Tao có ba mươi hai cái app trên điện thoại mà không mở nổi một cái
Thirty-Two Apps on My Phone and I Can't Open a Single One
Tao ba mươi tuổi.
Điện thoại tao có ba mươi hai cái app.
App đọc sách. App thiền. App tập thể dục. App quản lý tài chính. App học tiếng Anh. App học tiếng Nhật. App nghe podcast. App ghi chú. App nhắc việc. App theo dõi giấc ngủ. App theo dõi nước uống.
Tao không mở cái nào quá ba ngày liên tiếp.
Nhưng tao vẫn tải thêm.
Mỗi lần thấy ai đó review một app mới, tao nghĩ: "Cái này hay, cái này mình cần." Rồi tải. Rồi mở một lần. Rồi quên.
Điện thoại tao nặng hơn. Đầu tao cũng nặng hơn.
---
Hồi hai mươi lăm tuổi, tao bắt đầu đọc sách self-help.
Cuốn đầu tiên nói: phải có mục tiêu rõ ràng.
Tao viết mục tiêu. Dán lên tường.
Cuốn thứ hai nói: mục tiêu chưa đủ, phải có hệ thống.
Tao xây hệ thống. Mua sổ tay, chia cột, kẻ bảng.
Cuốn thứ ba nói: hệ thống chưa đủ, phải có mindset đúng.
Tao đi học thêm. Khóa online, workshop cuối tuần, webinar buổi tối.
Cuốn thứ tư nói: học chưa đủ, phải thực hành.
Cuốn thứ năm nói: thực hành chưa đủ, phải có mentor.
Cuốn thứ sáu nói: mentor chưa đủ, phải có cộng đồng.
Mỗi cuốn sách mở ra một cánh cửa. Và sau mỗi cánh cửa là một cánh cửa khác. Tao cứ đi. Cứ mở. Cứ thêm.
Không bao giờ dừng lại đủ lâu để ở trong một căn phòng nào.
---
Tháng trước, tao ngồi tính.
Năm năm qua, tao đã đọc hơn một trăm cuốn sách. Nghe hơn năm trăm tập podcast. Tham gia mười bảy khóa học. Mua bốn cái sổ tay loại xịn. Tải ba mươi hai cái app.
Tao biết về thói quen nguyên tử. Tao biết về tư duy phản biện. Tao biết về deep work. Tao biết về stoicism. Tao biết về ikigai. Tao biết về second brain.
Tao biết nhiều thứ lắm.
Nhưng tao không làm được cái gì cho xong.
Cái sổ tay kẻ bảng bỏ dở từ trang mười bảy. Khóa học mua rồi xem được ba mươi phần trăm. Cái app thiền dừng ở ngày thứ năm.
Tao biết tất cả lý thuyết về kỷ luật. Nhưng tao không có kỷ luật.
Tao biết tất cả framework về tập trung. Nhưng tao không tập trung được.
Và mỗi lần nhận ra điều đó, tao lại nghĩ: chắc tao chưa tìm đúng phương pháp. Rồi tao lại tìm thêm.
---
Thằng bạn tao tên Phúc.
Nó không đọc sách self-help. Không nghe podcast. Không có app gì ngoài Zalo với Google Maps.
Nó bán phở.
Sáng bốn giờ dậy. Nấu nước dùng. Sáu giờ mở quán. Hai giờ chiều đóng. Chiều đi chợ. Tối ngủ sớm.
Bảy năm rồi. Quán nó đông đều. Không viral, không lên báo, không có thương hiệu cá nhân.
Một lần tao hỏi: "Mày không chán à? Bảy năm làm một thứ?"
Nó nhìn tao, cười: "Chán gì? Tao còn chưa nấu được tô nào ưng ý trăm phần trăm."
Tao im.
Nó nấu phở bảy năm mà vẫn thấy chưa đủ giỏi. Tao học một trăm thứ mà không giỏi thứ nào.
Nó thiếu một thứ và đi sâu vào. Tao thừa mọi thứ và trôi trên mặt.
---
Tuần trước tao xóa hai mươi cái app.
Không phải vì tao ngộ ra chân lý gì. Chỉ vì điện thoại hết bộ nhớ, không chụp được ảnh con.
