Tao mua cái ghế bốn triệu rồi vẫn ngồi dưới sàn
I Bought a Four-Million-Dong Chair and Still Sat on the Floor
Tao dọn vào nhà mới.
Nói nhà mới cho sang, chứ là phòng trọ hai mươi mét vuông ở tầng ba, cầu thang tối, tường ẩm. Nhưng lần đầu tiên tao ở một mình, không ở ghép, không chia phòng. Tao thấy mình lớn rồi.
Tuần đầu tao không mua gì. Ngủ nệm dưới sàn, ăn cơm hộp, uống nước từ cái bình nhựa mang theo từ nhà cũ. Vậy mà vui. Tao nhớ buổi tối đầu tiên, nằm giữa phòng trống, nhìn lên trần, thấy yên. Không ai gõ cửa. Không ai hỏi. Chỉ có tiếng quạt quay.
Rồi tao bắt đầu lướt mạng.
Đầu tiên là cái bàn làm việc. Tao thấy mấy đứa trên mạng khoe setup. Bàn gỗ, đèn led, màn hình cong, cây xanh nhỏ đặt góc. Tao nghĩ, ừ, mình cũng cần cái bàn cho đàng hoàng. Mua cái bàn một triệu hai. Hợp lý.
Rồi cái ghế. Tao ngồi ghế nhựa được hai ngày thì thấy mấy bài review ghế công thái học. Người ta nói ngồi sai tư thế lâu ngày hỏng lưng. Tao sợ. Tao lên Shopee, lọc giá, đọc review. Cuối cùng mua cái ghế bốn triệu. Trả góp. Tao tự nhủ đây là đầu tư cho sức khỏe.
Ghế về. Tao lắp xong, ngồi thử. Êm. Tựa lưng ngả ra, có gác tay, có gối đỡ cổ. Tao chụp ảnh, đăng story. Hai mươi mấy người react. Thằng bạn tao nhắn hỏi link.
Tối đó tao ngồi ghế làm việc được một tiếng. Rồi tao đứng dậy, xuống sàn, ngồi dựa tường, ôm laptop trên đùi. Như cũ.
Hôm sau cũng vậy. Hôm sau nữa cũng vậy.
Tao không hiểu. Ghế tốt, đắt tiền, mọi người khen. Nhưng tao cứ thấy ngồi dưới sàn thoải mái hơn. Quen hơn. Thật hơn.
Cái ghế bốn triệu thành chỗ treo áo.
Rồi tao mua thêm. Cái đèn bàn led, ba trăm ngàn. Cái kệ sách treo tường, năm trăm ngàn. Cái gương tròn, hai trăm ngàn. Mấy cái cây giả, mấy cái hộp đựng đồ, mấy cái móc treo. Mỗi thứ không nhiều tiền. Nhưng cộng lại thì tao nhìn tài khoản cuối tháng mà giật mình.
Tao lương chín triệu. Trọ ba triệu. Ăn uống hai triệu. Còn lại bốn triệu. Mà tháng đó tao âm.
Tao ngồi tính lại. Cái bàn, cái ghế, cái đèn, cái kệ, cái gương, mấy thứ linh tinh. Gần bảy triệu. Trong một tháng.
Tao nhìn quanh phòng. Đẹp hơn hồi mới dọn vào. Giống mấy cái phòng trên Pinterest. Nhưng tao vẫn ngồi dưới sàn. Vẫn ăn cơm hộp. Vẫn uống nước từ cái bình nhựa cũ.
Cái gì thay đổi? Phòng thay đổi. Tao thì không.
Tao nhớ hồi tuần đầu. Phòng trống. Nệm dưới sàn. Quạt quay. Tao thấy yên.
Bây giờ phòng đầy đồ. Tao thấy nợ.
Thằng Dũng, bạn tao, nó qua chơi. Nó nhìn quanh, nó nói đẹp quá mày. Nó chụp ảnh phòng tao đăng lên, tag tao. Tao thấy vui. Vui thiệt. Nhưng vui được tầm hai tiếng.
Tối đó tao nằm nghĩ. Tao mua mấy thứ này cho ai? Cho tao hay cho người ta nhìn vào?
Tao không trả lời được.
Tháng sau tao vẫn mua. Cái loa bluetooth. Cái bình giữ nhiệt. Cái ốp điện thoại mới. Không phải vì cần. Mà vì thấy. Thấy người ta có, thấy quảng cáo, thấy review, thấy deal. Mắt thấy thì tay mua.
Tao bắt đầu hiểu một chuyện. Cái bụng tao, cái thân tao, nó cần ít lắm. Một chỗ ngủ, cơm no, nước uống. Nó đã có từ ngày đầu tiên tao dọn vào. Nhưng con mắt tao, nó không bao giờ đủ. Nó lướt, nó thấy, nó muốn. Rồi nó bảo tao rằng mình đang thiếu.
Tao không thiếu gì cả. Tao chỉ thấy nhiều quá.
Tháng thứ tư, tao bán cái ghế. Được hai triệu. Mất hai triệu. Tao không tiếc cái ghế. Tao tiếc bốn tuần trả góp.
Tao dọn bớt. Cái kệ tháo xuống. Cái gương cất đi. Mấy cây giả cho đứa bạn. Phòng lại trống.
Tao ngồi dưới sàn, dựa tường, ôm laptop.
Giống hệt ngày đầu.
Nhưng lần này tao biết mình đang ngồi đây vì muốn. Không phải vì chưa có ghế.
聖人為腹不為目
Thánh nhân vi phúc bất vi mục
Thánh nhân vì bụng chứ không vì mắt.
The sage cares for the belly, not for the eyes.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 12
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói thánh nhân lo cái bụng, không lo cái mắt. Nghe xa xôi nhưng nghĩ lại thì gần lắm. Cái bụng mày, nó biết nó cần gì. Đói thì ăn, khát thì uống, mệt thì ngủ. Nó không đòi hỏi nhiều. Nhưng cái mắt thì khác. Mắt lướt qua cái gì cũng muốn. Thấy người ta có thì mình cũng phải có. Thấy đẹp thì phải mua. Thấy deal thì phải chốt. Mắt không bao giờ no. Bụng thì có lúc no. Ăn xong thì thôi. Nhưng mắt ăn hoài không dừng. Cái phòng trọ hai mươi mét vuông, nó đủ từ ngày đầu. Cái thiếu không nằm trong phòng. Nó nằm trong mắt. Lão Tử không bảo mày đừng mua gì. Ổng chỉ hỏi, mày đang cho bụng ăn hay cho mắt ăn.
Laozi said the sage takes care of the belly, not the eyes. Sounds distant, but it's closer than you think. Your belly knows what it needs. Hungry, eat. Thirsty, drink. Tired, sleep. It doesn't ask for much. But the eyes are different. Eyes scroll past something and want it. See someone else with it, now you need it too. See something pretty, gotta buy it. See a deal, gotta grab it. Eyes are never full. The belly gets full. You eat, you stop. But the eyes keep feeding and never quit. That twenty-square-meter room was enough from day one. The lack wasn't in the room. It was in the eyes. Laozi wasn't telling you not to buy anything. He was just asking: are you feeding your belly, or feeding your eyes?