Tao đi sinh nhật mà về sớm hơn người gọi xe
I Left the Birthday Party Before the Uber Driver Arrived
Thằng Hùng sinh nhật ba mươi.
Nó đặt bàn ở rooftop, loại có đèn vàng treo lủng lẳng, nhạc acoustic, cocktail tên dài hơn tin nhắn tỏ tình. Nó mời cả đám. Tao cũng được mời.
Tao đến đúng giờ. Sai lầm đầu tiên.
Quán còn vắng. Chỉ có tao với thằng Hùng và hai đứa nữa tao không quen. Nó giới thiệu. Tao cười, bắt tay, nói mấy câu xã giao. Rồi ngồi xuống.
Mười phút sau người bắt đầu đổ về.
Mười lăm người. Hai mươi. Rồi tao không đếm nữa.
Bàn dài ra. Ghế kéo thêm. Tiếng cười lớn dần. Ai đó kêu shot. Ai đó hát. Ai đó ôm thằng Hùng rồi nói "mày già rồi" rồi cả đám cười.
Tao cũng cười.
Nhưng tao không biết mình cười vì gì.
Tao ngồi giữa bàn. Không phải ở rìa. Không phải bị bỏ quên. Tao ngồi ngay đó, có ly bia trước mặt, có người hai bên. Nhưng tao thấy mình như đang xem một bộ phim mà quên mua vé.
Nhìn thấy hết. Nghe thấy hết. Nhưng không ở trong.
Con Linh ngồi đối diện, nó kể chuyện đi Đà Lạt tuần trước. Cả bàn nghe. Tao cũng nghe. Nó kể hay, có chi tiết, có cao trào, có punchline. Mọi người cười. Tao cười theo.
Rồi tao tự hỏi: nếu tao đứng dậy đi về bây giờ, bao lâu thì có người nhận ra?
Không phải câu hỏi giận. Không phải trách ai. Chỉ là tao thật sự muốn biết.
Tao uống hết ly bia. Gọi thêm ly nữa. Nghĩ có khi uống vô sẽ đỡ. Có khi cồn sẽ kéo tao vào cái không khí này.
Ly thứ hai hết. Không đỡ.
Thằng Đức ngồi cạnh tao. Nó quay sang hỏi: "Mày dạo này sao rồi?" Tao nói: "Bình thường." Nó gật đầu. Xong. Nó quay sang nói chuyện với người bên kia.
Tao không trách nó. "Bình thường" là câu trả lời đóng cửa. Tao biết. Tao tự đóng.
Nhưng tao không biết mở bằng cách nào.
Nếu tao nói thật thì sao? "Dạo này tao thấy lạ lắm. Đi đâu cũng thấy đông mà vẫn trống. Đi làm về nằm nhìn trần nhà. Lướt điện thoại hai tiếng mà không nhớ đã xem gì. Tao không buồn, không vui, không gì cả. Mày hiểu không?"
Tao không nói. Vì tao biết nó sẽ nhìn tao rồi nói: "Mày bị sao vậy? Đi chơi đi, ra ngoài đi, đừng ở nhà nhiều."
Như thể cô đơn là bệnh. Như thể thuốc là ra ngoài.
Tao đang ở ngoài đây. Giữa ba mươi người. Có nhạc. Có đèn. Có bia. Có tiếng cười.
Và tao vẫn trống.
Chín giờ rưỡi. Thằng Hùng cắt bánh. Mọi người hát happy birthday. Tao cũng hát. Tao vỗ tay. Tao chụp hình chung. Tao cười trong hình.
Mười giờ. Tao ra ban công đứng.
Từ trên này nhìn xuống, đường phố vẫn chạy. Xe vẫn đi. Người vẫn bước. Quán nhậu dưới kia vẫn ồn. Thành phố này không bao giờ ngủ, không bao giờ dừng, không bao giờ hỏi mày có ổn không.
Tao đứng đó năm phút. Không ai ra tìm.
Không phải vì họ không quan tâm. Mà vì trong một đám ba mươi người, một người biến mất năm phút thì bình thường.
Tao quay vô. Lấy điện thoại. Mở app gọi xe.
Rồi tao nghĩ, thôi, đi bộ.
