Tao ngồi giặt đồ lúc ba giờ sáng rồi bật khóc
I Was Doing Laundry at Three in the Morning and Started Crying
Tao hai mươi tám tuổi. Ở trọ một mình. Phòng mười sáu mét vuông, có cái máy giặt cũ chủ nhà để lại.
Ba giờ sáng. Tao không ngủ được. Lôi mấy cái áo bẩn nhét vô máy giặt. Cho nước xả. Bấm nút. Ngồi nhìn cái máy quay.
Rồi tự dưng tao khóc.
Không phải vì mệt. Không phải vì cô đơn. Không phải vì thiếu tiền. Tao khóc vì tao nhận ra mình đang ngồi giặt đồ y hệt bà già tao hồi xưa.
---
Hồi tao mười hai tuổi, tao hay thức dậy lúc nửa đêm đi uống nước. Lần nào cũng thấy bà già ngồi sau nhà, giặt đồ bằng tay. Cái thau nhôm to. Nước xà bông trắng đục. Bà ngồi vò, vắt, phơi.
Tao hỏi sao không giặt ban ngày. Bà nói ban ngày bận.
Bận gì tao biết. Bận đi chợ. Bận nấu cơm. Bận dọn nhà. Bận lo cho ông già tao đi làm về có đồ ăn nóng. Bận lo cho tao có đồng phục sạch đi học.
Bà giặt đồ lúc nửa đêm vì đó là lúc duy nhất bà có cho mình.
Hồi đó tao không hiểu. Tao chỉ thấy bà già tao lúc nào cũng mệt. Lúc nào cũng cằn nhằn. Lúc nào cũng la.
Tao ghét.
Ghét cái kiểu sống đó. Ghét cái cảnh ngồi vò đồ lúc nửa đêm. Ghét cái nhà lúc nào cũng có mùi nước xả vải trộn với mùi dầu gió.
Tao tự nhủ lớn lên tao sẽ khác.
---
Tao lớn lên thật.
Đi học xa. Đi làm xa. Thuê phòng trọ. Tự nấu ăn. Tự giặt đồ. Tự lo mọi thứ.
Ba tháng đầu tao thấy tự do. Sáu tháng sau tao thấy bình thường. Một năm sau tao bắt đầu mệt.
Mệt kiểu không giải thích được. Không phải vì công việc nặng. Không phải vì lương thấp. Mệt kiểu ngày nào cũng giống ngày nào. Sáng dậy, đi làm, về nhà, nấu cơm, dọn dẹp, giặt đồ, ngủ.
Rồi lặp lại.
Tao bắt đầu giặt đồ lúc khuya. Vì ban ngày bận. Bận đi làm. Bận họp. Bận trả lời tin nhắn sếp. Bận lo deadline.
Đêm là lúc duy nhất tao có cho mình.
Tao ngồi đó, nhìn cái máy giặt quay, rồi tao thấy bà già tao.
---
Cái điều tao ghét nhất hồi nhỏ, tao đang sống lại y chang.
Không sai một chi tiết.
Bà giặt đồ lúc nửa đêm. Tao giặt đồ lúc ba giờ sáng. Bà cằn nhằn vì mệt. Tao cáu gắt với đồng nghiệp vì mệt. Bà không có thời gian cho mình. Tao cũng không. Bà chịu đựng. Tao cũng đang chịu đựng.
Chỉ khác là bà chịu đựng vì chồng con. Còn tao chịu đựng vì cái gì, tao cũng không rõ.
Tao gọi điện cho bà lúc sáng hôm sau. Không nói gì nhiều. Hỏi bà ăn gì chưa. Hỏi ông già có khỏe không. Hỏi nhà có gì hư không để tao gửi tiền về sửa.
Bà nói không có gì hư. Rồi bà hỏi tao có mệt không.
Tao nói không.
Bà im.
Cái im lặng đó, tao nghe rõ hơn mọi câu bà từng la tao hồi nhỏ.
---
Tao không biết bà có biết không. Biết rằng tao đang sống lại cuộc đời bà.
Có thể bà biết. Có thể bà biết từ lâu rồi. Vì bà cũng từng ghét cuộc đời bà ngoại tao. Rồi bà cũng sống y chang.
Nó là cái vòng.
Không ai bắt. Không ai ép. Tự nhiên nó cuốn. Mình lớn lên, mình tưởng mình khác. Mình đi xa, mình tưởng mình thoát. Rồi một đêm ngồi giặt đồ lúc ba giờ sáng, mình thấy mình ngồi đúng chỗ bà già mình từng ngồi.
---
Tao không biết cái vòng này có phá được không. Có khi không cần phá.
Có khi chỉ cần thấy.
Thấy rằng bà không cằn nhằn vì ghét tao. Bà cằn nhằn vì mệt. Thấy rằng bà không khó chịu vì tính bà vậy. Bà khó chịu vì bà không có ai chia sẻ. Thấy rằng cái mùi nước xả vải trộn dầu gió lúc nửa đêm, đó là mùi của một người đàn bà đang cố giữ mọi thứ không đổ.
Tao hai mươi tám tuổi. Ngồi trong phòng trọ mười sáu mét vuông. Máy giặt quay xong rồi.
Tao lôi đồ ra phơi.
Giống bà.