Tao có ba trăm bạn trên mạng mà tối nay gọi không ai nghe máy
Three Hundred Friends Online but No One Picked Up Tonight
Tao hai mươi tám.
Số liên lạc trong điện thoại tao có hơn bốn trăm người. Facebook hơn ba trăm bạn. Zalo thì tao không đếm nổi. Group chat cũ từ hồi đại học vẫn còn, thi thoảng ai đó gửi meme, mọi người thả ha ha rồi im.
Tối thứ Bảy.
Tao ngồi trong phòng trọ. Hai mươi mét vuông. Quạt trần quay. Con gián bò ngang tường rồi biến mất sau tủ lạnh.
Tao muốn nói chuyện với ai đó. Không phải chuyện gì to. Không phải tâm sự. Chỉ muốn nghe một giọng người thật, không phải giọng trong video, không phải giọng AI đọc tin.
Tao lướt danh bạ.
Thằng Hùng. Hồi đại học nó ngồi cạnh tao ba năm. Tốt nghiệp xong nó về Đà Nẵng. Lần cuối nói chuyện là nó gửi thiệp cưới qua Zalo. Tao chúc mừng. Nó cảm ơn. Hết.
Con Trang. Hồi đó tao thích nó. Không dám nói. Giờ nó có chồng, có con, đăng ảnh gia đình mỗi cuối tuần. Tao like. Nó không biết tao like.
Thằng Đức. Bạn cùng phòng trọ cũ. Nó chuyển đi từ năm ngoái. Tao nhắn "ê mày khỏe không" ba tháng trước. Nó trả lời "khỏe mày, bận quá". Rồi thôi.
Tao bấm gọi thằng Hùng. Chuông reo. Reo. Reo. Không ai nghe.
Gọi thằng Đức. Máy bận.
Gọi thằng Kiên, đứa chơi chung hồi cấp ba. Nó nghe. Nói đang ở tiệc sinh nhật con, chút gọi lại. Tao nói ừ. Nó không gọi lại.
Tao để điện thoại xuống.
Nhìn lên trần nhà. Quạt vẫn quay. Con gián vẫn đâu đó sau tủ lạnh.
Tao nghĩ, lạ thật. Hồi đại học, phòng trọ lúc nào cũng có người. Thằng này qua thằng kia chơi. Nấu mì chung. Chửi nhau chuyện rửa chén. Đi nhậu không cần lý do. Ai cũng gần, gần đến mức tao tưởng nó sẽ như vậy mãi.
Rồi tốt nghiệp. Ai đi đường nấy. Không ai nói lời chia tay. Không có cái ngày cụ thể nào mà tao nhìn lại được rồi nói "à, từ ngày đó tao bắt đầu cô đơn". Nó không có ngày. Nó chỉ loãng ra. Từ từ. Như nước đá tan trong ly.
Tao đi làm. Công ty có ba mươi người. Tao nói chuyện với họ mỗi ngày. Về deadline, về KPI, về cái máy in hỏng, về chỗ ăn trưa. Hết giờ thì ai về nhà nấy. Không ai hỏi tao tối nay làm gì.
Mà tao cũng không hỏi ai.
Có lần tao thử. Nhắn vào group chat cũ: "Cuối tuần này ai rảnh đi cà phê không?". Ba người thả like. Không ai trả lời. Tao xóa tin nhắn lúc nửa đêm vì thấy ngại.
Tao bắt đầu nghĩ, có phải tại tao.
Tao nhạt quá. Tao không vui. Tao không biết nói chuyện hay. Tao không có gì để kể. Cuộc sống tao lặp đi lặp lại. Đi làm, về, nấu cơm, lướt điện thoại, ngủ. Ai muốn nghe mấy thứ đó.
Tao bắt đầu sửa mình. Đọc sách về giao tiếp. Học cách hỏi thăm người khác. Nhắn tin trước. Rủ đi cà phê. Chủ động.
Được vài tuần. Mệt.
Không phải mệt vì làm. Mệt vì tao cảm thấy mình đang diễn. Mỗi lần nhắn tin hỏi thăm ai, tao đều tự hỏi: mình nhắn vì muốn, hay vì sợ cô đơn? Mình quan tâm thật, hay đang cố để được quan tâm lại?
