Nó nói tao thay đổi nhiều quá
She Said I Had Changed Too Much
Tao quen nó năm hai mươi ba.
Hồi đó tao để tóc dài, mặc áo thun rộng, đi giày bata rách. Tao nghe nhạc indie, uống cà phê đen không đường, và nghĩ rằng đời chỉ cần vậy là đủ.
Nó thích tao lúc đó. Nó nói tao khác mấy thằng nó từng quen. Tao không cố gắng gây ấn tượng. Tao không mời nó đi ăn chỗ sang. Tao chở nó bằng xe máy cũ, đi ăn bún bò lề đường, rồi ngồi trên bờ kè nói chuyện tới khuya.
Nó nói tao thật.
Tao tin điều đó.
---
Năm hai mươi lăm, tao bắt đầu đi làm công ty.
Lương tháng đầu chín triệu. Tao mua cho nó cái túi xách. Không đắt lắm, nhưng là lần đầu tao mua quà bằng tiền tự kiếm. Nó vui. Tao cũng vui.
Rồi tao bắt đầu để ý. Mấy thằng đồng nghiệp đưa bạn gái đi ăn nhà hàng. Đi du lịch Đà Lạt, Phú Quốc. Đăng lên mạng. Nó không nói gì, nhưng tao thấy nó like mấy bài đó.
Tao không biết từ lúc nào, tao bắt đầu muốn kiếm nhiều hơn. Không phải vì tao cần. Mà vì tao sợ nó thiếu.
Hoặc tao sợ nó nghĩ tao thiếu.
---
Năm hai mươi bảy, tao nhảy việc.
Lương mười bốn triệu. Tao cắt tóc ngắn. Mặc sơ mi. Đi giày da. Tao bắt đầu đọc sách về quản lý tài chính cá nhân, về đầu tư, về cách sống "tối ưu". Tao lên kế hoạch mua xe, rồi tính chuyện thuê nhà riêng.
Nó nhìn tao. Có lúc nó cười, nói trông tao khác quá.
Tao nghĩ đó là khen.
---
Năm hai mươi tám, tao bắt đầu về trễ.
Không phải vì công việc nhiều. Mà vì tao đi nhậu với sếp. Đi networking. Đi gặp người này người kia. Tao nói với nó là "xây dựng mối quan hệ". Nó gật đầu.
Nhưng tao thấy nó ít gọi hơn.
Trước đây nó gọi mỗi tối. Giờ hai, ba ngày mới gọi. Tao cũng không để ý, vì tao cũng bận.
Cuối tuần tao muốn nghỉ. Nó muốn đi chơi. Tao nói mệt. Nó nói ừ. Rồi nó đi một mình.
Tao nằm nhà lướt điện thoại. Thấy nó đăng ảnh ở quán cà phê, ngồi một mình, ly nước để đối diện không ai.
Tao không nghĩ gì. Tao chỉ like rồi kéo xuống.
---
Nó chia tay tao một buổi tối thứ ba.
Không cãi nhau. Không drama. Nó ngồi đối diện tao ở cái quán bún bò lề đường hồi xưa. Tao không nhớ lần cuối hai đứa ngồi đây là khi nào.
Nó nói: "Tao không biết mày là ai nữa."
Tao hỏi: "Tao làm gì sai?"
Nó lắc đầu: "Mày không làm gì sai. Mày chỉ thay đổi nhiều quá. Mà mày không biết."
Tao ngồi đó. Nhìn nó đứng dậy. Nhìn nó đi. Nó không khóc. Tao cũng không khóc.
Nhưng tao thấy cái gì đó trong ngực, như có người rút một sợi dây ra mà tao không biết nó nằm ở đó từ bao giờ.
---
Mấy tháng sau, tao sống bình thường.
Đi làm. Về nhà. Nấu cơm một mình. Tao vẫn mặc sơ mi, vẫn đi giày da, vẫn đọc sách về tài chính. Nhưng buổi tối, khi tao ngồi một mình trong căn phòng thuê, tao bắt đầu tự hỏi.
