Hai ngày tao tắt hết thông báo
Two Days With All Notifications Off
Tao hai mươi chín tuổi. Làm content cho một agency ở quận 1. Lương đủ sống. Đôi khi thừa. Đôi khi thiếu. Tuỳ tháng.
Công việc của tao là nghĩ ra ý tưởng cho người khác bán hàng. Mỗi ngày tao ngồi nghĩ cách khiến người ta bấm vào, đọc tiếp, mua thêm. Tao giỏi việc đó. Giỏi đến mức tao không biết mình đang muốn gì nữa.
Điện thoại tao lúc nào cũng kêu. Slack. Zalo nhóm. Email. Messenger. Khách hàng nhắn ngoài giờ. Sếp gửi brief lúc mười một giờ đêm. Đồng nghiệp tag tao trong comment lúc sáu giờ sáng.
Tao không tắt được. Không phải vì bắt buộc. Mà vì tao sợ.
Sợ bỏ lỡ. Sợ người ta nghĩ tao không nhiệt tình. Sợ mất cơ hội. Sợ bị thay thế.
Tao sống như vậy ba năm.
Mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên là cầm điện thoại. Chưa mở mắt hẳn đã quẹt. Đọc tin nhắn. Check mail. Chưa đánh răng đã bắt đầu trả lời.
Mỗi tối trước khi ngủ, tao lướt feed. Không tìm gì cả. Chỉ lướt. Như một thói quen mà tao không nhớ lúc nào bắt đầu.
Có hôm tao nằm trên giường hai tiếng mà không ngủ được. Đầu cứ chạy. Nghĩ về deadline. Nghĩ về cái caption chưa viết xong. Nghĩ về cái comment của khách hàng nói "chưa đủ viral".
Tao mệt. Không phải mệt kiểu thiếu ngủ. Mà mệt kiểu không biết mình đang sống hay đang phản ứng.
Mọi thứ tao làm đều là phản ứng. Có tin nhắn thì trả lời. Có brief thì làm. Có meeting thì vào. Không ai ép. Nhưng tao cũng không bao giờ dừng lại để hỏi: mình có muốn làm cái này không?
Rồi một hôm, thứ Sáu, tao xin nghỉ. Không bệnh. Không lý do gì đặc biệt. Chỉ là tao thấy mình cần nghỉ.
Sếp hỏi sao. Tao nói mệt. Sếp nói ờ, nghỉ đi.
Tao về nhà. Nằm xuống. Rồi tao làm một việc mà tao chưa bao giờ làm.
Tao tắt hết thông báo.
Hết. Slack. Zalo. Mail. Messenger. Facebook. Instagram. Tất cả.
Màn hình điện thoại im lặng. Lần đầu tiên trong ba năm.
Mười phút đầu, tao bồn chồn. Tay cứ với lấy điện thoại. Mở lên. Không có gì. Đặt xuống. Rồi lại mở lên.
Nửa tiếng sau, tao bắt đầu nghe thấy tiếng quạt trần. Tao ở nhà này hai năm mà chưa bao giờ nghe thấy tiếng quạt.
Tao đói. Tao xuống bếp. Nấu mì. Không phải mì gói. Mì sợi, loại mua ở chợ, sợi to. Tao bỏ vào nồi nước đang sôi. Đợi. Lần đầu tiên tao đứng đợi nồi mì mà không làm gì khác. Không cầm điện thoại. Không nghĩ gì. Chỉ nhìn nước sôi.
Tao ăn. Mì không có gì đặc biệt. Chỉ nước, mì, chút muối, mấy cọng hành. Nhưng tao ăn chậm. Và tao nếm được.
Lần cuối tao nếm được đồ ăn là khi nào? Tao không nhớ. Ba năm qua tao ăn trước màn hình. Ăn trên xe. Ăn giữa hai cuộc họp. Ăn mà đầu ở chỗ khác.
Chiều hôm đó tao ngủ. Không báo thức. Không hẹn giờ. Tao ngủ lúc hai giờ chiều. Dậy lúc năm giờ. Ba tiếng. Giấc ngủ sâu nhất trong cả năm.
Tối, tao đi bộ. Không đi đâu. Chỉ đi quanh xóm. Tao thấy cái tiệm tạp hoá đầu hẻm. Ông chủ ngồi trước cửa uống trà. Tao đi ngang đây mỗi ngày mà chưa bao giờ thấy ông.
Tao gật đầu. Ông gật lại.
Không nói gì.