Con tao hai tuổi. Nó đang tập nói. Nó chỉ vào con chó ngoài đường, nói: "Gâu gâu."
Tao muốn chụp lại khoảnh khắc đó. Nhưng điện thoại báo đầy.
Đầy vì app. Đầy vì những thứ tao tải về mà không bao giờ dùng. Đầy vì tao cứ thêm, thêm, thêm.
Tao ngồi đó, trên vỉa hè, xóa từng cái.
App học tiếng Nhật. Xóa. Tao có bao giờ học đâu.
App theo dõi giấc ngủ. Xóa. Tao biết tao ngủ ít rồi, cần gì app nói.
App quản lý tài chính. Xóa. Tao biết tao tiêu nhiều hơn kiếm, cần gì biểu đồ.
Xóa xong, điện thoại nhẹ hơn.
Đầu tao cũng nhẹ hơn. Một chút.
---
Tao vẫn giữ lại mười hai cái app.
Vẫn nhiều.
Nhưng ít hơn hôm qua.
Tao không biết bao nhiêu là đủ. Có thể mười hai vẫn thừa. Có thể năm là đủ. Có thể ba.
Tao chỉ biết là hôm đó, sau khi xóa xong, tao chụp được ảnh con tao chỉ con chó.
Bức ảnh hơi mờ. Con tao nhòe vì nó đang nhảy. Con chó cũng nhòe vì nó đang chạy.
Nhưng tao thấy đủ.
Lần đầu tiên sau lâu lắm, tao thấy đủ.
---
Sáng nay tao mở điện thoại.
Thấy quảng cáo một app mới. App giúp tăng năng suất, AI hỗ trợ, miễn phí tuần đầu.
Tao nhìn nó ba giây.
Rồi lướt qua.
Không biết ngày mai tao có lướt qua được không. Nhưng hôm nay thì được.
為學日益，為道日損。損之又損，以至於無為
Vi học nhật ích, vi đạo nhật tổn. Tổn chi hựu tổn, dĩ chí ư vô vi
Làm học thì ngày càng thêm, theo Đạo thì ngày càng bớt. Bớt rồi lại bớt, cho đến vô vi.
In pursuit of learning, every day something is gained. In pursuit of Dao, every day something is let go — until there is nothing left to do.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 48
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói cái này hai ngàn mấy trăm năm trước rồi. Làm học thì ngày càng thêm. Theo Đạo thì ngày càng bớt. Nghe triết lý quá phải không? Nhưng nghĩ lại thì đơn giản lắm. Mày đi học, mày biết thêm. Biết thêm thì muốn thêm. Muốn thêm thì tìm thêm. Tìm thêm thì thêm nữa. Cái vòng đó không có điểm dừng. Nhưng sống thì ngược lại. Sống là bớt đi. Bớt cái không cần. Bớt cái tưởng cần mà không cần. Bớt đến khi còn lại đúng cái mình thật sự dùng. Thằng Phúc bán phở nó không biết Lão Tử. Nhưng nó sống đúng cái đó. Nó bớt hết, chỉ giữ lại một thứ, rồi đi sâu vào. Còn tao thì cứ thêm. Thêm app, thêm sách, thêm khóa học, thêm framework. Đầy điện thoại, đầy đầu, mà trống tay. Bớt đi không phải là ngu đi. Bớt đi là cuối cùng có chỗ cho cái gì đó thật sự ở lại.
Laozi said this over two thousand years ago. In pursuit of learning, every day something is acquired. In pursuit of the Way, every day something is dropped. Sounds too philosophical? But think about it. It's simple. You study, you learn more. Learn more, want more. Want more, search for more. Search for more, add more. That cycle has no end. But living works the other way. Living is about subtracting. Removing what you don't need. Removing what you thought you needed but didn't. Removing until only what you actually use remains. Phuc the pho seller doesn't know Laozi. But he lives exactly that way. He stripped everything away, kept one thing, and went deep. Meanwhile I kept adding. More apps, more books, more courses, more frameworks. Phone full, head full, hands empty. Subtracting isn't becoming ignorant. Subtracting is finally making room for something real to stay.