Tao đi đám cưới thằng bạn mà ngồi bàn nào cũng lạ
I Went to My Friend's Wedding and Every Table Felt Like Strangers
Thằng Hùng mời tao đám cưới.
Tao với nó chơi từ hồi lớp 10. Cùng trốn tiết, cùng đạp xe ra biển lúc nửa đêm, cùng say lần đầu tiên ở cái quán nhậu vỉa hè gần trường. Hồi đó tao nghĩ tao với nó sẽ chơi với nhau tới già.
Thiệp cưới gửi qua Zalo. Ảnh nó với con Linh, cười toe. Tao nhắn "Chúc mừng mày" rồi để điện thoại xuống.
Đám cưới ở một cái nhà hàng trên đường Nguyễn Huệ. Tao mặc áo sơ mi trắng, quần tây, giày da. Lần cuối tao mặc đồ này là đi phỏng vấn xin việc, cách đây hai năm. Cái áo hơi chật ở bụng.
Tao tới sớm mười lăm phút. Đứng ngoài hút thuốc. Nhìn người ta ra vào. Ai cũng đi đôi. Ai cũng cười.
Vô trong, tao tìm bàn. Bàn số 12. Ngồi cùng mấy đứa hồi cấp ba. Thằng Đức, thằng Phong, con Thảo, con Mai. Tao nhớ mặt hết. Nhưng tao không nhớ lần cuối tao nói chuyện với đứa nào trong đám này là khi nào.
Thằng Đức bắt tay tao. "Ê, lâu quá mày. Mày giờ làm gì?"
Tao nói tao đang làm freelance. Thiết kế đồ họa.
Nó gật đầu. "À, hay."
Rồi nó quay sang thằng Phong nói chuyện tiếp. Thằng Phong vừa lên trưởng phòng ở một công ty gì đó tao không nhớ tên. Con Thảo mới sinh đứa thứ hai. Con Mai sắp đính hôn.
Tao ngồi nghe.
Không phải tao không có gì để nói. Tao có. Tao muốn kể là tháng trước tao thức ba đêm liền để hoàn thành một cái project cho khách hàng Nhật. Tao muốn kể là tao vừa tự học được Blender, render 3D xong cái đầu tiên đẹp lắm. Tao muốn kể là tao đang viết một cái truyện ngắn, viết được nửa rồi mà chưa biết kết thế nào.
Nhưng tao không kể.
Vì tao biết nó sẽ rơi vào im lặng. Cái im lặng lịch sự. Cái gật đầu "À, hay" rồi quay đi.
MC trên sân khấu giới thiệu cô dâu chú rể. Nhạc nổi lên. Mọi người vỗ tay. Tao cũng vỗ tay.
Thằng Hùng mặc vest, cười rạng rỡ. Con Linh mặc váy trắng, khóc. Cha mẹ hai bên ôm nhau. Đẹp lắm. Tao thấy vui cho nó. Thật sự vui.
Nhưng ngay giữa lúc vui đó, tao thấy một cái gì đó trống.
Không phải ghen. Không phải buồn vì ế. Tao không quan tâm chuyện đó. Tao có thể sống một mình. Tao đã sống một mình hai năm rồi, ổn.
Cái trống đó là cảm giác tao đang đứng giữa một căn phòng đầy người mà không ai nhìn thấy tao. Không phải họ cố tình. Họ có nhìn. Họ có cười. Họ có hỏi. Nhưng cái nhìn đó trượt qua tao. Như tao là một tấm kính trong suốt.
Bữa ăn bắt đầu. Tôm hùm, bò wagyu, soup nấm. Đẹp lắm. Tao ăn. Ngon.
Thằng Đức kể chuyện công ty nó teambuilding ở Đà Lạt. Con Mai khoe nhẫn đính hôn. Thằng Phong than lương trưởng phòng không bằng lương thằng em nó làm sale.
Tao ngồi nghe. Cười đúng chỗ. Gật đúng lúc.
Rồi con Thảo quay sang hỏi tao: "Mày freelance lâu chưa? Có tính đi công ty không?"
Tao nói: "Hai năm rồi. Chắc không."
Nó nhìn tao một giây. "Sao? Không ổn định mà."
Tao cười. "Ừ."
Nó quay đi. Tao biết trong đầu nó đang nghĩ gì. Thằng này hơi lạ. Ai lại thích không ổn định.
Tao không giận. Tao hiểu. Ổn định là thước đo của hầu hết mọi người. Lương tháng, bảo hiểm, thưởng Tết, lên chức. Đó là con đường rõ ràng, có bảng chỉ dẫn, có trạm dừng.
Con đường tao đi không có bảng nào hết. Tao tự vẽ. Có tháng kiếm ba chục triệu. Có tháng kiếm năm triệu. Có tuần tao hào hứng tới mức quên ăn. Có tuần tao nằm nhìn trần nhà tự hỏi mình đang làm cái gì.