Tao về nhà. Tắm nước lạnh. Nằm xuống. Đọc một cuốn sách mà tao mua từ sáu tháng trước, chưa mở. Đọc được hai mươi trang thì buồn ngủ. Tao ngủ.
Sáng hôm sau. Thứ Bảy. Tao vẫn chưa bật thông báo.
Tao thức dậy vì nắng chiếu vào mặt. Không phải vì chuông.
Tao nằm thêm mười phút. Nhìn trần nhà. Không nghĩ gì.
Rồi tao đói. Tao dậy. Đi mua bánh mì. Xếp hàng. Đợi. Không sốt ruột.
Tao cầm ổ bánh mì nóng đi về. Cắn một miếng giữa đường. Vỉa hè buổi sáng. Xe cộ chạy qua. Mùi bánh mì nóng.
Tao đứng lại.
Không phải vì nhận ra điều gì to tát. Không phải khoảnh khắc "giác ngộ".
Chỉ là tao đứng lại. Và tao thấy mình đang ở đây.
Hai ngày. Tao chỉ ăn khi đói. Ngủ khi mệt. Đi khi muốn đi. Không lịch trình. Không ai cần tao phản hồi.
Và tao nhận ra một thứ.
Ba năm qua, tao tưởng mình bận. Nhưng thật ra tao không bận. Tao chỉ không bao giờ cho phép mình dừng.
Tao tưởng tự do là được làm nhiều thứ. Được chọn dự án. Được đổi việc. Được đi đây đi đó.
Nhưng hai ngày đó, tao không làm gì cả. Và đó là lúc tao thấy tự do nhất.
Chủ Nhật tối, tao bật lại thông báo. Tin nhắn ùa vào. Bốn mươi mấy tin. Tao đọc lướt. Không có gì khẩn cấp. Không ai chết. Không có gì sụp đổ.
Mọi thứ vẫn chạy. Không có tao, mọi thứ vẫn chạy.
Tao không biết điều đó nên khiến tao nhẹ nhõm hay buồn.
Có lẽ cả hai.
Bây giờ tao vẫn làm việc đó. Vẫn agency. Vẫn brief. Vẫn deadline. Nhưng mỗi tuần tao tắt thông báo một buổi. Không ai biết. Tao không nói với ai.
Mấy tiếng đó, tao ăn khi đói. Ngủ khi mệt. Không làm gì.
Và tao thấy mình.
Khi đói, ăn. Khi mệt, ngủ.
When hungry, eat. When tired, sleep.
— Thiền sư Bách Trượng Hoài Hải
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử nói: Khi đói, ăn. Khi mệt, ngủ. Nghe như câu nói của thằng lười. Ai chẳng biết đói thì ăn, mệt thì ngủ. Nhưng mày thử nhìn lại đi. Lần cuối mày ăn mà thật sự chỉ ăn là khi nào? Không cầm điện thoại. Không nghĩ chuyện công việc. Không vừa nhai vừa đọc mail. Lần cuối mày ngủ mà thật sự chỉ ngủ? Không đặt báo thức. Không lo ngày mai. Không nằm lướt feed đến khi mắt tự nhắm. Đói thì ăn, mệt thì ngủ. Nghe đơn giản mà hầu như không ai làm được. Bởi vì tao, mày, nó, đều đang sống trong phản ứng. Tin nhắn đến thì trả lời. Việc đến thì làm. Mệt thì uống cà phê rồi làm tiếp. Đói thì nhét gì đó vào miệng rồi chạy tiếp. Tự do không phải là được làm nhiều thứ. Tự do là khi mày đói, mày được ngồi xuống, ăn chậm, và nếm được vị của miếng đó. Chỉ vậy thôi.
Zhuangzi said: When hungry, eat. When tired, sleep. Sounds like something a lazy person would say. Everyone knows you eat when you're hungry and sleep when you're tired. But think about it. When was the last time you ate and just ate? No phone. No work thoughts. Not chewing while reading emails. When was the last time you slept and just slept? No alarm set. No worrying about tomorrow. Not scrolling until your eyes shut on their own. Hungry, eat. Tired, sleep. Sounds simple but almost nobody actually does it. Because we're all living in reaction mode. Message comes, reply. Work comes, do it. Tired, drink coffee and keep going. Hungry, shove something in your mouth and keep running. Freedom isn't about being able to do more things. Freedom is when you're hungry, you can sit down, eat slowly, and actually taste what's in your mouth. That's it.