Tao nộp đơn bảy mươi hai lần rồi ngồi đếm lại
I Applied Seventy-Two Times Then Sat Down and Counted
Tao tốt nghiệp năm hai mươi ba tuổi. Loại giỏi. Bằng đẹp. Ảnh tốt nghiệp cười tươi.
Ba tháng sau, tao vẫn thất nghiệp.
---
Hồi mới ra trường, tao nghĩ đơn giản lắm. Gửi CV. Phỏng vấn. Nhận việc. Ba bước. Ai cũng làm được.
Tao gửi mười lá đơn đầu tiên trong một tuần. Không ai trả lời.
Tao nghĩ chắc do CV chưa đẹp. Sửa lại. Thêm màu. Thêm mục "kỹ năng mềm". Thêm cái ảnh nghiêm hơn. Gửi tiếp mười lá nữa.
Được hai cái gọi phỏng vấn. Cái đầu tiên, tao run quá nói lắp. Người ta cười rồi bảo "để chúng tôi liên lạc lại". Cái thứ hai, tao trả lời trôi chảy. Tự tin. Về nhà nghĩ chắc được rồi. Ba ngày sau nhận mail: "Chúng tôi rất tiếc..."
Tao đọc cái mail đó ba lần. Lần đầu thấy tức. Lần hai thấy buồn. Lần ba thấy mệt.
---
Tháng thứ tư, tao bắt đầu nói dối.
Bạn bè hỏi "mày làm ở đâu rồi?", tao bảo "đang thử việc chỗ nọ". Ba mẹ gọi điện, tao bảo "con đang chờ kết quả". Không ai biết tao ngồi trong phòng trọ, mở laptop, lướt trang tuyển dụng từ sáng đến tối.
Có hôm tao nộp năm cái một ngày. Có hôm tao không nộp cái nào, chỉ nằm nhìn trần nhà.
Tao bắt đầu ghét cái bằng đại học. Nó nằm trong ngăn kéo. Tao không muốn nhìn.
---
Đến lá đơn thứ ba mươi, tao bắt đầu không còn đếm nữa.
Tao nộp bừa. Vị trí gì cũng nộp. Không cần đúng ngành. Không cần đúng lương. Miễn có người gọi.
Có lần tao đi phỏng vấn cho vị trí bán hàng. Người ta hỏi "em có kinh nghiệm bán hàng không?". Tao nói không. Người ta hỏi "vậy sao em nộp?". Tao im.
Tao không biết trả lời sao. Sự thật là tao nộp vì tao sợ. Sợ ngồi không. Sợ đếm ngày. Sợ cảm giác mình vô dụng.
Phỏng vấn xong, tao đi bộ về. Trời nắng. Mồ hôi chảy. Tao ghé quán trà đá ven đường, ngồi uống một mình.
Ở bàn bên cạnh có thằng trạc tuổi tao. Nó mặc đồng phục công ty, đeo thẻ nhân viên. Nó ngồi gọi điện, cười nói, than phiền chuyện sếp khó.
Tao nhìn nó mà thấy xa. Như nó ở một thế giới khác.
---
Tháng thứ sáu.
Ba gọi điện. Giọng ba bình thường, nhưng tao biết ba lo. Ba hỏi "con cần tiền không?". Tao nói "không, con vẫn ổn".
Tối đó tao mở ví. Còn ba trăm ngàn. Tiền trọ cuối tháng hai triệu.
Tao nằm xuống. Không khóc. Không tức. Chỉ thấy trống.
Cái cảm giác đó, tao không biết gọi là gì. Nó không phải buồn. Không phải chán. Nó giống như mày đứng giữa một cánh đồng trống, không có đường, không có biển chỉ, không có ai. Mày biết mày phải đi. Nhưng không biết đi đâu.
---
Tháng thứ bảy, tao nhận được việc.
Một công ty nhỏ. Lương bảy triệu. Không đúng ngành. Không đúng gì hết. Nhưng tao nhận.
Ngày đầu đi làm, tao ngồi ở bàn, nhìn quanh. Văn phòng cũ. Máy lạnh kêu. Đồng nghiệp không ai nói chuyện.
Tao không thấy vui. Cũng không thấy buồn. Chỉ thấy... đỡ sợ hơn một chút.
---
Ba tháng sau, tao nghỉ.
Không phải vì ghét. Chỉ là không hợp. Tao lại thất nghiệp.
Nhưng lần này khác.
Tao không sợ như lần đầu. Không nói dối. Không nộp bừa. Tao ngồi xuống, mở cái file Excel cũ, đếm lại.
Bảy mươi hai.
Bảy mươi hai lá đơn tao đã gửi trong sáu tháng đầu tiên ra trường.
Tao nhìn con số đó lâu lắm.
Không tự hào. Không thương hại bản thân. Chỉ nhìn.
Bảy mươi hai lần tao viết về mình cho người lạ đọc. Bảy mươi hai lần tao ngồi chờ. Bảy mươi hai lần tao bị từ chối, hoặc tệ hơn, bị lờ đi.
---
Tao không biết bảy mươi hai lần đó có dạy tao cái gì không.
Có thể có. Có thể không.
Nhưng tao biết một điều.
Hồi nộp lá đơn đầu tiên, tao nghĩ thành công là được nhận. Hồi nộp lá thứ ba mươi, tao nghĩ thành công là có ai đó gọi lại. Hồi nộp lá thứ bảy mươi hai, tao không nghĩ gì nữa.
Tao chỉ nộp.
Không phải vì dũng cảm. Không phải vì kiên trì. Chỉ vì tao không biết làm gì khác.
---
Bây giờ tao hai mươi sáu. Có việc làm. Lương tạm ổn. Không đúng ngành.
Thỉnh thoảng tao vẫn mở cái file Excel đó ra. Không phải để nhớ. Chỉ để nhìn.
Bảy mươi hai.
Con số đó không đẹp. Không truyền cảm hứng. Nó chỉ là con số.
Nhưng nó là của tao.