Tao sợ im lặng hơn sợ một mình
I Fear Silence More Than Being Alone
Tao hai mươi tám tuổi. Sống một mình trong căn phòng hai mươi mét vuông ở quận Bình Thạnh.
Phòng nhỏ. Nhưng không phải vì nhỏ mà tao sợ. Tao sợ lúc tắt hết mọi thứ.
Tối nào cũng vậy. Về tới phòng, tao bật nhạc. Bật YouTube. Bật podcast. Bật bất cứ cái gì có tiếng người.
Không phải tao thích nghe. Tao chỉ không chịu nổi khi không có ai nói gì.
Hồi mới ra trường, tao nghĩ cô đơn là không có người yêu. Rồi tao có người yêu. Yêu được tám tháng. Chia tay. Tao nghĩ, ừ, cô đơn lại rồi.
Nhưng không phải.
Vì lúc còn yêu, tao cũng cô đơn.
Nó nằm cạnh tao. Tao nhìn trần nhà. Trong đầu tao chạy một đoạn phim khác. Tao nghĩ về công việc ngày mai. Nghĩ về tin nhắn tao gửi mà sếp chưa trả lời. Nghĩ về thằng bạn đại học giờ đã mua nhà. Nghĩ về mẹ tao ở quê hỏi bao giờ con ổn định.
Nó hỏi: mày nghĩ gì vậy? Tao nói: không có gì.
Câu đó tao nói cả trăm lần. Với nó. Với bạn bè. Với chính tao.
Không có gì. Không có gì. Không có gì.
Nhưng trong đầu thì đầy.
---
Tao có một nhóm bạn. Bốn đứa. Chơi từ năm nhất đại học.
Mỗi tuần gặp nhau một lần. Uống bia. Nói chuyện. Cười.
Tao cười nhiều lắm. Tao là đứa hay pha trò nhất nhóm. Đứa nào buồn, tao chọc. Đứa nào im, tao kéo vào.
Không ai biết tao về nhà là tắt tiếng.
Không ai biết tao nằm trên giường, mở mắt nhìn bóng tối, và cảm thấy như mình đang chìm.
Không phải buồn. Không phải trầm cảm. Tao không biết gọi là gì.
Chỉ là một cảm giác trống. Như căn phòng này. Hai mươi mét vuông. Đủ chỗ cho một người. Nhưng không đủ chỗ cho những thứ trong đầu tao.
---
Tao bắt đầu sợ cuối tuần.
Ngày thường còn có việc. Có đồng nghiệp. Có deadline. Có lý do để không phải nghĩ.
Cuối tuần thì không.
Thứ Bảy sáng, tao dậy. Không có gì phải làm. Tao pha cà phê. Ngồi. Nhìn ra cửa sổ. Thấy người ta đi chợ. Thấy đôi trẻ dắt tay nhau. Thấy ông già ngồi đọc báo.
Tao thấy mọi người đều có chỗ của mình.
Còn tao thì ngồi đây. Nhìn.
Tao lướt điện thoại. Mở Instagram. Thấy thằng A đi Đà Lạt. Con B đăng ảnh sinh nhật. Thằng C khoe dự án mới.
Tao like hết. Rồi tắt.
Rồi mở lại. Like tiếp. Tắt tiếp.
Vòng lặp đó kéo dài cả buổi sáng.
---
Có lần tao thử. Tao tắt hết. Tắt nhạc. Tắt điện thoại. Tắt đèn.
Nằm trong bóng tối.
Im lặng.
Mười phút đầu, tao nghe tiếng xe ngoài đường. Tiếng chó sủa. Tiếng ai đó cười ở phòng bên.
Rồi tao bắt đầu nghe tiếng trong đầu.
Mày đang làm gì với đời mày? Mày hai mươi tám rồi, có gì chưa? Mày nghĩ mày khác người ta à? Mày nghĩ mày đặc biệt à? Mày chỉ là đứa không ai thèm gọi điện vào tối thứ Bảy.
