Tao ngồi giữa open office bốn mươi người
Forty People in an Open Office and I Was Right There
Công ty tao có bốn mươi người. Một tầng. Không vách ngăn. Open office.
Sáng nào tao cũng đến lúc tám giờ mười lăm. Quẹt thẻ. Gật đầu bảo vệ. Lên thang máy. Ngồi vào chỗ.
Bên trái tao là Hùng, team marketing. Nó hay kể chuyện con gái nó mới biết đi. Nó kể hoài. Ai cũng cười. Tao cũng cười.
Bên phải tao là Trang, team design. Trang hay ăn sữa chua lúc ba giờ chiều. Mỗi lần mở nắp là tao nghe. Mỗi ngày. Suốt hai năm.
Tao biết Hùng uống cà phê đen không đường. Tao biết Trang ghét họp chiều thứ Sáu. Tao biết thằng Đạt hay đi vệ sinh lúc mười giờ rưỡi. Tao biết chị Lan ăn cơm trưa một mình trong phòng họp B.
Tao biết hết. Mà không ai biết tao.
Không phải họ không quan tâm. Họ có hỏi. "Ê, cuối tuần làm gì?" "Có người yêu chưa?" "Sao hôm nay trầm vậy?"
Tao trả lời bình thường. Cười bình thường. Không có gì bất thường.
Nhưng mỗi lần ai hỏi, tao có cảm giác như đang dịch. Dịch từ một ngôn ngữ mà chỉ tao nói, sang một ngôn ngữ mà mọi người hiểu. Câu nào cũng đúng ngữ pháp. Mà câu nào cũng thiếu.
Tao không biết thiếu cái gì.
---
Hồi mới vào công ty, tao cũng háo hức.
Đi ăn trưa chung. Đi uống bia thứ Sáu. Tham gia team building. Chụp hình đăng story. Gắn hashtag công ty. Cười toe toét.
Tháng đầu vui thật. Tháng thứ ba bắt đầu thấy quen. Tháng thứ sáu bắt đầu thấy giống nhau. Năm thứ hai thì tao không còn phân biệt được ngày nào với ngày nào.
Không phải công việc chán. Công việc ổn. Lương đủ sống. Sếp không tệ. Đồng nghiệp không xấu.
Mà tao vẫn thấy lạc.
Cái kiểu lạc mà mày không giải thích được. Vì mày không thiếu gì. Mày có việc. Có lương. Có người xung quanh. Có chỗ ngồi cố định. Có tên trên bảng nhân sự.
Mà mày vẫn thấy mình không thuộc về đây.
---
Có hôm tao đi ăn trưa với cả nhóm. Bảy người. Quán cơm gần công ty.
Mọi người nói chuyện. Chuyện phim mới. Chuyện sếp mới. Chuyện thằng nào đó ở team khác vừa nghỉ.
Tao ngồi nghe. Gắp cơm. Thỉnh thoảng gật đầu.
Rồi có một khoảnh khắc, giữa lúc cả bàn đang cười vì một câu đùa gì đó, tao nhìn quanh.
Bảy người. Ai cũng đang cười. Tao cũng đang cười.
Mà tao thấy mình đang xem một bộ phim. Không phải đang ở trong phim.
Cảm giác đó kéo dài chừng ba giây. Rồi ai đó hỏi tao có muốn thêm nước không. Tao nói có. Rồi mọi thứ tiếp tục.
Ba giây đó tao không kể cho ai.
---
Tao có một thằng bạn thân hồi đại học. Tên Phong.
Phong hay nhắn tin hỏi thăm. "Mày sao rồi?" "Công việc ổn không?" "Bao giờ đi nhậu?"
Tao hay trả lời: "Ổn. Bận. Để hôm nào."
Hôm nào đó không bao giờ đến.
Không phải tao không muốn gặp Phong. Tao muốn. Nhưng mỗi lần nghĩ đến việc ngồi xuống, kể cho nó nghe tao đang thấy gì, tao không biết bắt đầu từ đâu.
Vì tao không buồn. Không vui. Không giận. Không sợ. Tao chỉ thấy trống.
Mà "trống" thì kể sao?
"Ê Phong, tao thấy trống." Nó sẽ hỏi: "Trống là sao?" Rồi tao sẽ không biết trả lời.
Nên tao không kể.
---
Có đợt công ty tổ chức đi Đà Lạt. Team building hai ngày một đêm.
Mọi người hào hứng lắm. Lên xe, bật nhạc, hát karaoke. Đến nơi thì chụp hình, ăn uống, chơi trò chơi.
Tối đó đốt lửa trại. Sếp bảo mỗi người chia sẻ một điều về bản thân mà ít ai biết.
Hùng kể hồi nhỏ nó sợ ma. Cả nhóm cười. Trang kể nó từng muốn làm ca sĩ. Mọi người ồ lên. Đạt kể nó bị người yêu đá ba lần trong một năm. Ai cũng vỗ vai.
Đến lượt tao.
Tao nói: "Tao thích ở một mình."
Mọi người cười. "Introvert đây rồi!" Ai đó nói. Rồi qua người tiếp theo.
Tao không nói sai. Tao thích ở một mình thật.
Nhưng cái tao không nói được là: tao thích ở một mình vì khi ở một mình, tao không cần giả vờ mình thuộc về đâu đó.
Ở một mình thì không lạc. Vì không có chỗ nào để lạc.
---
Sáng nay tao đi làm. Quẹt thẻ. Gật đầu bảo vệ. Lên thang máy. Ngồi vào chỗ.
Hùng kể con gái nó biết nói "ba" rồi. Tao cười. Trang mở sữa chua lúc ba giờ chiều. Tao nghe.
Bốn mươi người. Một tầng. Không vách ngăn.
Tao ngồi đây. Giữa tất cả. Mà không chạm được vào đâu.
Cô đơn không phải vì không có ai xung quanh. Mà vì không thể nói ra điều quan trọng nhất với mình.
Loneliness does not come from having no people around, but from being unable to communicate the things that seem important to oneself.
— Carl Jung, Memories, Dreams, Reflections
Diễn giải
Interpretation
Krishnamurti nói cô đơn không phải vì không có ai xung quanh. Mà vì mày không nối được với ai. Nghe thì tưởng triết lý cao siêu. Nhưng nghĩ lại thì nó đúng kiểu rất đời. Mày ngồi giữa bốn mươi người. Biết tên từng đứa. Biết thói quen từng đứa. Ăn cơm chung. Đi chơi chung. Chụp hình chung. Mà mày vẫn thấy trống. Không phải vì thiếu người. Mà vì giữa đống người đó, mày không tìm được chỗ nào để đặt cái phần thật nhất của mày xuống. Cái phần mà mày không biết gọi tên. Cái phần mà mỗi lần định kể thì lại thôi. Cô đơn không cần phòng trống. Cô đơn chỉ cần một đám đông mà mày không chạm được vào ai.
Krishnamurti said loneliness isn't about having no one around. It's about not being able to connect with anyone. Sounds like some lofty philosophy. But think about it and it's painfully ordinary. You sit among forty people. You know every name. Every habit. You eat together. Go on trips together. Take photos together. And you still feel hollow. Not because there aren't enough people. But because in that crowd, you can't find a place to set down the truest part of yourself. The part you can't name. The part you almost talk about but never do. Loneliness doesn't need an empty room. It just needs a crowd where you can't touch anyone.