Tao không biết.
Có đêm tao nằm nghĩ. Nếu tao biến mất, bao lâu thì có người nhận ra? Không phải kiểu tiêu cực. Tao không muốn chết. Tao chỉ muốn biết mình có thật sự tồn tại trong cuộc đời ai không.
Công ty thì sẽ biết vì tao nghỉ không phép. Chủ trọ sẽ biết vì tao không đóng tiền. Nhưng bạn bè? Gia đình?
Ba mẹ tao ở quê. Mỗi tuần gọi một lần. Mẹ hỏi ăn uống gì chưa. Ba hỏi lương đủ sống không. Tao nói đủ. Mẹ nói giữ sức khỏe. Ba nói ừ. Tắt máy.
Họ thương tao. Tao biết. Nhưng cái thương đó không lấp được cái trống trong ngực tao mỗi tối thứ Bảy.
Rồi tao nhận ra một thứ.
Tao không cô đơn vì không có ai. Tao cô đơn vì tao tin rằng mình phải có ai đó bên cạnh mới được. Tao nhìn cái phòng trọ trống, tao thấy thiếu. Tao nhìn cái điện thoại im, tao thấy bỏ rơi. Tao nhìn cuối tuần một mình, tao thấy thất bại.
Nhưng cái phòng trọ nó vẫn vậy. Cái điện thoại nó vẫn vậy. Cuối tuần nó vẫn vậy.
Thứ thay đổi là cách tao nhìn.
Tao không nói là tao hết cô đơn. Không. Tối đó tao vẫn ngồi một mình. Vẫn không ai gọi lại. Con gián vẫn ở sau tủ lạnh.
Nhưng tao thôi lướt danh bạ.
Tao tắt điện thoại. Đi xuống dưới mua ly cà phê đá. Ngồi trước cửa phòng trọ. Nhìn xe chạy ngoài đường.
Không có gì đặc biệt. Không có khoảnh khắc giác ngộ. Không có ai đi ngang rồi bắt chuyện.
Chỉ là tao ngồi đó. Một mình. Và lần đầu tiên, tao không thấy đó là vấn đề.
Không phải sự việc làm ta khổ, mà cách ta nhìn sự việc.
It is not things that disturb us, but our judgments about things.
— Epictetus, Enchiridion, Chương 5
Diễn giải
Interpretation
Epictetus nói: không phải sự việc làm ta khổ, mà cách ta nhìn sự việc mới làm ta khổ. Nghe triết lý quá phải không. Nhưng nghĩ coi. Cái phòng trọ hai mươi mét vuông. Nó có làm gì mày đâu. Cái điện thoại không ai gọi. Nó có làm gì mày đâu. Cái cuối tuần một mình. Nó có làm gì mày đâu. Mà mày khổ. Khổ thật. Không phải giả. Nhưng cái khổ đó, nó không đến từ cái phòng, cái điện thoại, hay cái cuối tuần. Nó đến từ cái câu mày tự nói với mình: "Một mình là có vấn đề. Không ai gọi là bị bỏ rơi. Cuối tuần mà ở nhà là thất bại." Mày tin cái câu đó lâu quá rồi. Tin đến mức không biết mình đang tin. Epictetus không bảo mày đừng cô đơn. Ông ấy chỉ hỏi: mày có chắc cái mày đang khổ là sự thật, hay chỉ là cách mày kể lại sự thật cho chính mình?
Epictetus said: it's not things that disturb us, but our judgments about things. Sounds too philosophical, right. But think about it. A twenty-square-meter room. It didn't do anything to you. A phone with no incoming calls. It didn't do anything to you. A weekend alone. It didn't do anything to you. But you suffered. Genuinely suffered. That suffering didn't come from the room, the phone, or the weekend. It came from the story you told yourself: "Being alone means something is wrong. No one calling means being abandoned. Staying home on weekends means failing." You believed that story for so long you forgot you were believing it. Epictetus didn't tell you not to be lonely. He just asked: are you sure what you're suffering from is reality, or just the way you narrate reality to yourself?