Nó chết vào một ngày trời đẹp
He Died on a Beautiful Day
Nó chết vào một ngày trời đẹp.
Tao nhớ rõ vì sáng hôm đó tao còn chụp ảnh bầu trời đăng story. Trời xanh, nắng vàng, mây trắng xếp lớp như trong phim. Tao ghi dòng chữ "ngày đẹp quá" rồi bỏ điện thoại đi pha cà phê.
Mười phút sau mẹ nó gọi.
Bà khóc mà tao không nghe rõ. Tao hỏi đi hỏi lại. Bà nói một câu rồi cúp máy. Tao đứng giữa bếp, tay cầm cái ly, nước chảy tràn ra ngoài mà không biết tắt vòi.
Nó tên Hùng. Bạn tao từ hồi lớp bảy.
Không phải bạn thân kiểu đi đâu cũng có nhau. Nhưng là kiểu bạn mà mỗi lần gặp lại thì ngồi xuống nói chuyện được liền, không cần khởi động. Loại bạn mà tao biết luôn ở đó, dù không liên lạc thường xuyên.
Nó bị tai nạn xe trên đường đi làm. Sáu giờ rưỡi sáng. Một chiếc xe tải rẽ phải không thấy nó. Vậy thôi.
Tao đến bệnh viện lúc chín giờ. Mẹ nó ngồi ngoài hành lang, mắt khô, không khóc nữa. Bà nhìn tao rồi nói: "Con vào đi."
Tao không vào.
Tao đứng ngoài cửa phòng, nhìn qua khe kính mờ, thấy cái drap trắng phủ lên một hình người. Tao biết đó là nó. Nhưng chân tao không bước được.
Tao sợ.
Không phải sợ xác chết. Tao sợ nếu tao nhìn thấy mặt nó, thì chuyện này thành thật. Còn đứng ngoài đây, tao vẫn có thể giả vờ là nhầm. Là bệnh viện gọi nhầm số. Là mẹ nó nghe sai.
Nhưng tao biết không phải nhầm.
Đám tang nó tổ chức ở quê, dưới Long An. Tao xin nghỉ hai ngày, lái xe xuống. Đường đi ba tiếng, tao không mở nhạc. Cũng không mở radio. Chỉ nghe tiếng gió và tiếng lốp xe trên mặt đường.
Tao nghĩ về lần cuối gặp nó. Hai tháng trước, ở một quán nhậu gần Phạm Văn Đồng. Nó kêu tao ra uống vì vừa chia tay bạn gái. Tao đến muộn ba mươi phút vì kẹt xe. Nó không giận, chỉ cười rồi rót bia.
Nó kể chuyện chia tay mà không buồn lắm. Nói là thấy nhẹ. Nói là có lẽ mình không hợp. Tao nghe, gật gật, rồi chuyển sang nói chuyện bóng đá.
Tao không hỏi nó có ổn không.
Tao không hỏi vì tao nghĩ sẽ còn nhiều lần gặp nữa. Lần sau hỏi cũng được. Lần sau rủ nó đi ăn cũng được. Lần sau nói mấy câu tử tế cũng được.
Không có lần sau.
Đám tang đông. Nhiều người tao không biết. Bạn công ty nó, hàng xóm, họ hàng. Ai cũng khóc hoặc im lặng. Tao đứng phía sau, không khóc. Không phải vì mạnh. Mà vì tao chưa tin.
Mẹ nó đứng cạnh quan tài, vuốt tóc nó lần cuối trước khi đóng nắp. Bà nói nhỏ: "Con ngủ đi."
Câu đó làm tao gãy.
Tao ra ngoài, ngồi bệt xuống bậc thềm, khóc. Khóc mà không ra tiếng. Kiểu khóc mà ngực nó ép lại, hàm cứng, mắt nhòe nhưng miệng không mở.
Mấy ngày sau tao về lại Sài Gòn. Đi làm bình thường. Họp bình thường. Ăn trưa bình thường. Tối về nhà, mở điện thoại, lướt Facebook.
Trang cá nhân nó vẫn còn.
