Tao sợ nhất là cái giây phút trước khi mở miệng
What scares me most is the second right before I speak
Tao sợ nhiều thứ.
Nhưng không phải mấy thứ lớn lao. Không phải chiến tranh, không phải thiên tai, không phải chết.
Tao sợ mấy thứ nhỏ xíu. Nhỏ đến mức kể ra thì người ta cười.
Như cái giây phút trước khi mở miệng nói trong cuộc họp.
Tao hai mươi tám. Làm ở một công ty truyền thông. Không lớn, không nhỏ. Đủ để mỗi tuần có một cuộc họp mà ai cũng phải ngồi vào, ai cũng phải nói gì đó.
Tao biết mình cần nói. Tao chuẩn bị cả đêm hôm trước. Ghi ra giấy. Đọc lại. Sửa. Đọc lại lần nữa. Tao thậm chí tập nói trước gương, như mấy video trên YouTube dạy.
Rồi sáng hôm sau, ngồi vào phòng họp, máy lạnh mười tám độ mà tao đổ mồ hôi tay.
Sếp hỏi: "Ai có ý kiến gì không?"
Im.
Tao nuốt nước bọt. Tim đập. Cái ý kiến tao chuẩn bị cả đêm bỗng nhiên biến mất. Không phải quên. Tao nhớ rõ từng chữ. Nhưng cái miệng nó không chịu mở.
Rồi thằng Hùng nói. Nó nói đúng cái ý tao định nói. Nhưng nó nói trôi chảy, tự nhiên, như thở.
Sếp gật đầu. Mọi người đồng ý. Cuộc họp đi tiếp.
Tao ngồi đó. Nguyên vẹn. Không ai nhìn tao. Không ai biết tao vừa thua một trận chiến mà chỉ có mình tao biết là đang đánh.
---
Hồi nhỏ tao cũng vậy.
Trong lớp, cô giáo hỏi, tao biết đáp án. Nhưng tao không giơ tay. Tao sợ sai. Không phải sợ bị điểm kém. Sợ cái khoảnh khắc cả lớp quay lại nhìn. Sợ cái im lặng sau khi mình nói xong mà không ai phản hồi. Sợ tiếng cười. Dù chưa ai cười.
Mà đó mới là cái kỳ lạ. Chưa có gì xảy ra. Chưa ai cười. Chưa ai chê. Chưa ai nhìn tao bằng ánh mắt thương hại. Nhưng tao đã sợ sẵn rồi.
Tao sợ một thứ chưa tồn tại.
Ba tao hay nói: "Mày nhát quá."
Ông nói không có ác ý. Ông chỉ thấy thằng con trai mình không giống ông. Ông là người mở miệng là nói, nghĩ gì nói đó, không cần ai cho phép. Ông không hiểu tại sao tao lại ngồi im trong khi biết câu trả lời.
Tao cũng không hiểu.
---
Năm hai mươi lăm, tao yêu một đứa con gái.
Nó hỏi: "Mày nghĩ gì về tụi mình?"
Tao nghĩ nhiều lắm. Tao nghĩ tao thích nó. Tao nghĩ tao muốn ở bên nó lâu hơn. Tao nghĩ mỗi lần nó cười là tao thấy ngày hôm đó có ý nghĩa.
Nhưng tao nói: "Bình thường."
Nó nhìn tao. Rồi nó cười, cái cười không vui.
Ba tháng sau nó đi.
Tao không trách nó. Ai mà ở được với một người cứ giấu hết mọi thứ bên trong. Không phải vì không muốn nói. Mà vì sợ nói ra rồi nó sẽ khác đi. Sợ nói "tao thích mày" rồi nó không nói lại. Sợ cái khoảng trống sau câu nói đó.
Lại là sợ một thứ chưa xảy ra.
---
Tao bắt đầu để ý. Cái sợ của tao nó có pattern.
Không phải sợ chuyện đang xảy ra. Mà sợ chuyện có thể xảy ra. Sợ cái phiên bản tệ nhất mà đầu tao tự dựng lên.
Trước khi nói trong cuộc họp, tao không sợ cái ý kiến của mình sai. Tao sợ mặt người ta khi nghe tao nói. Tao sợ sếp nhíu mày. Tao sợ thằng Hùng nhìn tao rồi nghĩ thầm: "Ý này ngu vậy."
Nhưng thằng Hùng có nghĩ vậy không? Tao không biết. Tao chưa bao giờ nói để mà biết.
Tao sống trong một bộ phim mà tao tự viết kịch bản, tự đóng vai nạn nhân, rồi tự sợ cái kết mà tao tự nghĩ ra.
---
Có lần tao uống say. Ngồi với thằng bạn thân. Nó hỏi: "Mày sợ cái gì nhất?"
Tao nói: "Tao sợ người ta thấy tao thật sự là ai."
Nó im. Rồi nó hỏi: "Mày là ai mà sợ?"
Tao không trả lời được.
Về nhà nằm nghĩ. Tao sợ người ta thấy tao thật sự là ai. Nhưng tao có biết mình là ai đâu. Tao chỉ biết cái phiên bản mà tao sợ người ta sẽ thấy. Phiên bản ngu. Phiên bản yếu. Phiên bản không đủ giỏi.
Nhưng phiên bản đó có thật không? Hay tao tự dựng nó lên rồi tự sợ nó?
Như đứa con nít sợ bóng mình trên tường.
---
Gần đây tao thử một thứ.
Trong cuộc họp, tao nói. Không chuẩn bị. Không tập trước gương. Nghĩ gì nói đó.
Tao nói xong. Tim vẫn đập. Tay vẫn run.
Sếp gật đầu. Nói: "Ờ, cũng được."
Không ai cười. Không ai nhíu mày. Thằng Hùng thậm chí không nhìn tao.
Cái thảm họa tao tưởng tượng cả đêm hôm trước, nó không đến.
Nhưng tao không vui. Tao cũng không nhẹ nhõm.
Tao chỉ thấy lạ. Lạ vì cái thứ tao sợ nhất hóa ra nó nhỏ xíu. Nhỏ đến mức khi nó xảy ra, không ai để ý.
Chỉ có tao để ý.
Chỉ có tao đánh nhau với nó mỗi ngày.
---
Tao vẫn sợ.
Mỗi sáng thức dậy, cái sợ vẫn ở đó. Trước khi gọi điện thoại. Trước khi gửi email. Trước khi nói "tao không đồng ý." Trước khi nói "tao thích mày."
Nhưng tao bắt đầu nhìn nó khác.
Tao không sợ cái sự việc. Tao sợ cái câu chuyện tao kể cho mình về sự việc đó.
Và câu chuyện đó, tao là người viết.