hùng kể chuyện sếp mới.
Tao diễn.
Đến lon thứ năm, tao bắt đầu thấy mệt. Không phải mệt vì bia. Mệt vì diễn. Cái kiểu mệt mà mặt vẫn cười nhưng trong bụng thì trống. Như đang ngồi trong một căn phòng đầy người mà không ai nhìn thấy mình.
Thằng Phong quay sang hỏi: "Mày dạo này sao rồi?"
Tao nói: "Bình thường."
Nó gật đầu. Xong.
Hai chữ "bình thường" là cái cửa tao đóng lại. Nhanh gọn. Không ai gõ thêm. Vì ai cũng bận kể chuyện của mình.
Tao không trách. Thật sự không trách. Vì tao cũng vậy. Khi thằng khác nói "bình thường", tao cũng gật đầu rồi chuyển sang chuyện khác. Ai cũng bận sống. Ai cũng đang cố giữ cho mình không chìm. Không ai có thừa sức để kéo thêm người khác lên.
Mười một giờ đêm. Tụi nó bắt đầu về. Chia tiền. Chụp hình chung. Đăng story. Ai đó viết caption: "Anh em một nhà."
Tao cũng chụp. Cũng cười. Cũng đăng.
Rồi tao lên xe máy chạy về.
Đường khuya Sài Gòn vắng. Gió thổi mát. Tao chạy chậm, không vội. Về tới phòng trọ, tao ngồi ngoài cái ghế nhựa trước cửa. Không bật đèn. Không lướt điện thoại.
Tao ngồi đó.
Một mình.
Lạ. Lúc ngồi giữa mười hai đứa, tao thấy cô đơn. Bây giờ ngồi một mình, tao lại thấy bớt.
Có lẽ vì lúc ngồi một mình, tao không cần diễn. Không cần cười khi không vui. Không cần nói "bình thường" khi mọi thứ đang rối tung. Tao được là tao. Cái tao thật. Cái tao đang sợ, đang mệt, đang không biết ngày mai ra sao.
Cái cô đơn ở bàn nhậu nó khác.
Nó là kiểu mày đứng giữa đám đông mà biết không ai thấy mình. Mày cười mà biết nụ cười đó giả. Mày nói mà biết không ai nghe. Cái đó mới cô đơn. Cô đơn đến mức về nhà một mình lại thấy nhẹ.
Tuần sau thằng Hùng lại nhắn.
"Tối nay đi nhậu. Quán cũ. Đủ mặt."
Tao đọc tin nhắn. Để đó.
Lần này tao không đi.
Không phải vì giận. Không phải vì ghét tụi nó. Tao vẫn thương. Vẫn coi là anh em.
Nhưng tao không muốn diễn nữa.
Tao nằm nhà. Nấu mì. Ăn một mình. Coi một bộ phim cũ mà không ai biết tao coi. Không đăng story. Không chụp hình.
Tối đó tao ngủ sớm. Giấc ngủ sâu nhất trong mấy tuần.
Sáng hôm sau, thằng Phong nhắn riêng: "Hôm qua mày không đi. Ổn không?"
Tao nhìn tin nhắn. Nghĩ một lúc.
Rồi tao gõ: "Tao đang không ổn."
Lần đầu tiên tao nói thật.
Nó không reply liền. Năm phút. Mười phút. Tao nghĩ chắc nó cũng gật đầu rồi lướt qua như mọi khi.
Điện thoại rung.
Nó gọi.
"Mày rảnh không? Tao qua."
Nó qua thật. Mang theo hai ly cà phê. Ngồi cái ghế nhựa trước phòng trọ tao. Không hỏi nhiều. Không khuyên. Không nói "cố lên". Nó ngồi đó, uống cà phê, nghe tao kể.
Tao kể hết. Chuyện nghỉ việc. Chuyện sợ. Chuyện nằm nhà ba tuần. Chuyện ngồi giữa bàn nhậu mà thấy mình vô hình.
Nó nghe xong, im một lúc.
Rồi nó nói: "Tao cũng có lúc vậy. Nhưng tao không biết nói với ai."
Hai thằng ngồi đó. Uống cà phê. Nhìn con hẻm buổi sáng. Không nói gì thêm.
Mà không cô đơn.
Gió thổi, mây bay, nước chảy. Tâm không thì vạn sự đều không.
Wind blows, clouds drift, water flows. When the mind is empty, all things are empty.
— Thiền sư, Thiền ngữ
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử nói gió thổi mây bay nước chảy, tâm không dao động thì tĩnh. Nghe cao siêu. Nhưng nó đơn giản hơn mày nghĩ. Tao ngồi giữa bàn nhậu mười hai đứa, tâm tao dao động liên tục. Dao động vì cố diễn. Vì sợ người ta thấy mình yếu. Vì cười khi không vui. Cái dao động đó mới làm tao cô đơn. Về nhà, ngồi một mình, không cần diễn. Tâm tao lặng lại. Không phải vì tao giỏi thiền hay giác ngộ gì. Chỉ vì tao không cần giả nữa. Cái tĩnh mà Trang Tử nói, có khi không phải lên núi ngồi. Có khi nó chỉ là ngồi cái ghế nhựa trước phòng trọ, uống ly cà phê, và được là mình. Còn cái khoảnh khắc thằng Phong qua ngồi cạnh, không khuyên, không dạy, chỉ nghe. Đó cũng là tĩnh. Hai người tĩnh cạnh nhau. Gió vẫn thổi, mây vẫn bay. Nhưng không ai cần chạy theo.
Zhuangzi said wind blows, clouds drift, water flows. When the mind doesn't waver, there is stillness. Sounds lofty. But it's simpler than you think. Sitting at that table with twelve people, my mind was constantly wavering. Wavering from performing. From fearing they'd see me weak. From smiling when I wasn't happy. That wavering was what made me lonely. Back home, sitting alone, no need to perform. My mind went quiet. Not because I'm good at meditation or reached some enlightenment. Just because I didn't have to fake it anymore. The stillness Zhuangzi talked about, maybe it's not about sitting on a mountain. Maybe it's just sitting on a plastic chair outside your rented room, drinking coffee, and being allowed to be yourself. And that moment when Phong came over, didn't advise, didn't teach, just listened. That was stillness too. Two people being still next to each other. Wind still blowing, clouds still drifting. But no one needing to chase after them.