Tao sống như thể ngày mai sẽ bị đuổi việc

Tao vào công ty lúc hai mươi ba tuổi. Ngày đầu tiên đi làm, tao mặc áo sơ mi mới, giày da còn cứng. Ngồi vào bàn, mở laptop, tay run.

Không phải vì hồi hộp. Mà vì sợ.

Sợ người ta phát hiện tao không giỏi như CV viết. Sợ hỏi ngu. Sợ trả lời sai trong cuộc họp. Sợ sếp gọi vào phòng riêng.

Ba tháng thử việc, tao không ngủ được đêm nào trọn giấc. Cứ tầm hai, ba giờ sáng là tỉnh. Nằm nghĩ. Hôm nay mình nói câu đó có sao không. Cái email mình gửi có lỗi chính tả không. Thằng đồng nghiệp nhìn mình lạ, nó có ghét mình không.

Rồi tao qua thử việc. Tao tưởng sẽ hết sợ.

Không.

Sợ chỉ đổi hình dạng.

Hết sợ bị đuổi, tao bắt đầu sợ không được tăng lương. Hết sợ không được tăng lương, tao sợ bị bỏ lại phía sau khi đứa cùng lứa lên trưởng nhóm. Hết sợ bị bỏ lại, tao sợ mình ba mươi tuổi mà vẫn ngồi đây.

Cái sợ nó không bao giờ biến mất. Nó chỉ thay áo.

---

Năm tao hai mươi sáu, công ty sa thải một đợt. Mười hai người. Tao không nằm trong danh sách.

Nhưng tao sợ hơn mấy người bị sa thải.

Nghe ngu không? Người ta mất việc thật, còn tao thì ngồi đây, vẫn có lương, vẫn có bàn, vẫn có laptop. Mà tao sợ đến mức đau bụng mỗi sáng thứ Hai.

Tao bắt đầu đi làm sớm hơn. Về muộn hơn. Nhận thêm việc. Không phải vì chăm chỉ. Mà vì sợ. Sợ đợt sau đến lượt mình.

Tao nghĩ nếu mình làm nhiều hơn, người ta sẽ không đuổi mình. Nếu mình có mặt ở mọi cuộc họp, mình sẽ an toàn. Nếu mình không bao giờ nói không, mình sẽ được giữ lại.

Tao sống bằng cách tránh cái tao sợ. Không phải bằng cách sống.

---

Năm hai mươi tám, tao bắt đầu mất ngủ kinh niên.

Đi khám. Bác sĩ hỏi tao có stress không. Tao cười. Ai chẳng stress.

Bác sĩ kê thuốc. Tao uống. Ngủ được. Nhưng sáng dậy vẫn sợ.

Tao nhận ra cái sợ nó không nằm ở công ty. Không nằm ở sếp. Không nằm ở đợt sa thải nào.

Nó nằm ở tao.

Tao sợ mình không đủ. Sợ mình không xứng đáng. Sợ nếu người ta thấy tao thật sự là ai, họ sẽ bỏ đi.

Cái sợ đó tao mang từ hồi nhỏ. Hồi ba tao hay nói: "Mày mà không cố thì ai thèm nuôi mày." Ổng nói vậy để tao chăm học. Ổng không biết câu đó nó sống trong đầu tao hai mươi năm.

Mỗi lần sếp nhíu mày, tao nghe giọng ba. Mỗi lần đồng nghiệp không reply tin nhắn, tao nghe giọng ba. Mỗi lần tao ngồi một mình trong phòng họp trống, tao nghe giọng ba.

"Mày mà không cố thì ai thèm nuôi mày."

---

Năm hai mươi chín, thằng bạn tao nghỉ việc.

Nó làm cùng công ty. Cùng team. Cùng vào một ngày.

Nó nộp đơn nghỉ. Sếp hỏi lý do. Nó nói: "Em muốn nghỉ."

Không giải thích. Không xin lỗi. Không kế hoạch B.

Tao nhìn nó mà thấy lạ. Như nhìn một sinh vật khác loài.

Làm sao nó không sợ?

Tao hỏi nó, lúc ngồi uống bia tối đó.

"Mày không sợ thất nghiệp?"

Nó im một lúc. Rồi nói:

"Tao sợ chứ. Nhưng tao sợ cái khác hơn."

"Sợ gì?"

"Sợ năm năm nữa vẫn ngồi đây. Vẫn sợ."

Tao không nói gì.

Tao uống hết ly bia. Gọi thêm ly nữa.

Đêm đó tao về nhà, nằm trên giường, nhìn trần nhà.

Tao nghĩ về tất cả những thứ tao đã sợ trong sáu năm qua.

Sợ bị đuổi. Sợ không đủ giỏi. Sợ bị bỏ lại. Sợ ba thất vọng. Sợ mình là kẻ giả.

Rồi tao nghĩ: trong sáu năm đó, có bao nhiêu thứ tao sợ đã thật sự xảy ra?

Gần như không có.

Nhưng tao đã sống như thể chúng xảy ra mỗi ngày.

---

Tao ba mươi tuổi rồi.

Vẫn đi làm ở công ty đó. Vẫn ngồi cái bàn đó.

Nhưng có một thứ khác.

Tao bắt đầu nhìn thấy cái sợ khi nó đến. Không phải để đuổi nó đi. Không phải để thắng nó.

Chỉ là nhìn thấy.

À, lại sợ. Lại cái này.

Có hôm tao nhìn thấy rồi vẫn sợ. Có hôm nhìn thấy rồi thì nó nhẹ đi một chút.

Tao không biết mình có dũng cảm hơn không. Chắc là không.

Nhưng tao bắt đầu mệt. Mệt vì sợ.

Và có lẽ đó là bước đầu tiên. Không phải hết sợ.

Mà là mệt vì sợ quá lâu.