Tao sợ từ trước khi có chuyện gì xảy ra

Tao sợ đi phỏng vấn.

Không phải sợ không đậu. Sợ ngồi đó, đối diện một người lạ, rồi người ta hỏi một câu mà tao không biết trả lời. Cái khoảnh khắc im lặng đó. Mặt tao nóng. Tay tao lạnh. Rồi người ta gật đầu lịch sự, nói "cảm ơn em, tụi anh sẽ liên lạc lại."

Tao sợ cái câu đó.

Nên tao chuẩn bị. Chuẩn bị kỹ lắm. Đọc về công ty, học thuộc mấy câu trả lời mẫu, tập nói trước gương. Rồi đêm trước ngày phỏng vấn, tao nằm nghĩ. Nghĩ đủ thứ. Nghĩ nếu người ta hỏi cái này thì sao. Nếu người ta hỏi cái kia thì sao. Nếu tao vào mà quên hết thì sao.

Rồi sáng hôm sau tao gọi điện xin hoãn.

Nói bị bệnh.

Không bệnh gì cả.

---

Hồi nhỏ tao sợ ba.

Không phải ba đánh. Ba ít đánh. Nhưng ba hay im. Mỗi lần tao làm gì sai, ba không nói. Ba nhìn. Cái nhìn đó nặng hơn một cái tát. Tao không biết ba đang nghĩ gì. Không biết ba giận hay thất vọng hay kệ. Chỉ biết là tao sai rồi, và cái sai đó nó treo lơ lửng, không ai nói cho tao biết khi nào nó hết.

Tao lớn lên với cảm giác đó. Cảm giác mình sắp bị phán xét, nhưng không biết lúc nào, không biết vì cái gì.

Nên tao học cách đoán trước.

Đoán người ta đang nghĩ gì. Đoán người ta có thích mình không. Đoán câu mình vừa nói có làm ai khó chịu không. Đoán tin nhắn mình gửi đi có bị hiểu sai không.

Tao đoán giỏi lắm. Giỏi đến mức tao quên mất là mình đang đoán.

Tao tưởng đó là sự thật.

---

Năm hai mươi lăm tuổi, tao yêu một đứa.

Nó thương tao. Tao biết. Nhưng mỗi lần nó không trả lời tin nhắn trong hai tiếng, tao bắt đầu nghĩ. Nghĩ nó chán tao rồi. Nghĩ nó gặp ai khác. Nghĩ nó đang tìm cách nói lời chia tay mà chưa biết mở miệng kiểu gì.

Rồi nó trả lời. Bình thường. "Anh họp, giờ mới xong."

Tao thở ra. Nhưng cái nhẹ nhõm đó chỉ kéo dài được vài tiếng. Rồi nó lại bắt đầu. Vòng lặp. Nó không trả lời. Tao sợ. Nó trả lời. Tao hết sợ. Nó không trả lời. Tao sợ lại.

Tao mệt. Nó cũng mệt.

Một hôm nó nói: "Em sống như lúc nào cũng đang chờ một cái gì đó tệ xảy ra."

Tao muốn cãi. Nhưng không cãi được. Vì nó đúng.

---

Tao đi gặp một bà tâm lý.

Không phải tự muốn. Nó ép. Nói đi thử một lần, không hợp thì thôi.

Bà đó không giống tao tưởng. Không hỏi "em cảm thấy thế nào." Không bắt tao nằm xuống kể chuyện tuổi thơ. Bà ngồi, uống trà, rồi hỏi: "Em sợ cái gì nhất?"

Tao nói: "Sợ mất người yêu."

Bà hỏi: "Trước đó?"

Tao nói: "Sợ phỏng vấn."

Bà hỏi: "Trước đó nữa?"

Tao nói: "Sợ ba."

Bà im một lúc. Rồi bà hỏi: "Có lúc nào em không sợ không?"

Tao nghĩ. Nghĩ lâu. Rồi tao nói: "Không."

Bà gật đầu. Không nói gì thêm.

Buổi đó tao về nhà, nằm trên giường, nhìn trần nhà. Câu hỏi đó nó ở lại trong đầu tao.

Có lúc nào tao không sợ không?

Không.

Tao sợ từ trước khi có chuyện gì xảy ra.

---

Tao bắt đầu để ý.

Mỗi lần tao sợ, tao dừng lại hỏi: đang có chuyện gì xảy ra thật không?

Phần lớn là không.

Phần lớn là tao đang sợ một cái gì đó chưa tới. Hoặc một cái gì đó không có thật. Hoặc một cái gì đó tao tự dựng lên trong đầu rồi tin nó.

Tao không sợ phỏng vấn. Tao sợ bị phán xét. Tao không sợ mất người yêu. Tao sợ bị bỏ rơi. Tao không sợ ba. Tao sợ sự im lặng.

Và sự im lặng thì ở đâu cũng có.

Nên tao sợ ở đâu cũng được.

---

Bà tâm lý nói một câu mà tao nhớ mãi.

Bà nói: "Nỗi sợ của em không phải là phản ứng với hiện tại. Nó là thói quen từ quá khứ."

Thói quen.

Tao sợ không phải vì có gì đáng sợ. Tao sợ vì tao đã quen sợ. Từ nhỏ. Từ cái nhìn của ba. Từ những lần im lặng mà không ai giải thích. Tao học được rằng thế giới là nơi nguy hiểm, rằng người ta có thể bỏ đi bất cứ lúc nào, rằng mình phải luôn sẵn sàng cho điều tệ nhất.

Tao sống hai mươi mấy năm trong tư thế phòng thủ.

Rồi tao gọi đó là "cẩn thận." Rồi tao gọi đó là "thực tế." Rồi tao gọi đó là "tính tao nó vậy."

Nhưng không phải tính tao. Đó là vết thương. Nó lành rồi nhưng tao vẫn đi khập khiễng vì đã quen.

---

Tao không hết sợ.

Đừng nghĩ đây là câu chuyện kiểu "rồi tao vượt qua." Không. Tao vẫn sợ. Sáng nay tao vẫn sợ. Mở email công ty vẫn sợ. Thấy người yêu online mà không trả lời vẫn sợ.

Nhưng tao bắt đầu thấy nó.

Thấy cái sợ đó nó đến từ đâu. Thấy nó không phải là sự thật. Thấy nó là một cái bóng cũ, chiếu lên tường, và tao cứ tưởng đó là con quái vật.

Tao không đánh nhau với cái bóng nữa.

Tao chỉ nhìn nó. Rồi đi tiếp.

Có hôm đi được. Có hôm không.

Nhưng ít nhất tao biết mình đang sợ cái gì.