Tao lại bàn, vỗ vai thằng Hùng, nói: "Tao về trước nha, mai đi làm sớm." Nó nói: "Ê ở lại đi, còn sớm mà." Tao nói: "Không được, hẹn lần sau."
Nó ôm tao. Nói cảm ơn mày đến.
Tao đi ra cửa. Xuống thang. Ra đường.
Lạ. Vừa bước ra khỏi quán, tao thở được.
Không phải nhẹ nhõm. Không phải vui. Chỉ là thở được. Như cái ngực bị đè mà bây giờ bỏ ra.
Tao đi bộ dọc đường Nguyễn Huệ. Mười giờ đêm. Người vẫn đông. Nhưng khác. Đông mà không ai biết tao. Không ai cần tao cười. Không ai hỏi mày dạo này sao. Tao chỉ là một người đi bộ giữa trăm người đi bộ khác.
Và lạ hơn nữa, tao thấy bớt cô đơn.
Giữa đám người lạ, tao bớt cô đơn hơn giữa đám người quen.
Tao không hiểu.
Có thể vì giữa người lạ, tao không cần giả. Không cần cười đúng lúc. Không cần trả lời "bình thường" khi không bình thường. Không cần đóng vai phiên bản nào của mình.
Tao chỉ đi.
Đi qua bưu điện. Qua nhà thờ. Qua mấy đứa nhỏ chạy xe đạp. Qua một ông già ngồi uống trà một mình trên vỉa hè.
Ông già đó nhìn tao. Tao nhìn ông. Không ai nói gì. Rồi tao đi tiếp.
Nhưng cái nhìn đó, nó thật hơn cả buổi tối vừa rồi.
Tao về đến nhà. Mười một giờ. Mở cửa. Bật đèn. Ngồi xuống.
Điện thoại rung. Tin nhắn trong group: ảnh cả đám đang selfie. Có chỗ tao ngồi lúc nãy, bây giờ người khác ngồi. Không ai tag tao. Không ai hỏi tao về chưa.
Bình thường.
Tao đặt điện thoại xuống. Nhìn căn phòng. Nhỏ. Yên. Trống.
Nhưng ít nhất ở đây, tao không cần giả vờ mình không trống.
眾人熙熙，如享太牢，如春登臺。我獨泊兮其未兆
Chúng nhân hi hi, như hưởng thái lao, như xuân đăng đài. Ngã độc bạc hề kỳ vị triệu
Người đời vui vẻ, như hưởng tiệc lớn, như lên đài xuân. Riêng ta lặng lẽ, chưa có dấu vết gì.
Everyone is joyful, as if feasting at a great banquet, as if ascending a terrace in spring. I alone am still, showing no sign.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 20
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử viết câu này hai ngàn mấy trăm năm trước. Ổng nói mọi người hớn hở, như đi ăn tiệc lớn, như leo lên đài ngắm xuân. Còn tao, lặng lẽ, chưa có dấu hiệu gì. Nghe giống ổng cũng từng đi sinh nhật mà về sớm. Không phải ổng ghét người ta. Không phải ổng chê tiệc dở. Ổng chỉ thấy mình không ở trong cái vui đó. Mọi người cười thì ổng cũng thấy, nhưng cái cười đó không chạm được vào ổng. Cái hay là ổng không cố sửa. Không ép mình vui theo. Không chạy đi tìm đám đông khác rồi hy vọng đám đông đó sẽ khác. Ổng chỉ nói: tao thấy mình khác. Vậy thôi. Có khi cô đơn không phải là không có ai bên cạnh. Có khi nó là ngồi giữa ba mươi người mà thấy mình đang xem phim.
Lao Tzu wrote this over two thousand years ago. He said everyone is joyful, as if attending a grand feast, as if climbing a terrace in spring. But I alone am still, showing no sign. Sounds like he also left birthday parties early. It wasn't that he disliked people. Wasn't that the party was bad. He just felt he wasn't inside the joy. Everyone laughed and he could see it, but the laughter didn't reach him. The interesting part is he didn't try to fix it. Didn't force himself to join in. Didn't run to another crowd hoping that crowd would be different. He simply said: I feel different. That's all. Maybe loneliness isn't about having no one around. Maybe it's sitting among thirty people and feeling like you're watching a movie.