Tao đặt bàn nhà hàng Pháp để ăn mì gói cuối tháng
I Booked a French Restaurant Then Ate Instant Noodles for the Rest of the Month
Hồi đại học, nhóm bạn tao có sáu đứa.
Ra trường, mỗi đứa một ngả. Nhưng cái group chat thì vẫn còn.
Group chat đó, nói thật, là nơi tao mệt nhất.
Không phải vì drama. Không phải vì cãi nhau. Mà vì mỗi lần có đứa đăng gì đó, tao lại thấy mình tụt xuống thêm một bậc.
Thằng Hùng đi Nhật công tác. Nó chụp tấm hình ở sân bay, caption ngắn gọn. Cả nhóm chúc mừng.
Con Linh lên chức. Nó không khoe, nhưng có đứa khác tag nó. Cả nhóm chúc mừng.
Thằng Đạt mua nhà. Nó share hình chìa khóa. Cả nhóm chúc mừng.
Tao cũng chúc mừng. Lần nào cũng chúc mừng.
Rồi tắt điện thoại, nằm nhìn trần nhà.
Tao lương mười hai triệu. Thuê phòng trọ. Đi xe máy cũ. Không có gì sai với cuộc sống đó. Nhưng mỗi lần mở group chat ra, tao thấy nó sai.
Rồi đến cái hẹn.
Sáu đứa hẹn ăn tối. Thằng Hùng chọn nhà hàng. Nhà hàng Pháp ở quận 1. Loại chỗ mà thực đơn không ghi giá, phải hỏi.
Tao biết một bữa ở đó bằng nửa tháng tiền trọ.
Nhưng tao gật. Tao nói "oke, ngon".
Tối đó tao đi sớm ba mươi phút. Ngồi trong xe ngoài bãi, lướt thực đơn trên mạng. Tính trước mình sẽ gọi gì, bao nhiêu tiền, còn đủ sống không.
Rồi tao vào.
Nhà hàng đẹp thật. Đèn vàng. Nhạc nhẹ. Ly rượu bóng loáng.
Tao ngồi xuống, cười, nói chuyện. Bình thường. Thoải mái. Như mọi khi.
Không ai biết trước khi đến, tao đã thử ba bộ đồ. Không phải vì thích ăn mặc. Mà vì sợ. Sợ nhìn lạc lõng. Sợ mấy đứa nhìn rồi nghĩ thầm.
Bữa ăn vui. Thật sự vui. Mấy đứa vẫn vậy, vẫn cười giỡn như hồi đại học.
Đến lúc tính tiền, thằng Hùng nói chia đều. Tao nói "oke".
Một triệu hai.
Tao rút điện thoại chuyển khoản. Mặt không đổi. Tay không run. Bình thường.
Về đến phòng trọ, tao ngồi tính. Còn mười ngày nữa mới lương. Trong tài khoản còn đúng hai triệu.
Hai triệu cho mười ngày. Trừ tiền xăng, tiền điện nước. Còn khoảng một triệu.
Một triệu. Mười ngày. Một trăm ngàn một ngày.
Tao ăn mì gói.
Không phải ăn một hai bữa cho vui. Mà ăn thiệt. Sáng mì gói, trưa cơm bụi rẻ nhất, tối mì gói. Có hôm tao bỏ bữa tối luôn.
Nằm trên giường, bụng sôi, tao nghĩ. Không phải nghĩ về tiền. Mà nghĩ tại sao mình làm vậy.
Tao có thể nói "chỗ đó đắt quá, mình đổi chỗ khác đi". Không ai cười tao cả. Mấy đứa nó không phải loại người đó.
Tao có thể nói "tháng này tao kẹt, để tao góp ít hơn rồi bù sau". Chắc chắn không đứa nào có vấn đề.
Nhưng tao không nói.
Vì tao sợ.
Không phải sợ mấy đứa coi thường. Mà sợ cái khoảnh khắc im lặng sau khi tao nói. Sợ cái nhìn. Dù cái nhìn đó có thể chỉ là "ờ, oke" rồi thôi.
Tao sợ mình bị thấy.
Thấy thiệt. Thấy đúng cái mình đang là. Không phải cái mình đang cố tỏ ra.
Tuần sau, group chat lại hoạt động. Thằng Đạt share hình nhà mới sơn xong. Cả nhóm chúc mừng.
Tao cũng chúc mừng.
Rồi tao tự hỏi, tao đang chúc mừng nó, hay đang diễn cho chính mình xem.
Tháng sau lại có hẹn. Lần này con Linh chọn chỗ. Quán Hàn, giá cũng không rẻ.
Tao nhìn tin nhắn. Ngón tay treo trên màn hình.
Rồi tao gõ: "Tháng này tao kẹt tiền. Mình ăn chỗ bình dân được không?"
Gửi đi.
Tim đập.
Ba mươi giây.
Con Linh reply: "Oke, mày chọn đi."
Thằng Hùng: "Chỗ nào cũng được, miễn có bia."
Thằng Đạt: "Bún bò Huế đi, lâu rồi chưa ăn."
Vậy thôi.
Không ai hỏi thêm. Không ai nhìn khác. Không có cái khoảnh khắc im lặng nào.
Tao ngồi nhìn màn hình. Thấy nhẹ. Nhẹ kiểu kỳ lạ. Như bỏ xuống cái gì đó mà tao không biết mình đang vác.
Bữa bún bò đó, tao trả tám mươi ngàn. Cũng vui. Cũng cười giỡn. Cũng y như bữa nhà hàng Pháp.
Chỉ khác một thứ.
Tối đó tao về, không nằm nhìn trần nhà.
企者不立，跨者不行
Xí giả bất lập, khoa giả bất hành
Kiễng chân thì không đứng vững, xoạc chân thì không bước được.
He who stands on tiptoe cannot stand firm; he who strides wide cannot walk far.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 24
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói, nhón gót thì không đứng vững, xoạc chân thì không bước được. Nghe như chuyện đi đứng. Nhưng không phải. Nó nói về cái trò cố tỏ ra hơn cái mình đang là. Cố nhón lên cho cao hơn. Cố bước rộng cho oai hơn. Rồi ngã. Thằng nào cũng từng nhón gót. Ở bữa ăn. Ở bộ đồ. Ở câu "oke, chia đều đi" trong khi bụng biết tháng này sẽ ăn mì gói. Nhón gót mệt lắm. Vì phải giữ. Giữ hoài. Một giây lơ là, người ta thấy mình thấp. Nhưng thấp thì sao? Cái chân đứng trên mặt đất, nó vững. Cái chân nhón trên đầu ngón, nó run. Đôi khi chỉ cần hạ gót xuống. Nói một câu thật. Rồi thấy đất dưới chân mình vẫn còn đó.
Lao Tzu said, one who stands on tiptoe cannot stand firm. One who strides cannot walk far. Sounds like it's about walking. It's not. It's about the game of pretending to be more than what you are. Stretching up to look taller. Taking wider steps to look more impressive. Then falling. Everyone has stood on tiptoe. At a dinner. In an outfit. In the words "sure, let's split it" while knowing the rest of the month would be instant noodles. Tiptoe is exhausting. Because you have to hold it. Hold it constantly. One second of letting go and people see your real height. But so what if you're short? A foot flat on the ground is steady. A foot on its toes trembles. Sometimes all you need to do is lower your heels. Say one honest thing. And feel the ground still there beneath you.