Tao thay đổi vì ai?
Tao nói là vì nó. Để nó có cuộc sống tốt hơn. Để nó không phải thiếu thốn. Nhưng nó có bao giờ đòi hỏi gì đâu. Nó thích tao lúc tao còn mặc áo thun rách, đi xe máy cũ, ngồi bờ kè nói chuyện tới khuya.
Nó không cần tao thay đổi.
Vậy tao thay đổi vì ai?
Tao ngồi nghĩ mãi. Rồi tao nhận ra một điều mà tao không muốn nhận.
Tao thay đổi vì tao sợ. Sợ không đủ. Sợ nó đi. Sợ mình thua mấy thằng khác. Tao gọi đó là "yêu". Nhưng thực ra, tao đang cố biến mình thành một phiên bản mà tao nghĩ nó sẽ ở lại.
Tao không hỏi nó muốn gì. Tao chỉ đoán. Rồi tao chạy theo cái bản vẽ tao tự vẽ.
Cuối cùng, tao đánh mất cả nó lẫn thằng tao cũ.
---
Hôm qua tao lục lại cái hộp đồ cũ.
Thấy đôi giày bata rách. Thấy cái áo thun in hình ban nhạc tao từng thích. Thấy tấm ảnh hai đứa chụp ở bờ kè, nó cười, tao cười, không ai cần gì hơn.
Tao cầm tấm ảnh lên. Nhìn thằng trong ảnh. Thằng đó không giàu, không giỏi, không có kế hoạch gì. Nhưng thằng đó biết nó là ai.
Còn tao bây giờ, lương mười bốn triệu, sơ mi trắng, giày da bóng.
Tao không biết tao là ai.
Và nó đã đi rồi.
Khi tôi không biết mình là ai, tôi phục vụ bạn. Khi tôi biết mình là ai, tôi là bạn.
When I do not know who I am, I serve you. When I know who I am, I am you.
— Krishnamurti, Talks
Diễn giải
Interpretation
Krishnamurti nói, khi không biết mình là ai, ta phục vụ người khác. Nghe hay. Nhưng ngẫm lại thì đau. Vì "phục vụ" ở đây không phải là yêu thương. Là bám víu. Là sợ mất. Là cố gắng trở thành thứ mà ta nghĩ người kia cần, trong khi người kia chỉ cần ta là ta. Thằng trong câu chuyện, nó không biết nó là ai. Nên nó nhìn xung quanh rồi copy. Sếp mặc sơ mi thì nó mặc sơ mi. Đồng nghiệp đưa bạn gái đi nhà hàng thì nó cũng muốn đưa bạn gái đi nhà hàng. Nó gọi đó là trưởng thành. Gọi đó là yêu. Nhưng thực ra, nó chỉ đang chạy. Chạy khỏi cái sợ mình không đủ. Và người kia, cô gái đó, cô ấy không cần phiên bản nâng cấp. Cô ấy cần thằng ngồi bờ kè nói chuyện tới khuya. Thằng biết nó là ai. Khi mày không biết mày là ai, mày không yêu được ai. Mày chỉ đang phục vụ nỗi sợ của chính mày thôi.
Krishnamurti said, when I don't know who I am, I serve you. Sounds beautiful. But think about it and it hurts. Because "serving" here isn't love. It's clinging. It's fear of loss. It's trying to become what you think the other person needs, while the other person just needs you to be you. The guy in this story didn't know who he was. So he looked around and copied. Boss wears a button-down, he wears a button-down. Colleagues take girlfriends to restaurants, he wants to take his girlfriend to restaurants. He called it growing up. Called it love. But really, he was just running. Running from the fear of not being enough. And the girl, she didn't need the upgraded version. She needed the guy who sat on the riverbank talking until midnight. The guy who knew who he was. When you don't know who you are, you can't love anyone. You're just serving your own fear.