Sáng nào tao cũng quên mất nó đã đi rồi
Every Morning I Forget She Is Gone
Tao ngủ dậy.
Khoảng nửa giây đầu tiên, mọi thứ bình thường.
Nửa giây đó, tao vẫn nghĩ nó đang nằm bên cạnh. Tao vẫn nghĩ cái gối bên trái có mùi dầu gội của nó. Tao vẫn nghĩ lát nữa nó sẽ lầm bầm bảo tao tắt chuông.
Rồi nửa giây sau, tao nhớ ra.
Nó không nằm đó. Nó không nằm đó đã bốn tháng rồi.
Cái cảm giác đó, tao không biết gọi là gì. Không phải đau. Đau thì tao chịu được. Cái này giống như bị rơi. Đang đứng trên sàn nhà mình, bình thường, rồi sàn biến mất. Rơi xuống. Mỗi sáng đều rơi xuống.
Người ta nói mất mát sẽ nhẹ dần theo thời gian.
Tao không thấy vậy.
Nó không nhẹ dần. Nó thay đổi hình dạng. Tháng đầu tiên, tao khóc. Tháng thứ hai, tao giận. Tháng thứ ba, tao tê. Tháng thứ tư, tao bắt đầu quên.
Quên mới là thứ giết tao.
Hôm qua tao đi siêu thị. Tao mua hai hộp sữa chua dâu. Về tới nhà mới nhớ, nó là đứa ăn sữa chua dâu, không phải tao. Tao ghét dâu. Tao luôn ghét dâu.
Nhưng tay tao vẫn với lấy.
Bốn tháng rồi mà tay tao vẫn nhớ.
Tao ngồi trước hai hộp sữa chua trên bàn bếp. Không khóc. Không giận. Chỉ ngồi. Nhìn hai cái hộp nhựa màu hồng.
Rồi tao ăn.
Tao ghét vị dâu. Nhưng tao ăn hết.
Tao không biết tại sao.
***
Nó không chết. Tao nói trước cho rõ.
Nó đi. Tự đi. Chọn đi.
Nhiều người bảo thế thì khác. Người ta bảo mất vì chia tay khác mất vì chết. Bảo chia tay thì còn hy vọng, còn cơ hội, còn có thể quay lại.
Tao không nghĩ vậy.
Mất là mất. Cái ghế đó trống là trống. Tao có biết nó đang ở đâu, đang sống ra sao, đang cười với ai. Nhưng nó không ở đây. Với tao, vậy là mất.
Và cái "biết nó vẫn sống" đôi khi còn nặng hơn.
Vì tao biết nó vẫn thở. Vẫn ăn sáng. Vẫn đi làm. Vẫn cười. Chỉ là không cười với tao nữa.
Tao từng nghĩ mất mát là một sự kiện. Một cái mốc. Ngày đó, giờ đó, nó nói câu đó, xong. Mất.
Không phải.
Mất mát là mỗi sáng thức dậy.
Mỗi sáng tao phải mất nó lại một lần nữa. Nửa giây quên, rồi nhớ ra. Rơi xuống. Lại rơi xuống.
Không ai nói với tao điều đó.
***
Thằng Hùng, bạn tao, nó kéo tao đi nhậu.
Nó bảo: "Mày phải move on."
Tao gật. Uống. Gật. Uống.
Nó bảo: "Thiếu gì con gái."
Tao gật. Uống.
Nó bảo: "Mày cứ thế này hoài, ai chịu nổi."
Tao không gật nữa. Tao nhìn nó.
Tao muốn hỏi: mày có biết move on là gì không?
Move on không phải là quên. Không phải là tìm người mới. Không phải là ngừng đau.
Move on là sáng mai thức dậy, lại rơi, rồi vẫn đứng lên đi đánh răng.
Tao đang làm điều đó mỗi ngày. Mỗi ngày tao đều move on. Chỉ là nó không giống cái move on mà mày tưởng tượng.
Tao không nói câu đó với thằng Hùng. Tao uống tiếp.
***
Có một buổi sáng, khoảng tuần trước.
Tao dậy. Nửa giây quen thuộc. Quên. Rồi nhớ.
Nhưng lần này, cái rơi nó khác.
Nó không rơi sâu như trước.
Tao vẫn nhớ. Vẫn biết gối bên trái trống. Vẫn biết không ai lầm bầm bảo tắt chuông.
Nhưng tao không chìm.
Tao nằm đó. Nhìn trần nhà. Thở.
Rồi tao nghĩ: hôm nay là một ngày mới.
Câu đó nghe ngu. Tao biết. Ai chả biết hôm nay là ngày mới.
Nhưng hôm đó tao thực sự cảm thấy nó. Không phải câu nói. Mà là cái cảm giác.
Hôm nay là một ngày mới. Nghĩa là cái đau hôm nay không phải cái đau hôm qua. Nó giống, nhưng không phải. Tao hôm nay không phải tao hôm qua. Giống, nhưng không phải.
Cái giường này, buổi sáng này, cái trống bên trái này. Tất cả đều mới.
Tao không hiểu tại sao điều đó lại giúp. Nhưng nó giúp.
Tao dậy. Đánh răng. Pha cà phê. Một ly thôi.
Tao không mua sữa chua dâu nữa.
***
Tao không biết ngày nào tao sẽ thức dậy mà không còn nửa giây đó.
Có thể không bao giờ.
Có thể nửa giây đó sẽ theo tao suốt đời. Mỗi sáng, quên, rồi nhớ.
Nhưng tao bắt đầu nghĩ, có khi nửa giây đó không phải là vấn đề.
Có khi nó chỉ là bằng chứng rằng tao đã từng có một thứ thật.
Và mỗi sáng, khi tao nhớ ra, khi tao rơi, rồi vẫn dậy.
Đó là một ngày mới.
Không phải ngày cũ lặp lại.
Mới.
Mặt trời mỗi ngày đều mới.
The sun is new each day.
— Heraclitus, Fragment 6
Diễn giải
Interpretation
Heraclitus nói mặt trời mỗi ngày đều mới. Nghe thì đơn giản. Ai chả biết mỗi ngày mặt trời lại mọc. Nhưng ông già đó không nói về mặt trời. Ông nói về mày. Mày hôm nay không phải mày hôm qua. Cái đau hôm nay không phải cái đau hôm qua. Nó giống, nhưng nó đã khác. Mày giống, nhưng mày đã khác. Cái thằng nằm trên giường sáng nay, rơi nửa giây rồi dậy đánh răng, nó không phải thằng hôm qua. Thằng hôm qua đã chết rồi. Thằng hôm nay mới sinh ra. Mất mát không phải một lần rồi xong. Nó lặp lại mỗi sáng. Nhưng mày cũng lặp lại mỗi sáng. Mày cũng mới. Không ai bảo mày phải quên. Không ai bảo mày phải hết đau. Chỉ là mỗi sáng mày mở mắt, mặt trời đó không phải mặt trời hôm qua. Và mày cũng không phải mày hôm qua.
Heraclitus said the sun is new each day. Sounds simple. Everyone knows the sun rises again every morning. But the old man wasn't talking about the sun. He was talking about you. You today are not you yesterday. The pain today is not yesterday's pain. It looks the same, but it's already different. You look the same, but you're already different. The guy lying in bed this morning, falling for half a second then getting up to brush his teeth, he's not the same guy from yesterday. Yesterday's version already died. Today's version was just born. Loss isn't a one-time thing. It repeats every morning. But so do you. You're new too. Nobody says you have to forget. Nobody says the pain has to stop. It's just that every morning when you open your eyes, that sun isn't yesterday's sun. And you're not yesterday's you.