Tao ngồi giữa bàn nhậu mười đứa mà không nói được câu nào
I Sat Among Ten Friends at the Table and Couldn't Say a Word
Tao quen bọn nó từ hồi đại học.
Mười đứa. Nhóm chat tên "Anh Em Bất Diệt". Mỗi tháng hẹn nhậu một lần. Ai vắng thì bị tag, bị gọi, bị chửi yêu.
Tao chưa bao giờ vắng.
Tối thứ Bảy tuần trước, quán bia góc Phạm Văn Đồng. Gió mát. Bọn nó kéo ghế ồn ào, gọi đồ, rót bia, cụng ly. Tao ngồi giữa.
Thằng Hùng kể nó vừa mua đất ở Long Thành. "Em tính để đó vài năm, lên là bán." Cả bàn gật gù. Thằng Đức hỏi giá. Thằng Phong hỏi pháp lý. Tao gật theo.
Con Linh khoe nó sắp cưới. Lần này thật. "Anh này khác, tụi mày." Cả bàn reo. Tao cũng reo.
Thằng Minh nói nó vừa nghỉ việc công ty cũ, qua chỗ mới lương gấp rưỡi. Cả bàn chúc mừng. Tao cũng chúc mừng.
Rồi đến lượt tao.
"Mày dạo này sao?"
Tao cười. "Bình thường."
Không ai hỏi thêm. Tao cũng không muốn ai hỏi thêm.
Vì tao không biết nói gì.
---
Không phải tao buồn. Không phải tao ghét bọn nó. Tao thương bọn nó thật. Mười năm rồi, qua bao nhiêu chuyện, bọn nó vẫn ở đó.
Nhưng tao ngồi giữa mà thấy mình đang xem một bộ phim.
Bọn nó nói về đất, về cưới, về lương, về xe. Tao nghe. Tao hiểu từng chữ. Nhưng trong đầu tao, không có gì muốn đáp lại.
Tao không mua đất. Không phải vì không có tiền. Mà vì tao không hiểu tại sao phải mua.
Tao không yêu ai. Không phải vì không muốn. Mà vì tao không biết mình muốn kiểu gì.
Tao không nhảy việc. Không phải vì sợ. Mà vì tao không biết mình đang tìm gì ở bất kỳ chỗ nào.
Tao hai mươi tám. Đáng lẽ đây là lúc tao biết mình muốn gì. Nhưng tao không biết. Và cái không biết đó, tao không nói được với ai trong bàn nhậu mười đứa.
---
Hồi năm nhất đại học, tao cũng lạc lõng. Nhưng lúc đó dễ hơn. Vì ai cũng lạc lõng. Ai cũng mới, ai cũng đang tìm. Cái lạc lõng hồi đó có bạn.
Bây giờ khác.
Bây giờ bọn nó đã tìm được rồi. Hoặc ít nhất, bọn nó tin là đã tìm được. Đất. Người yêu. Công việc tốt hơn. Kế hoạch năm năm. Bọn nó có hướng.
Còn tao thì đứng giữa ngã tư mà không thấy đường nào gọi tên mình.
Cái lạc lõng hồi hai mươi là "chưa biết". Cái lạc lõng hồi hai mươi tám là "vẫn chưa biết, mà xung quanh ai cũng biết rồi".
Nó nặng hơn nhiều.
---
Tao bắt đầu để ý một pattern.
Mỗi lần đi nhậu về, tao mở điện thoại. Lướt Facebook. Thấy bọn nó đăng ảnh. "Anh em bất diệt." Tao like. Tao comment trái tim.
Rồi tao tắt điện thoại. Nằm im. Trần nhà trắng. Quạt quay.
Tao tự hỏi: mình có đang giả vờ không?
Không phải giả vờ vui. Tao vui thật khi gặp bọn nó. Nhưng cái vui đó, nó giống như mặc một cái áo vừa vặn hồi xưa mà bây giờ hơi chật. Vẫn mặc được. Nhưng cứ thấy vướng ở đâu đó.
Tao thử nói thật một lần.
Tháng trước, tao nhắn riêng cho thằng Hùng. Hùng là đứa tao thân nhất.
"Ê, mày có bao giờ thấy mình khác bọn mình không?"
Nó rep: "Khác sao? Mày bị sao vậy? Tối nay đi nhậu không?"
Tao cười. Gõ: "Không có gì. Đi."
Không phải Hùng vô tâm. Nó không hiểu câu hỏi. Vì với nó, không có câu hỏi đó. Nó không cần hỏi mình có khác không. Nó thuộc về. Tự nhiên. Không cần nghĩ.