Nhưng tao không muốn quay lại ngồi trong office từ 8 giờ sáng tới 6 giờ chiều. Tao đã thử rồi. Hai năm. Tao gần chết ở trong đó.
Đám cưới tới phần tung hoa. Con gái chạy ra. Tao ngồi lại bàn, uống bia.
Thằng Hùng chạy xuống bắt tay từng bàn. Tới bàn tao, nó ôm tao. "Cảm ơn mày tới."
Tao vỗ lưng nó. "Chúc mừng."
Nó nhìn tao. "Mày ổn không?"
Tao gật. "Ổn."
Nó cười rồi đi bàn khác. Tao biết nó hỏi vì lịch sự. Ngày cưới nó, nó không có thời gian lo cho tao.
Chín giờ tối, tao ra về. Gọi Grab. Ngồi sau xe, cắm tai nghe, mở nhạc.
Sài Gòn về đêm đẹp lắm. Đèn chạy hai bên. Gió lùa vô mặt. Tao nhìn ra ngoài mà không nghĩ gì.
Về tới phòng trọ, tao thay đồ, nằm xuống.
Mở điện thoại. Group chat đám cưới đang sôi nổi. Ảnh chụp chung. Video nhảy. Mấy đứa tag nhau cười haha.
Tao không có trong tấm ảnh nào.
Không phải vì tao tránh chụp. Mà vì không ai rủ.
Tao tắt điện thoại.
Nằm nhìn trần nhà.
Không buồn. Không giận. Chỉ là một cảm giác quen thuộc. Cái cảm giác tao đã sống cùng từ lâu rồi mà chưa bao giờ đặt tên được.
Nó giống như đi lạc, nhưng không phải lạc đường. Lạc kiểu khác. Kiểu mày đứng đúng chỗ, nhìn đúng bản đồ, mà bản đồ đó không phải của mày.
Mọi người đi theo một bản đồ. Tao cầm một tờ giấy trắng.
Có lúc tao nghĩ tờ giấy trắng đó là tự do.
Có lúc tao nghĩ nó là hư không.
Tao không biết.
Tao chỉ biết sáng mai tao sẽ dậy, pha cà phê, mở laptop, và tiếp tục vẽ. Vì đó là thứ duy nhất tao biết làm mà không cần ai gật đầu cho phép.
Còn cái cảm giác lạc lõng đó, tao không cố sửa nữa.
Nó ở đó thì ở đó.
俗人昭昭，我獨昏昏。俗人察察，我獨悶悶
Tục nhân chiêu chiêu, ngã độc hôn hôn. Tục nhân sát sát, ngã độc muộn muộn
Người đời sáng chói, riêng ta mờ mịt. Người đời phân biện, riêng ta hỗn độn.
The common people are bright and clear; I alone am dim and dull. The common people are sharp and clever; I alone am muddled.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 20
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói: "Người đời sáng chói, riêng ta mờ mịt. Người đời rành rẽ, riêng ta mù mờ." Ông nói câu đó hơn hai ngàn năm trước. Mà nghe y như thằng ngồi bàn 12 tối qua. Mọi người sáng chói. Lên chức, cưới vợ, sinh con, mua nhà. Rõ ràng. Rành rẽ. Biết mình đang ở đâu, sẽ đi đâu. Còn mày thì mờ mịt. Không phải vì mày ngu. Mà vì mày đang đi một con đường không có tên trên bản đồ của ai hết. Lão Tử không nói câu đó để than thở. Ổng nói như đang mô tả. Như nói: ừ, tao khác. Tao biết tao khác. Rồi sao. Cái "rồi sao" đó mới quan trọng. Không phải mờ mịt là sai. Không phải sáng chói là đúng. Chỉ là hai cách tồn tại khác nhau. Vấn đề là mày có chịu nổi cái mờ mịt đó không. Hay mày sẽ chạy đi tìm ánh sáng của người khác để mượn.
Lao Tzu said: "The people are bright and clear. I alone am dim and confused. The people are sharp and clever. I alone am muddled." He said that over two thousand years ago. But it sounds exactly like the guy sitting at table 12 last night. Everyone is bright. Promotions, weddings, babies, houses. Clear. Sharp. They know where they are and where they're going. And you're dim. Not because you're stupid. But because you're walking a road that doesn't have a name on anyone else's map. Lao Tzu didn't say it as a complaint. He said it like a description. Like saying: yeah, I'm different. I know I'm different. So what. That "so what" is what matters. Being dim isn't wrong. Being bright isn't right. They're just two different ways of existing. The question is whether you can bear the dimness. Or whether you'll run off chasing someone else's light to borrow.