Tao có ba mươi hai chứng chỉ và một câu hỏi

Tao bắt đầu học thêm từ năm hai mươi.

Hồi đó tao nghĩ đơn giản lắm. Học nhiều thì biết nhiều. Biết nhiều thì giỏi. Giỏi thì có việc tốt. Có việc tốt thì đời ổn.

Cái logic đó nó sạch sẽ. Gọn gàng. Như một cái sơ đồ ai đó vẽ sẵn, tao chỉ cần đi theo.

Năm hai mươi hai, tao có bằng đại học. Rồi tao học thêm tiếng Anh, lấy IELTS. Rồi tao học Excel nâng cao. Rồi tao học quản lý dự án. Rồi tao học phân tích dữ liệu. Rồi tao học thiết kế. Rồi tao học marketing. Rồi tao học viết content. Rồi tao học chạy quảng cáo.

Mỗi lần học xong một cái, tao thấy nhẹ người. Như vừa gom thêm được một viên gạch. Tao không biết xây cái gì, nhưng có gạch thì yên tâm.

Năm hai mươi lăm, tao đi làm công ty truyền thông. Lương tám triệu. Tao nghĩ chắc tại mình chưa đủ giỏi. Tao đăng ký học thêm khóa branding. Rồi khóa storytelling. Rồi khóa public speaking.

Năm hai mươi bảy, tao nhảy việc. Lương mười hai triệu. Khá hơn. Nhưng tao vẫn thấy thiếu. Tao học thêm khóa leadership. Rồi khóa design thinking. Rồi khóa agile.

Mỗi tối tao ngồi học online. Laptop mở, tai nghe cắm, video chạy tốc độ 1.5x. Tao ghi chép. Tao làm bài tập. Tao thi. Tao đậu. Tao in chứng chỉ. Tao đăng LinkedIn.

Mọi người like. Mọi người comment chúc mừng. Tao thấy vui. Cái vui đó kéo dài chừng hai ngày. Rồi tao lại thấy trống.

Năm hai mươi chín, tao ngồi đếm. Ba mươi hai chứng chỉ. Tao để hết trong một cái folder trên Google Drive. Tao mở ra nhìn. Mấy cái tên dài dài. Mấy cái logo trường online. Mấy cái chữ ký điện tử.

Tao nhìn lâu lắm.

Rồi tao tự hỏi: mình biết cái gì?

Không phải biết theo kiểu liệt kê skill. Tao liệt kê được. Tao liệt kê giỏi lắm. CV tao dài hai trang.

Mà biết theo kiểu khác. Kiểu như, tao hiểu cái gì? Tao thật sự hiểu cái gì sâu tới mức nó thành một phần của tao?

Tao không trả lời được.

Tao biết chạy quảng cáo nhưng không biết tại sao mình chạy. Tao biết viết content nhưng không biết mình muốn nói gì. Tao biết quản lý dự án nhưng không biết dự án nào là của mình.

Ba mươi hai chứng chỉ. Mỗi cái là một câu trả lời cho một câu hỏi ai đó đặt ra. Không cái nào là câu trả lời cho câu hỏi tao tự đặt. Vì tao chưa bao giờ đặt.

Tao kể chuyện này cho thằng Phúc. Nó làm chung công ty cũ. Nó cười.

"Mày giống tao hồi trước. Tao cũng học như điên. Rồi một ngày tao nhận ra tao không học để biết. Tao học để khỏi phải đối mặt với việc mình không biết mình muốn gì."

Tao im.

Nó nói tiếp: "Học là cái cớ đẹp nhất để trì hoãn. Vì ai cũng khen mày chăm. Không ai hỏi mày học để làm gì."

Đêm đó tao về nhà. Tao mở cái folder chứng chỉ ra. Ba mươi hai file PDF. Tao không xóa. Nhưng tao đóng lại.

Tao mở một trang trắng. Google Docs. Con trỏ nhấp nháy.

Tao định viết gì đó. Viết về mình. Viết về cái mình thật sự muốn.

Tao ngồi hai tiếng. Trang vẫn trắng.

Hai tiếng đó, tao không học được gì mới. Nhưng tao thấy một thứ mà ba mươi hai khóa học không dạy.

Tao thấy cái trống.

Nó ở ngay đây. Ngay giữa ngực. Nó không phải vì tao thiếu kiến thức. Nó vì tao chưa bao giờ dừng lại đủ lâu để nghe.

Tao ba mươi tuổi. Ba mươi hai chứng chỉ. Và một câu hỏi tao vẫn chưa trả lời được.

Tao không biết câu trả lời nằm ở đâu. Nhưng tao bắt đầu nghĩ, có thể nó không nằm trong khóa học nào hết.

Có thể nó nằm ở chỗ tao chịu ngồi yên.

Chịu không học gì cả.

Chịu để cái trang trắng nó trắng.