Tao thích nó ba năm mà chưa nói câu nào
Three Years of Loving Her Without a Word
Tao quen nó hồi hai mươi lăm.
Cùng công ty. Khác phòng. Thỉnh thoảng gặp ở canteen, xếp hàng mua cơm. Nó hay gọi cơm sườn không hành. Tao nhớ cái chi tiết đó trước khi nhớ tên nó.
Lần đầu nói chuyện là hôm mất điện cả tầng. Mọi người túa ra hành lang ngồi chờ. Nó ngồi cạnh tao, cầm cái quạt giấy phe phẩy. Hỏi tao phòng nào. Tao nói. Nó gật. Rồi im.
Cái im đó không khó chịu. Nó tự nhiên. Như hai người lạ ngồi cạnh nhau ở bến xe mà không cần giả vờ thân.
Từ đó tao bắt đầu để ý.
Không phải kiểu để ý rõ ràng. Không phải kiểu "tao thích nó". Chỉ là mỗi lần đi ngang phòng nó, tao liếc vào. Mỗi lần ở canteen, tao tìm cái bóng quen. Mỗi lần công ty có event, tao xem danh sách đăng ký có tên nó không.
Nhỏ lắm. Nhỏ đến mức tao tự lừa mình rằng đó không phải thích.
Năm đầu trôi qua.
Tao biết nó thích đọc sách. Biết nó hay đi bộ về nhà thay vì bắt xe. Biết nó có thói quen uống trà đá buổi chiều, ngồi một mình ngoài ban công tầng bảy. Tao biết hết. Nhưng tao biết bằng cách quan sát, không phải bằng cách hỏi.
Tao chưa bao giờ hỏi.
Có lần thằng Dũng cùng phòng nói: "Mày thích con Hà phải không?" Tao cười, lắc đầu. "Thích gì, quen biết thôi." Thằng Dũng nhìn tao, không nói thêm. Nó biết tao nói dối. Tao cũng biết.
Nhưng nói dối dễ hơn.
Vì nói thật thì phải làm gì đó. Mà tao không biết làm gì.
Không phải tao nhát. Tao từng tỏ tình hồi đại học. Bị từ chối. Đau. Nhưng đau kiểu đó tao chịu được. Đau rồi qua.
Cái này khác.
Cái này là tao sợ nếu nói ra, mọi thứ sẽ thay đổi. Cái khoảng cách vừa đủ giữa tao và nó sẽ biến mất. Hoặc nó đồng ý, rồi tao phải trở thành một phiên bản nào đó xứng đáng. Hoặc nó từ chối, rồi tao mất luôn cái cảm giác được nhìn nó từ xa mà thấy bình yên.
Tao giữ.
Năm thứ hai.
Nó có bạn trai. Thằng nào đó bên ngoài, tao không biết mặt. Chỉ thấy nó bắt đầu cười nhiều hơn khi nhìn điện thoại. Bắt đầu về sớm hơn. Bắt đầu có người đón ở cổng công ty.
Tao thấy. Tao không nói gì.
Buổi tối hôm đó tao đi nhậu với mấy thằng bạn. Uống nhiều hơn bình thường. Không phải vì buồn. Chỉ là cần cái gì đó lấp vào chỗ trống mà tao không gọi tên được.
Mấy thằng hỏi sao uống dữ. Tao cười. "Vui thôi."
Lại nói dối.
Nhưng cũng không hẳn dối. Vì tao thật sự không biết mình đang cảm thấy gì. Buồn thì không đúng. Ghen thì không phải. Tiếc thì tiếc cái gì, tao có bao giờ có nó đâu mà tiếc.
Có lẽ tao tiếc chính tao. Tiếc cái phiên bản dám nói mà tao không bao giờ trở thành.
Năm thứ ba.
Nó chia tay. Tao biết vì một lần tình cờ nghe mấy đứa phòng nó nói chuyện. Không ai kể tao nghe trực tiếp. Tao cũng không hỏi.
Mọi thứ quay lại như cũ. Nó lại uống trà đá một mình. Lại đi bộ về. Lại ngồi ban công tầng bảy.
Và tao lại nhìn.
Có một buổi chiều, tao lên tầng bảy lấy đồ. Nó đang ngồi đó. Một mình. Ly trà đá còn một nửa. Nó nhìn tao, cười. "Lên lấy đồ hả?" Tao gật.
