Mười lăm năm tôi làm đúng mọi thứ

Mười lăm năm.

Tôi tính lại hôm qua, ngồi một mình trong bếp, nước trà nguội lạnh từ lúc nào không hay.

Mười lăm năm tôi đi làm đúng giờ. Không một lần trễ. Mưa hay nắng, con ốm hay vợ cần, tôi vẫn có mặt lúc tám giờ kém mười lăm. Ngồi đúng chỗ. Mở máy tính. Bắt đầu.

Tôi không phải người giỏi nhất phòng. Tôi biết điều đó. Nhưng tôi là người chăm nhất. Người ta hay nói chăm bù thông minh. Tôi tin câu đó. Tin thật sự, không phải tự an ủi.

Năm ba mươi tám tuổi, tôi được thăng lên trưởng nhóm. Muộn hơn một số người, nhưng tôi không so. Tôi nghĩ, thôi, đến rồi. Mình làm tốt thì người ta thấy. Chỉ cần kiên nhẫn.

Rồi tôi tiếp tục làm tốt.

Báo cáo đúng hạn. Họp đủ buổi. Không than, không kêu. Đồng nghiệp có chuyện thì tôi nghe. Sếp cần gì thì tôi làm. Tôi nghĩ đó là cách người ta trưởng thành trong nghề, là cách người ta xây dựng uy tín lâu dài.

Năm ngoái, công ty mở vị trí trưởng phòng.

Tôi không nộp đơn ngay. Không phải vì không muốn. Mà vì tôi nghĩ người ta sẽ tự thấy. Mười lăm năm như vậy, ai mà không thấy. Tôi chờ. Một tuần. Hai tuần. Rồi nghe tin anh Minh, ba mươi ba tuổi, mới vào công ty được hai năm, được bổ nhiệm.

Anh Minh nói chuyện hay. Presentation đẹp. Hay đi nhậu với sếp lớn. Tôi không ghét anh ấy. Thật sự không ghét. Nhưng tôi ngồi trong toilet mười lăm phút hôm đó, nhìn vào gương, không biết mình đang nghĩ gì.

Về nhà, vợ hỏi sao im vậy. Tôi nói mệt. Không phải nói dối, chỉ là không biết giải thích cái gì đang xảy ra bên trong.

Mấy tuần sau tôi vẫn đi làm. Vẫn đúng giờ. Vẫn làm đủ việc. Nhưng có gì đó thay đổi. Không phải tôi làm kém đi. Mà là tôi bắt đầu nhìn lại.

Tôi nhìn lại mười lăm năm đó và tự hỏi, mình đã tin vào cái gì?

Tôi tin rằng nếu làm đúng thì sẽ được ghi nhận. Tin rằng có một thứ gọi là công bằng trong chỗ làm, rằng người ta sẽ thấy nếu mình thật sự cố gắng. Tin rằng chăm chỉ là đủ.

Nhưng cái niềm tin đó, tôi không ai dạy tôi. Tôi tự xây nó lên. Tự xây rồi tự sống theo. Mười lăm năm.

Anh Minh không làm gì sai. Công ty không làm gì sai theo nghĩa pháp lý. Họ chọn người họ muốn chọn. Họ có lý do của họ, dù tôi không biết lý do đó là gì và có lẽ sẽ không bao giờ biết.

Cái làm tôi mất ngủ không phải là anh Minh được chọn.

Cái làm tôi mất ngủ là tôi nhận ra mình đã đặt cả mười lăm năm vào một thứ mình không kiểm soát được. Tôi kiểm soát được việc tôi đến đúng giờ. Kiểm soát được chất lượng báo cáo. Kiểm soát được cách tôi đối xử với đồng nghiệp.

Nhưng tôi không kiểm soát được người ta nhìn tôi như thế nào. Không kiểm soát được họ chọn ai. Không kiểm soát được cái gọi là công nhận.

Và tôi đã sống mười lăm năm như thể mình kiểm soát được tất cả những thứ đó.

Tôi không biết cảm giác đó gọi là gì. Không phải tức. Không hẳn là buồn. Gần giống như khi bạn phát hiện ra mình đã đọc sai tên một con đường từ nhỏ tới lớn, rồi một ngày ai đó đọc đúng cho bạn nghe, và bạn chỉ ngồi đó, không biết phải phản ứng thế nào.

Hôm nay tôi vẫn đi làm.

Vẫn đúng giờ. Không phải vì tôi vẫn tin vào phần thưởng ở cuối. Mà vì tôi chọn làm vậy. Khác nhau ở chỗ đó, nhỏ thôi, nhưng khác.

Tôi không biết cái khác đó sẽ dẫn tôi đến đâu.