Lần thứ ba tao nộp đơn xin việc đúng chỗ cũ
The Third Time I Applied to the Same Company
Lần đầu tao nộp đơn vào công ty đó, tao hai mươi bốn tuổi.
Mới ra trường. CV hai trang. Trang đầu toàn hoạt động ngoại khóa, trang hai là mấy cái chứng chỉ học online. Tao tự tin lắm. Nghĩ mình khác mấy đứa khác. Nghĩ mình có "tư duy" hơn.
Nó gửi mail từ chối sau hai tuần. Một cái mail tự động, không tên người gửi. "Chúng tôi đánh giá cao sự quan tâm của bạn."
Tao đọc xong, tắt máy. Không buồn. Chỉ nghĩ: chắc nó chưa thấy mình thôi.
---
Lần thứ hai, tao hai mươi bảy.
Ba năm đi làm. Hai công ty. Một lần bị sa thải vì công ty cắt giảm, một lần tao tự nghỉ vì nghĩ mình xứng đáng hơn. CV giờ ba trang. Có số liệu, có project, có recommendation từ sếp cũ.
Tao nộp lại đúng chỗ đó. Lần này được gọi phỏng vấn.
Vòng một qua. Vòng hai qua. Vòng ba, tao ngồi trước ba người. Một ông trưởng phòng, một bà HR, một đứa trẻ hơn tao mà đã là team lead.
Nó hỏi: "Bạn thấy điểm yếu lớn nhất của mình là gì?"
Tao nói một câu tao đã luyện trước gương: "Tôi hay quá tập trung vào chi tiết."
Ba người gật. Nhưng tao biết. Câu đó giả. Tao biết nó giả lúc nói ra.
Mail từ chối đến sau năm ngày. Lần này có tên người gửi. Một dòng ngắn: "Chúng tôi đã chọn ứng viên phù hợp hơn."
Tao đọc đi đọc lại chữ "phù hợp hơn". Nằm trên giường, nhìn trần nhà. Lần này tao buồn thật. Không phải vì không được nhận. Mà vì tao không hiểu mình thiếu cái gì.
Tao bắt đầu đổ lỗi. Chắc nó quen ai trong đó. Chắc nó thiên vị. Chắc tao xui.
Đổ lỗi xong thì nhẹ hơn. Nhẹ được vài ngày.
Rồi nặng lại.
---
Sáu tháng sau, tao gặp thằng Dũng.
Dũng là bạn đại học. Hồi đi học nó thuộc loại trung bình. Không nổi bật. Không hoạt động gì. Tốt nghiệp xong nó đi làm một chỗ nhỏ, lương thấp. Tao hồi đó nhìn nó nghĩ: thằng này chắc vậy thôi.
Gặp lại, nó đang làm ở đúng cái công ty tao nộp hai lần không được.
Tao hỏi: "Mày vào bằng cách nào?"
Nó cười: "Tao apply bốn lần."
"Bốn lần?"
"Ừ. Hai lần đầu không qua CV. Lần ba được phỏng vấn, trượt. Lần bốn mới đậu."
Tao nhìn nó. Không hiểu. Tao hỏi: "Mày không thấy nhục à? Nộp hoài một chỗ?"
Nó im một lúc. Rồi nói: "Có chứ. Lần thứ ba trượt xong tao nằm nhà một tuần không muốn làm gì. Nhưng rồi tao nghĩ, nó từ chối cái CV đó, cái tao đó. Chứ nó không từ chối cái tao sẽ trở thành."
Tao không nói gì.
Đêm đó tao về, mở laptop, đọc lại CV mình. Đọc thật chậm. Không phải để sửa. Mà để nhìn.
Tao thấy một thằng đang cố gắng trông hoàn hảo. Mỗi dòng đều được chọn để che cái gì đó. Cái project thất bại không ghi. Cái lần bị sa thải viết thành "tìm kiếm cơ hội mới". Cái kỹ năng chưa giỏi ghi là "đang phát triển".
CV đó không phải tao. Nó là một phiên bản tao muốn người ta thấy.
---
Lần thứ ba tao nộp, tao hai mươi tám.
CV ngắn hơn. Hai trang. Tao ghi cái project thất bại vào. Ghi rõ: "Dự án này không đạt mục tiêu. Tôi đánh giá sai quy mô và không xin hỗ trợ kịp thời." Tao ghi cái lần bị sa thải. Không giải thích. Chỉ ghi.
Phỏng vấn vòng ba. Lại ba người. Khác người lần trước.
Nó hỏi: "Điểm yếu lớn nhất của bạn là gì?"
Tao nói: "Tao hay nghĩ mình giỏi hơn thực tế. Và khi thất bại, tao đổ lỗi trước khi nhìn lại."
Phòng im.
Bà HR nhìn tao. Không gật. Không lắc. Chỉ nhìn.
Tao không biết câu đó đúng hay sai. Nhưng lần đầu tiên tao nói thật trong phỏng vấn.
---
Mail đến sau ba ngày.
Tao mở. Đọc dòng đầu: "Chúng tôi rất vui được thông báo..."
Tao đóng laptop.
Ngồi yên.
Không vui như tao tưởng. Không nhảy lên. Không khoe ai.
Chỉ ngồi. Và nghĩ về hai lần trước.
Hai lần đó, tao nghĩ mình thất bại. Nhưng bây giờ nhìn lại, tao không biết nữa. Nếu lần đầu nó nhận tao, cái thằng hai mươi bốn tuổi tự tin mù quáng đó sẽ ra sao? Nếu lần hai nó nhận tao, cái thằng luyện câu trả lời trước gương đó sẽ học được gì?
Tao không biết.
Chỉ biết là cái thằng ngồi đây, lần thứ ba, nó khác.
Không phải giỏi hơn. Chỉ là bớt giả.
---
Thằng Dũng nhắn tin chúc mừng.
Tao nhắn lại: "Cảm ơn mày. Nhờ mày tao mới dám nộp lần nữa."
Nó reply: "Tao có làm gì đâu."
Đúng. Nó không làm gì. Nó chỉ kể tao nghe chuyện nó.
Nhưng đôi khi, nghe chuyện người khác thất bại là đủ để mình dám thất bại thêm một lần.
Tao vào làm ngày đầu tiên. Ngồi ở bàn, nhìn quanh. Mọi thứ mới. Mọi người lạ.
Và tao biết, chỗ này cũng sẽ có lúc tao thất bại nữa.
Nhưng lần này tao không sợ.
Không phải vì tao mạnh hơn.
Mà vì tao biết thất bại trông như thế nào rồi.