Rồi tao ngồi xuống.
Không ai nói gì. Gió thổi. Tiếng xe dưới đường vọng lên. Nó nhìn ra xa. Tao nhìn nó.
Trong đầu tao lúc đó có một ngàn câu muốn nói. "Tao thích mày." "Tao thích mày lâu rồi." "Tao thích mày từ hồi mày gọi cơm sườn không hành." Một ngàn câu xếp hàng chờ.
Tao không nói câu nào.
Nó đứng dậy, cầm ly trà, nói "Về trước nha." Rồi đi.
Tao ngồi lại. Nhìn cái ghế nó vừa ngồi. Còn hơi ấm.
Đêm đó tao nằm nghĩ.
Tao nghĩ về ba năm. Ba năm tao thích một người mà không nói. Ba năm tao giữ một thứ trong lòng, nuôi nó, chăm nó, rồi tự hỏi tại sao mình mệt.
Tao không sợ bị từ chối. Tao sợ mất đi cái cảm giác đang có. Cái cảm giác thích ai đó từ xa, yên lặng, không đòi hỏi gì. Nó đẹp. Nó an toàn. Nó không đau.
Nhưng nó cũng không phải sống.
Nó giống như đứng trước biển mà không bao giờ bước xuống nước. Sóng vẫn đẹp. Gió vẫn mát. Nhưng mày chưa bao giờ biết biển lạnh hay ấm.
Tuần sau nó nghỉ việc. Chuyển công ty khác.
Tao biết tin qua email HR. Đọc xong, tao đóng laptop, ra ngoài ban công đứng.
Không khóc. Không tiếc. Chỉ thấy trống.
Mấy tháng sau, tao xóa hết. Không phải xóa nó. Xóa cái thói quen nhìn, thói quen chờ, thói quen giữ một thứ mà mình không bao giờ dám chạm vào.
Bây giờ tao hai mươi tám.
Thỉnh thoảng đi ngang quán cơm, thấy ai gọi cơm sườn không hành, tao vẫn nhớ.
Nhưng tao không biết mình nhớ nó hay nhớ chính mình hồi đó. Cái thằng hai mươi lăm đứng rất gần mà không bao giờ bước tới.
Hãy để mình bị kéo lặng lẽ bởi sức hút kỳ lạ của thứ bạn thực sự yêu.
Let yourself be silently drawn by the strange pull of what you truly love. It will not lead you astray.
— Rumi, Masnavi
Diễn giải
Interpretation
Rumi nói hãy để mình bị kéo lặng lẽ bởi sức hút của thứ mình thật sự yêu. Ở đây có hai chữ quan trọng. Một là "lặng lẽ". Hai là "để". Lặng lẽ không phải là đứng im. Không phải là giữ trong lòng rồi gọi đó là sâu sắc. Lặng lẽ là không cần ồn ào, không cần tuyên bố, nhưng vẫn bước. Còn "để" nghĩa là buông cái sợ ra. Để cho sức hút đó kéo mình đi. Không kiểm soát. Không tính toán. Không hỏi "nếu nói ra thì sao". Thằng trong chuyện thích nó ba năm. Lặng lẽ thì có thừa. Nhưng nó không "để". Nó giữ. Giữ chặt đến mức cái tình cảm đó không có chỗ đi. Nó đẹp nhưng nó chết. Như nước đọng trong chai, không chảy ra biển bao giờ. Rumi không nói mày phải liều. Ông nói có một thứ đang kéo mày. Mày có để nó kéo không, hay mày đứng lại vì sợ ngã.
Rumi said to let yourself be silently drawn by the pull of what you truly love. Two words matter here. "Silently" and "let." Silently doesn't mean standing still. Doesn't mean holding it inside and calling that depth. Silently means no noise, no announcements, but still moving. And "let" means releasing the fear. Letting that pull take you. No controlling. No calculating. No asking "what if I say it." The guy in the story liked her for three years. Silence, he had plenty of. But he didn't "let." He held on. Held so tight that the feeling had nowhere to go. It was beautiful but it was dead. Like water trapped in a bottle, never reaching the sea. Rumi didn't say you have to be reckless. He said there's something pulling you. The question is whether you let it, or whether you stand still because you're afraid of falling.