Tao đứng giữa đám tang mà nghĩ về bữa cơm trưa
I Stood at a Funeral Thinking About Lunch
Ông Tư chết sáng thứ Hai.
Tao nghe tin lúc đang ăn phở. Thằng Hùng nhắn vô nhóm. "Ông Tư mất rồi." Ba chữ. Tao đọc xong, húp thêm muỗng nước lèo. Rồi mới đặt đũa xuống.
Tao không biết phản ứng sao cho đúng.
Ông Tư là hàng xóm cũ. Hồi nhỏ tao hay qua nhà ổng xin nước đá. Ổng có cái tủ lạnh to, loại cũ, kêu ù ù suốt ngày. Mỗi lần tao qua, ổng lấy cái ca nhựa, bỏ đá vô, rót thêm nước lọc, đưa tao. Không nói gì. Tao cũng không nói gì. Uống xong, đi về.
Ba mươi năm sau ổng chết. Tao ngồi trong quán phở nghĩ về cái ca nhựa đó.
Đám tang tổ chức chiều thứ Ba. Tao xin nghỉ nửa buổi. Sếp hỏi ai mất. Tao nói hàng xóm cũ. Sếp gật đầu, kiểu gật mà tao biết trong đầu ổng đang nghĩ "hàng xóm thôi mà cũng nghỉ."
Tao mặc áo sơ mi trắng. Đi xe máy qua quận Bốn. Đường kẹt. Trời nóng. Mồ hôi chảy dọc lưng. Tao chửi thầm.
Tới nơi, nhà ông Tư nhỏ hơn tao nhớ. Hồi nhỏ tao thấy nó to lắm. Bây giờ nó chỉ là cái nhà cấp bốn, mái tôn, trước cửa kê mấy vòng hoa. Người đến không đông. Mấy bà già ngồi quạt. Mấy ông già đứng hút thuốc. Con gái ông Tư, chị Lan, mắt đỏ, gật đầu chào từng người.
Tao thắp nhang. Nhìn ảnh ông Tư. Ảnh chụp hồi nào không biết, ổng mặc áo vest, cười. Tao chưa bao giờ thấy ổng mặc vest. Cũng chưa bao giờ thấy ổng cười kiểu đó. Trong trí nhớ tao, ổng lúc nào cũng mặc áo thun ba lỗ, ngồi trước nhà, im lặng.
Rồi tao đứng đó. Không biết làm gì. Người ta tụng kinh. Tao chắp tay theo. Không thuộc bài nào. Miệng mấp máy cho có.
Và ngay lúc đó, tao nghĩ về bữa cơm trưa.
Tao nghĩ không biết trưa nay ăn gì. Cơm tấm hay bún bò. Rồi tao giật mình. Tao đang đứng trước quan tài một người mà tao quen từ nhỏ, mà trong đầu tao đang chọn giữa cơm tấm và bún bò.
Tao thấy mình tệ. Thiệt sự tệ.
Nhưng rồi tao nhìn quanh. Mấy ông già hút thuốc ngoài cửa đang nói chuyện về giá xăng. Bà kế bên tao đang nhắn tin. Thằng nhỏ con chị Lan ngồi góc chơi game trên điện thoại.
Không ai khóc. Ngoài chị Lan.
Tao không biết điều đó có nghĩa là ông Tư sống một đời vô nghĩa, hay nó có nghĩa là cái chết vốn dĩ vậy. Người ta đến. Thắp nhang. Đứng một lúc. Rồi về. Rồi ăn cơm. Rồi đi làm. Rồi quên.
Tao ra ngoài đứng. Trời bắt đầu mưa. Mưa nhỏ, kiểu mưa Sài Gòn, không đủ để trú mà đủ để khó chịu.
Thằng Hùng gọi. "Mày đi chưa?" Tao nói đang ở đám. Nó nói "Ờ, thôi xong rồi ghé quán bia đi, tao đãi." Tao nói ừ.
Tao đứng dưới mưa, trước nhà ông Tư, nghĩ về bia.
Và tao nhận ra một chuyện. Không phải tao vô cảm. Mà là tao không biết cách để cái chết của một người có trọng lượng trong đời tao. Tao không có ngôn ngữ cho chuyện đó. Không có chỗ cho nó.
Đời tao chạy từ sáng đến tối. Đi làm, họp, deadline, cơm trưa, cơm tối, lướt điện thoại, ngủ. Lặp lại. Ông Tư chết, tao xếp nó vào giữa bữa phở sáng và bữa cơm trưa. Như một cái tab trên trình duyệt. Mở ra, nhìn, rồi đóng lại.
Tao nghĩ về ba mươi năm trước. Cái ca nhựa. Nước đá. Không ai nói gì. Nhưng tao nhớ. Ba mươi năm rồi tao vẫn nhớ.
Ông Tư có biết không? Chắc không. Ổng đưa nước đá cho tao rồi quên ngay. Với ổng, nó không có nghĩa gì. Với tao, nó là mùa hè.
Vậy thì ý nghĩa nằm ở đâu?
Tao nghĩ nó không nằm ở người làm. Nó nằm ở người nhận. Ông Tư không cố tạo ý nghĩa. Ổng chỉ đưa nước. Nhưng tao giữ nó ba mươi năm.
Và có thể, trong ba mươi năm đó, tao cũng đã làm gì đó cho ai mà tao không biết. Một câu nói. Một cái gật đầu. Một tin nhắn lúc nửa đêm. Rồi người ta giữ nó, mà tao không hay.
Hoặc không. Có thể tao chẳng để lại gì.
Tao không biết.
Đám tang xong. Tao đi uống bia với thằng Hùng. Nó kể chuyện công ty nó sắp cắt giảm. Tao nghe. Gật đầu. Uống. Không nói chuyện ông Tư.
Tối đó tao về nhà. Nằm trên giường. Mở điện thoại. Lướt. Thấy thằng Hùng đăng story, hình ly bia, caption "Chiều mưa Sài Gòn."
Tao tắt điện thoại.
Nằm im.
Nghĩ về cái ca nhựa.
Rồi ngủ.