Tao nấu cơm cho nó ba tháng mà nó không biết tao thích nó
I cooked for her for three months and she never knew I liked her
Nó ngồi bàn đối diện tao ở công ty.
Mỗi sáng tao đi sớm hơn mười lăm phút. Không phải vì chăm chỉ. Mà vì tao muốn pha sẵn cho nó một ly cà phê.
Ly đen, ít đường, không đá.
Tao biết vì tao để ý. Tao để ý từ cái ngày đầu tiên nó vào công ty, cầm ly nhựa đi ra quán trước cổng, gọi đúng một câu. Tao đứng sau, giả vờ xếp hàng, nghe rõ.
Từ hôm đó, mỗi sáng tao để ly cà phê ở bàn nó. Không ghi tên. Không nói gì.
Nó uống. Cười. Hỏi mấy đứa trong team: "Ai để cà phê vậy ta?"
Không ai nhận. Tao cũng không nhận.
---
Rồi tao bắt đầu nấu cơm.
Không phải tao giỏi bếp. Tao nấu dở. Nhưng tao thấy nó hay ăn cơm hộp ngoài tiệm, loại hai mươi lăm ngàn, cơm khô, thịt mỏng. Nó ăn mà mặt buồn buồn.
Tao nghĩ, nếu tao nấu, ít nhất cũng có người nấu cho nó.
Tao mua hộp inox. Nấu từ tối hôm trước. Sáng dậy sớm hâm lại. Mang hai hộp đi làm.
Một hộp tao ăn. Một hộp tao để ở tủ lạnh công ty, dán giấy nhỏ: "Ai ăn thì ăn."
Nó lấy. Mỗi ngày nó lấy.
Nó khen: "Cơm ai nấu ngon quá."
Tao ngồi cách nó ba mét, cúi mặt cười.
---
Ba tháng.
Ba tháng tao pha cà phê, nấu cơm, đi sớm về trễ. Ba tháng tao chọn ngồi gần nó trong mỗi buổi họp. Ba tháng tao nhớ hết. Nó thích màu xanh. Nó sợ sấm. Nó hay cắn môi khi tập trung. Nó gọi điện cho mẹ mỗi tối thứ Sáu.
Ba tháng tao biết hết về nó.
Mà nó không biết gì về tao.
---
Rồi một hôm, nó kể với đứa bạn trong team. Kể ngay trước mặt tao.
"Tao mới quen một anh trên Hinge. Dễ thương lắm. Anh ấy rủ tao đi ăn tối thứ Bảy."
Nó cười. Cười thiệt.
Tao cũng cười. Cười kiểu khác.
---
Tối đó tao về nhà, mở tủ lạnh, nhìn mấy hộp thịt đã ướp sẵn cho ngày mai.
Tao đứng đó lâu lắm.
Rồi tao đóng tủ lạnh lại.
Sáng hôm sau tao chỉ mang một hộp cơm. Của tao.
---
Thằng Dũng, bạn tao từ hồi đại học, nghe tao kể xong thì im.
Nó hút hết nửa điếu thuốc rồi mới nói.
"Mày có bao giờ nói với nó là mày thích nó chưa?"
Tao lắc đầu.
"Vậy mày yêu nó hay mày yêu cái cảm giác yêu nó?"
Tao không trả lời.
Nó nói tiếp: "Mày cho đi nhiều thiệt. Nhưng mày cho mà không cho nó biết mày đang cho. Vậy mày cho ai? Cho nó hay cho mày?"
Tao muốn cãi. Nhưng tao không cãi được.
---
Tao nghĩ lại ba tháng đó.
Tao nấu cơm. Nhưng tao không bao giờ ngồi ăn chung với nó.
Tao pha cà phê. Nhưng tao không bao giờ đưa tận tay.
Tao để ý hết mọi thứ về nó. Nhưng tao chưa bao giờ hỏi nó một câu đàng hoàng: "Ê, đi ăn trưa không?"
Tao cho đi nhiều thiệt. Nhưng toàn cho trong bóng tối. Chỗ mà nó không thấy. Chỗ mà tao an toàn.
Vì nếu tao đưa tận tay, nó có thể từ chối.
Mà tao sợ bị từ chối hơn sợ mất nó.
---
Thằng Dũng nói một câu nữa trước khi tao về.
"Yêu mà không dám cho người ta biết thì giống như viết thư mà không gửi. Mày cảm động vì mày viết. Nhưng người ta có nhận được đâu."
---
Tao hai mươi bảy tuổi.
Tao tưởng tao biết yêu vì tao biết hy sinh. Biết dậy sớm. Biết nấu ăn. Biết nhớ người ta thích gì.
Nhưng có khi yêu không phải chỉ là cho đi.
Có khi yêu là dám đứng trước mặt người ta, nói: "Tao thích mày. Mày có thích tao không?"
Rồi chấp nhận bất kỳ câu trả lời nào.
---
Tao vẫn ngồi bàn đối diện nó.
Sáng nay nó hỏi: "Ê, sao dạo này không ai để cà phê nữa nhỉ?"
Tao nhìn nó.
Mở miệng.
Rồi đóng lại.
Rồi mở lại.
"Tao... tao muốn hỏi mày cái này."
Nó nhìn tao, chờ.
Tao chưa biết câu trả lời sẽ là gì. Nhưng lần này tao nói.
Nếu mày muốn được yêu, hãy yêu.
If you wish to be loved, love.
— Seneca, Letters to Lucilius, Thư 9
Diễn giải
Interpretation
Seneca nói: muốn được yêu thì hãy yêu. Nghe đơn giản. Nhưng ổng không nói yêu thầm. Không nói yêu trong đầu. Không nói yêu kiểu nấu cơm giấu tên rồi ngồi chờ người ta tự hiểu. Ổng nói yêu. Yêu thiệt. Yêu là hành động có mặt, có tên, có mặt mũi đàng hoàng. Thằng trong chuyện, nó cho đi nhiều thiệt. Nhưng nó cho trong bóng tối. Nó yêu theo kiểu an toàn. Kiểu mà nếu bị từ chối thì nó có thể nói "tao đâu có tỏ tình đâu" để bớt đau. Nhưng kiểu yêu đó, người kia không nhận được gì hết. Nó nấu cơm cho chính nỗi sợ của nó, không phải cho người nó thích. Seneca nói yêu thì phải yêu. Nghĩa là phải bước ra. Phải chịu rủi ro. Phải để người ta nhìn thấy mình, kể cả khi mình xấu xí, lúng túng, run. Yêu mà không ai biết thì giống như nấu cơm rồi đổ đi. Thơm thiệt. Nhưng không ai được ăn.
Seneca said: if you want to be loved, love. Sounds simple. But he didn't mean love in secret. Not love in your head. Not love by leaving anonymous lunches in the fridge and hoping someone figures it out. He meant love. Actually love. Love as an act with a face, a name, a presence. The guy in the story gave a lot. But he gave in the dark. He loved safely. The kind of love where, if rejected, he could say "I never confessed" to soften the blow. But that kind of love, the other person receives nothing. He was cooking for his own fear, not for the person he liked. Seneca said love, then love. Meaning step forward. Take the risk. Let the other person see you, even when you're awkward, clumsy, shaking. Love that nobody knows about is like cooking a meal and throwing it away. It smells wonderful. But nobody gets to eat.