Hai mươi tám tuổi, tao ăn cơm một mình giữa food court
Twenty-eight, eating alone in a food court
Trưa thứ Tư.
Food court tầng B1, đông nghẹt.
Tao ngồi góc, khay cơm gà trước mặt. Xung quanh toàn người. Tiếng cười, tiếng muỗng chạm đĩa, tiếng loa phát nhạc pop gì đó tao không biết tên.
Tao cắm đầu ăn.
Không ai nhìn tao. Tao cũng không nhìn ai.
Đây là ngày thứ bao nhiêu tao ăn trưa một mình, tao không đếm nữa. Hồi mới ra trường, tao hay rủ đồng nghiệp đi ăn. Cả nhóm bốn năm đứa, ngồi bàn tròn, nói đủ thứ chuyện. Chuyện sếp khó, chuyện khách hàng ngu, chuyện cuối tuần đi đâu.
Rồi từ từ, mỗi đứa mỗi nơi.
Thằng Hùng nghỉ việc về quê mở quán. Con Linh sang công ty khác. Thằng Đức lên trưởng nhóm, bận họp suốt, ăn trưa trên bàn làm việc.
Còn tao.
Tao vẫn ở đây. Cùng cái food court. Cùng khay cơm gà. Nhưng bàn thì trống.
Không phải tao buồn. Tao cũng không cô đơn, ít nhất là tao nghĩ vậy. Tao có bạn, có người để nhắn tin, có group chat vẫn hoạt động. Nhưng mà giữa trưa, giữa cái food court đông nghẹt này, tao thấy một cái gì đó lạ lắm.
Như tao đang ở đây mà không ở đây.
Như tao đang sống mà không chạm vào cái gì hết.
---
Hồi nhỏ tao tưởng lớn lên sẽ khác.
Tao tưởng người lớn có mục đích rõ ràng. Sáng dậy biết mình làm gì, tối về biết mình sống vì cái gì. Tao thấy ba mẹ đi làm mỗi ngày, thấy hàng xóm mở tiệm, thấy mọi người bận rộn. Tao nghĩ bận rộn là có ý nghĩa.
Rồi tao cũng bận.
Bận thiệt. Sáng 8 giờ vào công ty. Chiều 6 giờ ra. Tối về nấu ăn hoặc order, xem YouTube, lướt điện thoại, ngủ. Thứ Bảy giặt đồ, dọn phòng. Chủ nhật cà phê một mình hoặc gặp bạn.
Lịch kín. Nhưng tao không biết mình đang sống hay đang lặp.
Có lần tao ngồi ở quán cà phê, nhìn ra đường. Xe chạy. Người đi. Đèn xanh đèn đỏ. Tao nghĩ: mình là một phần của cái này, hay mình chỉ đang đứng cạnh nó?
Tao không hỏi ai câu đó. Vì tao biết người ta sẽ nói gì.
"Mày suy nghĩ nhiều quá."
"Lo đi làm đi, nghĩ gì."
"Ai chẳng vậy."
---
Ai chẳng vậy.
Câu đó tao nghe hoài. Và nó đúng. Ai chẳng vậy. Nhưng mà sao tao vẫn thấy lạ? Sao giữa cái "ai chẳng vậy" đó, tao vẫn thấy mình không khớp?
Tao đi làm đúng giờ. Hoàn thành deadline. Sếp không chê. Đồng nghiệp không ghét. Lương đủ sống, không dư nhiều nhưng không thiếu. Tao thuê phòng trọ gần công ty, có máy lạnh, có wifi, có ban công nhỏ phơi đồ.
Đời tao ổn.
Nhưng "ổn" là cái gì?
Tao không đau. Không vui. Không buồn lắm. Không hào hứng. Tao ở giữa. Ở cái vùng mà không có từ nào diễn tả chính xác. Không tệ đến mức cần thay đổi. Không tốt đến mức muốn giữ.
Tao trôi.
---
Có đêm tao nằm trên giường, mở mắt nhìn trần nhà.
Phòng tối. Quạt quay. Tiếng xe ngoài đường.
Tao nghĩ về ngày mai. Cũng giống hôm nay. Cũng giống hôm qua.