Bài đăng cuối cùng là ảnh nó ăn phở, ghi "sáng nay ngon". Mười hai người thả tim. Tao không phải một trong mười hai người đó.
Tao bấm vào trang nó, kéo xuống. Thấy mấy tấm ảnh cũ. Ảnh nó đi biển. Ảnh nó chụp với con mèo. Ảnh nó selfie trong thang máy công ty, mặt hơi mệt nhưng vẫn cười.
Nó vẫn ở đây. Trên mạng. Mấy tấm ảnh vẫn còn. Comment vẫn còn. Nhưng người thì không.
Tao tắt điện thoại. Nằm xuống. Nhìn trần nhà.
Tao nghĩ về cái ngày trời đẹp hôm đó. Cái story tao đăng. "Ngày đẹp quá." Có lẽ lúc tao đăng câu đó, nó đang nằm trên đường, máu chảy ra từ đầu, nhìn lên cũng thấy bầu trời xanh.
Hoặc có lẽ nó không nhìn thấy gì.
Tao không biết.
Mấy tuần sau, tao xóa cái story đó. Không vì sợ ai thấy. Mà vì mỗi lần mở kỷ niệm ngày này năm trước, tao không muốn thấy dòng chữ "ngày đẹp quá" hiện lên.
Bạn bè hỏi tao có ổn không. Tao nói ổn. Vì biết nói gì. Nó không phải người yêu tao, không phải gia đình tao. Trong mắt mọi người, mất một thằng bạn cũ không phải chuyện lớn.
Nhưng tao thấy trống.
Không phải trống vì thiếu nó. Mà trống vì tao nhận ra mọi thứ đều có thể biến mất. Một buổi sáng bình thường. Một con đường bình thường. Một chiếc xe tải bình thường. Rồi xong.
Tao bắt đầu để ý mấy thứ lạ. Mỗi lần mẹ gọi, tao nghe máy liền thay vì để nhỡ rồi gọi lại sau. Mỗi lần bạn rủ đi cà phê, tao đi, dù mệt. Không phải vì tao sợ. Mà vì tao biết.
Biết rằng "lần sau" là một thứ tao tự bịa ra để yên tâm.
Sáu tháng sau, tao lái xe ngang qua quán nhậu chỗ Phạm Văn Đồng. Quán vẫn mở. Bàn tao với nó ngồi hôm đó vẫn còn. Có người khác đang ngồi ở đó, cười nói, uống bia.
Tao lái xe đi. Không dừng lại.
Nhưng tao nhìn qua kính chiếu hậu thêm một lần.
萬物並作，吾以觀復。夫物芸芸，各復歸其根
Vạn vật tịnh tác, ngô dĩ quan phục. Phù vật vân vân, các phục quy kỳ căn
Vạn vật cùng sinh, ta nhìn chúng trở về. Muôn vật trùng trùng, đều trở về cội rễ.
All things flourish, and I watch them return. Myriad creatures arise — each returns to its root.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 16
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói vạn vật sinh ra rồi trở về. Nghe thì triết lý. Nhưng nó đơn giản lắm. Mọi thứ đến rồi đi. Thằng bạn mày, buổi sáng hôm đó, ly cà phê, cái story trên mạng. Tất cả đều đang trên đường trở về một chỗ nào đó mà mày không biết. Ông già này không nói mất mát là tốt hay xấu. Ổng chỉ nói nó xảy ra. Như lá rụng. Như nước chảy. Như một thằng đang chạy xe đi làm lúc sáu giờ rưỡi rồi không về nữa. Mày không giữ được ai. Mày chỉ có thể ở đó khi họ còn ở đây. Và đôi khi, nhìn lại qua kính chiếu hậu thêm một lần, đó đã là tất cả những gì mày làm được.
Lao Tzu said all things are born and return. Sounds philosophical. But it's simple. Everything comes and goes. Your friend, that morning, the coffee, the story you posted online. All of it is on its way back to somewhere you don't know. The old man didn't say loss is good or bad. He just said it happens. Like leaves falling. Like water flowing. Like a guy riding to work at six thirty in the morning who never comes back. You can't hold onto anyone. You can only be there while they're still here. And sometimes, looking in the rearview mirror one more time is all you can do.