Tao viết di chúc lúc hai mươi tám tuổi
I Wrote My Will at Twenty-Eight
Tao viết di chúc lúc hai mươi tám tuổi.
Không phải vì tao bệnh. Không phải vì tao muốn chết. Tao chỉ đang ngồi một mình trong phòng trọ, tối thứ Tư, và tự hỏi: nếu tao chết ngay bây giờ, ai cần biết gì?
Tao mở laptop. Gõ.
"Tài sản: một con xe Wave cũ, một cái laptop, sổ tiết kiệm ba mươi bảy triệu."
Viết xong dòng đó, tao dừng lại.
Ba mươi bảy triệu. Hai mươi tám tuổi. Bốn năm đi làm.
Tao nhìn con số đó rất lâu. Không buồn. Không tức. Chỉ thấy trống.
Rồi tao viết tiếp: "Gửi cho má."
Má sẽ nhận ba mươi bảy triệu. Một con Wave. Một cái laptop.
Tao tưởng tượng má cầm tờ giấy đó. Má sẽ nghĩ gì? Má sẽ khóc vì thương tao hay khóc vì thấy con mình sống hai mươi tám năm mà chỉ có bấy nhiêu?
Tao đóng laptop lại.
---
Hồi nhỏ, tao tin cuộc đời có một cái đích.
Học giỏi để đậu đại học. Đậu đại học để có việc tốt. Có việc tốt để kiếm tiền. Kiếm tiền để... để gì?
Không ai nói cho tao cái "để gì" cuối cùng.
Mà tao cũng không hỏi. Cứ chạy.
Đậu đại học. Được. Ra trường. Được. Có việc. Được. Lương đủ sống. Được.
Mỗi lần "được" xong, tao chờ một cái gì đó. Một cảm giác. Một khoảnh khắc mà tao biết: à, tao đang sống đúng.
Nó không đến.
Tao nghĩ chắc chưa đủ. Chưa đủ tiền. Chưa đủ giỏi. Chưa đủ kinh nghiệm.
Nên tao chạy tiếp.
---
Năm hai mươi lăm, tao nhảy việc lần đầu. Lương tăng ba triệu.
Năm hai mươi sáu, nhảy lần hai. Tăng thêm bốn triệu.
Năm hai mươi bảy, tao được thăng chức. Team lead. Có người gọi tao là "anh". Có người hỏi ý kiến tao trước khi làm.
Tao ngồi trong cuộc họp, nghe người ta trình bày, gật đầu, góp ý. Nhìn từ ngoài thì tao đang đi đúng đường.
Nhưng tối về, tao nằm trên giường, nhìn trần nhà.
Cái cảm giác đó vẫn không đến.
Tao bắt đầu sợ. Không phải sợ thất bại. Sợ một thứ tệ hơn: sợ thành công mà vẫn trống.
---
Tao kể chuyện này cho thằng Khoa. Bạn tao từ hồi đại học.
Nó nghe xong, nói: "Mày thiếu mục đích sống. Mày cần tìm passion."
Passion.
Tao đã nghe từ đó cả trăm lần. Trong sách. Trong podcast. Trong mấy cái video trên YouTube lúc 2 giờ sáng.
"Hãy tìm điều khiến bạn thức dậy mỗi sáng."
Tao thức dậy mỗi sáng vì chuông báo thức. Vì phải đi làm. Vì nếu không đi thì không có tiền trả phòng trọ.
Không có gì lãng mạn hết.
Tao thử. Thử vẽ. Thử chạy bộ. Thử đọc sách triết. Thử thiền. Thử viết blog. Thử volunteer.
Mỗi thứ kéo dài vài tuần. Có thứ vài tháng. Rồi tao dừng. Không phải vì chán. Mà vì tao cứ làm rồi tự hỏi: cái này có ý nghĩa gì không?
Và câu hỏi đó giết chết mọi thứ.
---
Đêm tao viết di chúc, tao không viết vì tuyệt vọng.
Tao viết vì tò mò.
Tao muốn biết: nếu gom hết lại, đời tao có gì?
Ba mươi bảy triệu. Một con xe. Một cái laptop.
Không vợ. Không con. Không nhà. Không tác phẩm. Không dấu vết gì đáng kể.
Tao ngồi nhìn cái danh sách đó.
Rồi tao nhận ra: tao đang tìm ý nghĩa như tìm một món đồ. Như thể nó nằm đâu đó, trong một công việc, một mối quan hệ, một thành tựu. Tao chỉ cần tìm đúng chỗ, mở đúng ngăn kéo, là thấy.
Nhưng nó không phải món đồ.
Tao đã tìm bốn năm. Mở bao nhiêu ngăn kéo. Không có gì trong đó hết.
---
Tuần sau, tao đi uống cà phê với chị Hương. Chị đồng nghiệp cũ, hơn tao chục tuổi.
Tao không kể chuyện di chúc. Tao chỉ hỏi: "Chị có bao giờ thấy đời mình vô nghĩa không?"
Chị nhìn tao. Không trả lời liền.
Rồi chị nói: "Có. Suốt."
Tao chờ chị nói tiếp. Chờ chị đưa ra giải pháp. Chờ chị kể chị đã tìm thấy ý nghĩa ở đâu.
Chị không nói gì thêm. Chị uống cà phê. Nhìn ra đường.
Một lúc sau chị nói: "Hồi trước chị cũng tìm. Tìm hoài. Mệt quá thì thôi."
"Rồi sao?"
"Rồi thôi. Sống tiếp. Không tìm nữa."
"Chị thấy sao?"
"Nhẹ hơn."
Tao không hiểu. Tao nghĩ chị đang né câu hỏi.
---
Nhưng mấy tuần sau, tao bắt đầu hiểu.
Không phải hiểu bằng đầu. Hiểu bằng mệt.
Tao mệt vì tìm. Mệt vì mỗi lần làm gì cũng phải hỏi: cái này có ý nghĩa không? Mệt vì cân đo mọi thứ trên cái cân mà tao không biết đơn vị đo là gì.
Tao nấu cơm. Ăn. Rửa chén.
Không hỏi nó có ý nghĩa gì.
Tao đi làm. Họp. Về.
Không hỏi.
Tao gọi cho má. Má kể chuyện con chó hàng xóm. Tao cười.
Không hỏi.
Và lần đầu tiên trong rất lâu, tao không thấy trống.
Không phải vì tao đã tìm được gì. Mà vì tao ngừng đào.
---
Cái file di chúc vẫn nằm trong laptop.
Tao không xóa. Cũng không mở lại.
Thỉnh thoảng tao nhớ tới nó. Ba mươi bảy triệu. Một con Wave. Một cái laptop.
Bây giờ tao hai mươi tám tuổi rưỡi. Tiết kiệm bốn mươi hai triệu. Vẫn con Wave đó. Vẫn cái laptop đó.
Không có gì thay đổi nhiều.
Nhưng tao không còn tìm nữa.
Tao không biết điều đó có nghĩa là gì.
Mà có lẽ, không cần biết.