Còn tao thì nghĩ hoài.
---
Tao nhớ hồi nhỏ, mỗi lần họp lớp, tao hay ngồi góc. Không phải vì nhút nhát. Mà vì tao thích nhìn.
Mẹ tao nói: "Con hay nghĩ nhiều quá."
Ba tao nói: "Thằng này lớn lên khó sống."
Ba nói đúng. Không phải khó sống kiểu thiếu cơm thiếu gạo. Mà khó sống kiểu ngồi giữa mọi người mà thấy mình ở ngoài.
Tao đọc ở đâu đó, người ta gọi đó là "lạc lõng giữa đám đông". Nghe hay. Nhưng sống với nó thì không hay chút nào.
Nó giống như mày đi dự tiệc sinh nhật. Mọi người hát, mọi người cười, mọi người cắt bánh. Mày cũng hát, cũng cười, cũng ăn bánh. Nhưng trong đầu mày, có một cái giọng nhỏ xíu hỏi: "Mày đang làm gì ở đây?"
Và mày không có câu trả lời.
---
Tao không kể chuyện này để than. Tao cũng không kể để tìm người giống mình.
Tao kể vì tối thứ Bảy tuần trước, lúc cả bàn cụng ly lần thứ chín, tao nhìn xuống ly bia của mình. Bọt đã tan. Bia đã ấm.
Tao chưa uống ngụm nào.
Cả bàn không ai để ý.
Và tao cũng không biết mình có muốn ai để ý không.
---
Đêm đó tao về, nằm trên giường, mở nhạc. Bài gì đó không nhớ. Tao nghĩ về mười đứa bạn.
Tao thương bọn nó. Thật sự.
Nhưng tao bắt đầu hiểu một chuyện. Cái lạc lõng của tao, nó không phải vì bọn nó sai. Cũng không phải vì tao sai. Nó không phải lỗi của ai.
Nó chỉ là tao nhìn đời bằng một con mắt khác. Và con mắt đó, tao không chọn. Nó chọn tao.
Mười năm tao cố nhìn giống bọn nó. Gật khi bọn nó gật. Reo khi bọn nó reo. Tao làm tốt lắm. Không ai phát hiện.
Nhưng cái giá là mỗi tối về nhà, tao thấy mệt. Không phải mệt vì nhậu. Mà mệt vì diễn.
Tao không biết bao giờ mới thôi diễn. Hoặc có khi, tao sẽ diễn cả đời.
Hoặc có khi, sẽ đến một ngày tao ngồi giữa bàn nhậu, ai hỏi "mày dạo này sao", tao nói thật: "Tao không biết. Và tao nghĩ cái không biết đó mới là tao."
Chưa biết ngày đó có đến không.
我獨異於人，而貴食母
Ngã độc dị ư nhân, nhi quý thực mẫu
Riêng ta khác mọi người, vì ta quý Mẹ nuôi muôn loài.
I alone am different from others — I value being nourished by the Mother.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 20
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói ổng khác mọi người. Không phải khác kiểu giỏi hơn hay dở hơn. Khác kiểu nhìn đời bằng con mắt khác. Mọi người chạy theo cái sáng, cái rõ ràng, cái có tên gọi. Ổng thì mờ mịt, lặng lẽ, như đứa trẻ chưa biết cười. Nghe quen không? Giống thằng ngồi giữa bàn nhậu mười đứa mà không nói được câu nào. Không phải câm. Không phải ghét. Chỉ là cái tần số nó khác. Nhưng Lão Tử không cố sửa. Ổng nói "tao quý Mẹ nuôi dưỡng muôn loài". Nghĩa là ổng tìm được chỗ neo. Không phải neo vào người khác. Neo vào cái gốc, cái nguồn, cái thứ lớn hơn chuyện ai mua đất ai cưới vợ. Có khi lạc lõng không phải là đi lạc. Có khi nó là đang đi một con đường mà chưa ai đặt tên.
Lao Tzu said he was different from everyone. Not better or worse. Just seeing life through a different eye. Everyone chased what was bright, clear, nameable. He stayed dim, quiet, like a child who hadn't learned to smile yet. Sound familiar? Like the guy sitting among ten friends at a table who can't say a word. Not mute. Not resentful. Just on a different frequency. But Lao Tzu didn't try to fix it. He said "I value the Mother that nourishes all things." Meaning he found an anchor. Not in other people. In the root, the source, something bigger than who bought land or who got married. Maybe being lost isn't being on the wrong path. Maybe it's walking a road that nobody has named yet.