Tối đó nó nói thương tao, mà tao không thấy gì
That Night She Said She Loved Me and I Felt Nothing
Nó nói thương tao.
Lúc đó khoảng mười một giờ đêm. Tao đang rửa chén. Nó đứng dựa cửa bếp, tay cầm ly nước, nhìn tao rồi nói.
"Em thương anh."
Tao gật đầu. Nói "anh cũng thương em." Rồi tiếp tục rửa.
Không phải tao giận. Không phải tao lạnh. Tao chỉ... không thấy gì. Như nghe ai nói trời hôm nay nắng. Đúng rồi, nắng. Rồi sao.
Hồi mới yêu không vậy.
Hồi mới yêu, nó nhắn "nhớ anh" lúc hai giờ chiều, tao đọc đi đọc lại ba lần. Tim đập. Cười một mình giữa quán cà phê. Thằng bạn ngồi đối diện hỏi mày cười cái gì, tao nói không có gì, mà mặt thì không giấu được.
Hồi đó tao lái xe mười lăm cây số qua nhà nó chỉ để đưa cho nó hộp sữa. Nó bệnh, nó ho. Tao mua sữa, mua thuốc, mua thêm cái bánh vì nghĩ nó chưa ăn. Nó mở cửa, mắt đỏ, mũi đỏ, tóc rối. Tao thấy nó đẹp nhất lúc đó.
Bây giờ nó bệnh, tao hỏi "em uống thuốc chưa." Nó nói rồi. Tao nói "ừ." Hết.
Không phải tao hết thương. Tao nghĩ là tao vẫn thương. Nhưng cái thương đó nó nằm đâu đó trong người, không lên tới ngực nữa. Nó chìm xuống, trộn lẫn với mệt, với quen, với những thứ phải lo hằng ngày. Tiền nhà. Tiền điện. Deadline. Cái xe hư chưa sửa. Mẹ gọi hỏi bao giờ cưới.
Tao với nó ở với nhau ba năm.
Ba năm không phải dài. Nhưng đủ để hai đứa biết hết mọi thứ về nhau. Tao biết nó thích ăn trứng chín kỹ. Nó biết tao ghét ai gọi điện lúc đang ngủ trưa. Tao biết nó khóc khi xem phim có con chó chết. Nó biết tao cắn móng tay khi lo lắng.
Biết hết. Không còn gì để khám phá.
Và cái cảm giác đó, nó giống như đọc một cuốn sách hay, đọc xong, để lên kệ. Vẫn thích cuốn sách. Nhưng không mở ra nữa.
Có bữa tao ngồi quán nhậu với thằng bạn. Nó hỏi tao với bồ sao rồi. Tao nói bình thường. Nó hỏi bình thường là sao. Tao nghĩ một lúc rồi nói:
"Bình thường là... không cãi nhau. Không giận nhau. Cũng không vui lắm. Cũng không buồn lắm. Cứ vậy."
Thằng bạn cười. Nó nói vậy là ổn rồi, nhiều đứa ước được như mày.
Tao cũng cười. Nhưng trong bụng tao nghĩ: ổn mà sao tao thấy trống.
Có đêm tao nằm cạnh nó. Nó ngủ rồi. Tao nhìn nó. Mặt nó hiền lắm lúc ngủ. Tao nhớ hồi đầu, tao hay nhìn nó ngủ rồi thấy may mắn. Bây giờ tao nhìn nó ngủ rồi nghĩ: mình đang ở đây vì thương hay vì quen.
Câu hỏi đó nó nằm trong đầu tao mấy tháng. Không trả lời được. Hỏi cũng không dám hỏi ai. Vì hỏi ra thì phải đối mặt với câu trả lời.
Rồi một bữa, nó nói chuyện về tương lai. Nó hỏi tao có muốn cưới không. Tao im. Nó hỏi lần nữa. Tao nói "anh chưa biết." Nó nhìn tao. Mắt nó không giận. Chỉ buồn. Cái buồn mà nó đã giấu lâu rồi, bây giờ mới để lộ ra.
Nó nói: "Anh không biết hay anh không muốn?"
Tao im.
Vì tao thật sự không biết.
Nó không khóc. Nó chỉ gật đầu. Rồi nó đi vào phòng.
Đêm đó tao ngồi ngoài phòng khách. Một mình. Nghĩ.
Tao thương nó không? Thương. Tao chắc là thương. Nhưng cái thương đó nó có đủ không? Đủ để cưới? Đủ để ở cạnh nhau thêm ba mươi năm? Đủ để mỗi sáng thức dậy nhìn mặt nhau mà không thấy mệt?
Tao không biết.
Có khi tình yêu nó không chết. Nó không bốc hơi. Nó chỉ đổi hình. Từ lửa thành tro. Tro vẫn ấm. Nhưng không cháy nữa.
Mà con người thì cần lửa.
Hay là không cần? Tao cũng không biết luôn.
Tao chỉ biết tối đó nó nói thương tao. Và tao rửa chén xong, lau tay, đi ngủ. Không ôm nó. Không nói thêm gì.
Sáng hôm sau, hai đứa ăn sáng. Bình thường. Nó hỏi tao hôm nay đi làm mấy giờ. Tao nói bảy giờ rưỡi. Nó nói để em làm cơm trưa cho anh mang theo.
Tao nói được.
Vẫn vậy. Vẫn bình thường.
Mà bình thường, đôi khi, nó nặng hơn cãi nhau.
相濡以沫，不如相忘於江湖
Tương nhu dĩ mạt, bất như tương vong ư giang hồ
Hai con cá cạn nước phun bọt cho nhau, chi bằng quên nhau giữa sông hồ.
Fish out of water moisten each other with spit — better to forget each other in the rivers and lakes.
— Trang Tử, Nam Hoa Kinh, Đại Tông Sư (Thiên 6)
Diễn giải
Interpretation
Trang Tử kể chuyện hai con cá mắc cạn. Nước rút, chúng nằm cạnh nhau, lấy nước bọt thấm ướt cho nhau. Cảm động lắm. Nhưng Trang Tử nói: thà quên nhau giữa sông hồ rộng lớn. Nghe tàn nhẫn. Nhưng nghĩ lại thì không. Hai con cá thấm nước bọt cho nhau, đó là thương. Nhưng cái thương đó sinh ra vì cả hai đang thiếu. Đang cạn. Đang cố giữ nhau sống trong vũng nước sắp hết. Còn nếu cả hai đều ở giữa sông lớn, nước đầy, tự do bơi, thì không cần thấm ướt cho nhau nữa. Mà vẫn sống. Vẫn ổn. Đôi khi hai đứa ở cạnh nhau không phải vì thương. Mà vì sợ ra ngoài kia một mình. Sợ cạn. Sợ không ai thấm nước bọt cho mình nữa. Mà biết đâu, buông ra, cả hai lại bơi được.
Zhuangzi told a story about two fish stranded in a puddle. The water was drying up, so they lay side by side, moistening each other with their spit. Touching, really. But Zhuangzi said: better to forget each other in the vastness of rivers and lakes. Sounds cruel. But think about it. Two fish wetting each other with saliva. That's love. But that love was born from lack. From drying up. From desperately keeping each other alive in a puddle that's almost gone. But if both were swimming in a wide river, water everywhere, free to go anywhere, they wouldn't need to moisten each other anymore. And they'd still be alive. Still fine. Sometimes two people stay together not because of love. But because they're afraid of being out there alone. Afraid of drying up. Afraid no one will be there to keep them wet. But who knows. Let go, and maybe both can swim.