Tao bật đèn. Bật nhạc. Bật lại tất cả.
Tim đập nhanh. Tay run.
Không phải vì bóng tối.
Vì im lặng.
---
Tao kể chuyện này cho thằng bạn thân nhất. Lần đầu tiên tao kể thật.
Nó nghe xong, im một lúc. Rồi nói: tao cũng vậy.
Tao nhìn nó. Thằng này là đứa vui nhất nhóm. Hơn cả tao. Nó là đứa lúc nào cũng có kế hoạch. Lúc nào cũng đi đâu đó. Lúc nào cũng có người xung quanh.
Nó nói: mày tưởng tao đi nhiều vì tao thích à? Tao đi vì tao không dám ở nhà một mình.
Đêm đó tao về phòng.
Tao không bật nhạc.
Tao nằm im.
Tiếng trong đầu vẫn chạy. Vẫn hỏi. Vẫn phán.
Nhưng lần này tao không bật đèn.
Tao chỉ nằm đó. Nghe nó nói.
Nó nói xong thì nó dừng.
Không phải vì tao làm gì. Mà vì nó hết chuyện để nói.
---
Tao phát hiện một điều.
Cô đơn không phải là không có ai bên cạnh.
Cô đơn là khi trong đầu mày có một thằng khác. Nó nói suốt. Nó so sánh. Nó phán xét. Nó kể cho mày nghe mày tệ như thế nào.
Và mày tin nó.
Mày tin đến mức mày không dám ngồi yên. Không dám im lặng. Không dám ở một mình trong căn phòng hai mươi mét vuông.
Vì ở một mình nghĩa là phải nghe nó.
Và mày sợ nó hơn sợ bất cứ thứ gì ngoài kia.
---
Bây giờ tao vẫn sống trong phòng đó.
Vẫn hai mươi mét vuông.
Nhưng tối nào tao cũng tắt nhạc mười lăm phút trước khi ngủ.
Không phải vì tao hết sợ.
Mà vì tao biết thằng trong đầu đó, nó cũng là tao.
Và tao không thể chạy khỏi tao mãi được.
Ta đau khổ nhiều trong tưởng tượng hơn trong thực tế.
We suffer more often in imagination than in reality.
— Seneca, Letters to Lucilius, Thư 13
Diễn giải
Interpretation
Seneca nói, tao đau khổ nhiều trong tưởng tượng hơn trong thực tế. Nghĩ lại mà coi. Cái phòng hai mươi mét vuông đó, nó có làm gì tao đâu. Bóng tối không làm gì tao. Im lặng cũng không. Cái làm tao khổ là thằng trong đầu. Nó dựng lên một phiên tòa mỗi tối. Nó vừa là công tố, vừa là thẩm phán. Nó kết tội tao trước khi tao kịp mở miệng. Mày tệ. Mày chậm. Mày không bằng ai. Nhưng đó có phải sự thật không? Hay đó chỉ là tưởng tượng? Seneca sống cách đây hai ngàn năm. Ổng cũng nằm trong phòng, cũng nghe tiếng trong đầu, cũng sợ. Rồi ổng nhận ra: phần lớn nỗi đau chưa bao giờ xảy ra. Tao không nói là đừng sợ. Tao nói là, thử nhìn xem mày đang sợ cái gì. Cái thật, hay cái mày tự bịa ra?
Seneca said we suffer more in imagination than in reality. Think about it. That twenty-square-meter room didn't do anything to me. The darkness didn't hurt me. The silence didn't either. What hurt was the voice inside. It set up a courtroom every night. It was both the prosecutor and the judge. It convicted me before I could even open my mouth. You're not enough. You're behind. You're less than everyone else. But is that the truth? Or is it just imagination? Seneca lived two thousand years ago. He also lay in his room, heard the voices in his head, felt the fear. Then he realized: most of the pain never actually happened. I'm not saying don't be afraid. I'm saying, try looking at what you're actually afraid of. The real thing, or the thing you made up?