Tao nghĩ về năm sau. Có thể tăng lương. Có thể chuyển công ty. Có thể yêu ai đó. Có thể không.
Tao nghĩ về mười năm nữa. Trống.
Không phải trống vì sợ. Trống vì tao không hình dung được. Tao không biết mình muốn gì ở mười năm nữa. Tao thậm chí không biết mình muốn gì ở tháng sau.
Tao chỉ biết ngày mai tao sẽ dậy, đi làm, ăn trưa ở food court, về nhà, ngủ.
Và tao sẽ làm lại.
---
Hôm trước tao gặp thằng bạn cũ. Nó khác xưa nhiều. Lấy vợ, có con, mua được căn hộ trả góp. Nó kể chuyện con nó mới biết đi, nó cười tươi lắm.
Tao nghe, tao cũng cười.
Nó hỏi: "Mày sao rồi?"
Tao nói: "Bình thường."
Nó gật. Không hỏi thêm. Vì "bình thường" là câu trả lời đủ rồi. Không ai đào sâu vào "bình thường" cả.
Nhưng tao muốn nói thêm. Tao muốn nói: tao không biết mình đang ở đâu. Không phải địa chỉ. Không phải vị trí trên bản đồ. Mà là ở đâu trong cái đời này.
Tao hai mươi tám. Không trẻ, không già. Không thành công, không thất bại. Không hạnh phúc, không khổ.
Tao ở giữa.
Giữa mọi thứ.
Giữa mọi người.
Mà giữa, nhiều khi, là chỗ lạ nhất.
---
Trưa nay tao ăn xong, dọn khay, đi lên lại văn phòng.
Thang máy đông. Tao đứng sát góc. Có người ho. Có người nhìn điện thoại. Có người nhắm mắt.
Thang máy dừng tầng 7. Tao bước ra.
Hành lang dài. Đèn trắng. Máy lạnh lạnh.
Tao đi về bàn. Ngồi xuống. Mở laptop.
Màn hình sáng lên. Email mới. Task mới. Cuộc họp lúc 2 giờ.
Tao bắt đầu làm.
Như mọi ngày.
Như mọi người.
天地與我並生，而萬物與我為一
Thiên địa dữ ngã tịnh sinh, nhi vạn vật dữ ngã vi nhất
Trời đất cùng sinh với ta, vạn vật cùng ta là một.
Heaven and earth were born with me; the myriad things and I are one.
— Trang Tử, Nam Hoa Kinh, Tề Vật Luận (Thiên 2)
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử nói trời đất sinh ra cùng lúc với mình, vạn vật là một thể với mình. Nghe hay. Nghe lớn lao. Nhưng mà thử ngồi giữa food court đông nghẹt, ăn cơm gà một mình, rồi tự hỏi: tao là một thể với cái gì ở đây? Cái hay của câu này không phải ở chỗ nó cho mày câu trả lời. Mà ở chỗ nó chỉ ra cái mày đang thiếu mà không biết tên. Mày thấy mình tách rời. Mày thấy mình đứng cạnh đời chứ không ở trong đời. Mày ăn cùng bàn với trăm người mà như ngồi một mình. Trang Tử thì bảo: mày với trời đất là một. Mày với thằng ngồi bàn bên cũng là một. Mày với con chim ngoài cửa sổ cũng là một. Nhưng mày không thấy. Vì mày đang mắc kẹt trong cái đầu của mày. Ổng không bảo mày phải làm gì. Ổng chỉ nói cái đó thôi. Rồi mày tự xem.
Zhuangzi said heaven and earth were born together with you, and all things are one with you. Sounds beautiful. Sounds grand. But try sitting in a packed food court, eating chicken rice alone, and ask yourself: what am I one with here? The power of this line isn't that it gives you an answer. It points to something you're missing but can't name. You feel separate. You feel like you're standing beside life, not inside it. You eat at the same table as a hundred people and still feel alone. Zhuangzi says: you and heaven and earth are one. You and the guy at the next table are one. You and the bird outside the window are one. But you can't see it. Because you're trapped inside your own head. He doesn't tell you what to do. He just says that. Then it's on you.