Bốn trăm bạn bè trên mạng, tao ăn cơm một mình
Four Hundred Friends Online, I Eat Alone
Tao có bốn trăm mười ba người bạn trên Facebook.
Tao biết con số đó vì tối qua tao ngồi đếm. Không phải vì rảnh. Mà vì tao vừa ăn cơm một mình ở quán cơm bình dân gần công ty, nhìn sang bàn bên có hai đứa vừa ăn vừa cười, và tao tự hỏi: bốn trăm mười ba người, sao tao không gọi được một đứa.
Không phải tao ghét chúng nó. Cũng không phải chúng nó ghét tao.
Chỉ là tao không biết gọi ai.
---
Hồi cấp ba tao có nhóm bạn năm đứa. Đi đâu cũng năm đứa. Ăn gì cũng năm đứa. Có lần trốn học đi uống trà sữa, bị bắt, cũng năm đứa bị phạt.
Giờ một đứa đi Nhật. Một đứa lấy chồng sớm, ở quê. Một đứa tao unfriend vì chuyện chính trị. Một đứa vẫn ở Sài Gòn nhưng lần cuối gặp là sáu tháng trước, ở đám cưới thằng khác.
Tao vẫn nhớ mặt từng đứa. Nhưng tao không biết bây giờ chúng nó thích ăn gì.
---
Công ty tao có hai mươi mấy người. Tao ngồi cạnh thằng Phúc. Nó ngồi cách tao một cái vách ngăn thấp, loại nhìn qua thấy đầu nhau.
Mỗi ngày tao nghe nó gõ phím. Nghe nó ho. Nghe nó gọi điện cho bạn gái. Nghe nó cười.
Nhưng tao với nó chưa bao giờ nói chuyện quá năm phút. Trừ lần nó hỏi mượn sạc.
Tao biết nó thích Man United. Biết nó hay ăn mì gói buổi trưa. Biết nó có xăm hình nhỏ ở cổ tay.
Nhưng tao không biết nó có buồn không.
Mà nó chắc cũng không biết tao có buồn không.
---
Tao có Instagram. Đăng ảnh đều. Cà phê, hoàng hôn, góc quán đẹp. Mỗi bài được vài chục like.
Có lần tao đăng ảnh ngồi một mình ở quán rooftop lúc chiều. Caption viết: "Bình yên."
Bốn mươi bảy like. Tám comment. Hai cái trái tim. Một đứa viết "Ước gì tao cũng được ngồi vậy."
Tao không trả lời.
Vì lúc chụp tấm ảnh đó, tao đang khóc.
Không phải khóc vì chuyện gì to tát. Khóc vì tao ngồi đó ba mươi phút, nhìn thành phố, và nhận ra không có ai biết tao đang ở đây. Nếu tao biến mất lúc đó, chắc phải đến thứ Hai đi làm người ta mới thấy thiếu.
Mà cũng chưa chắc.
---
Tao thử rồi. Thử kết nối.
Tao tham gia một nhóm chạy bộ. Chạy được ba buổi. Mọi người vui lắm, chụp hình chung, lập group chat. Tao cũng cười, cũng chụp, cũng vào group.
Rồi tao không đi nữa.
Không phải vì mệt. Mà vì tao nhận ra mình đang cố. Cố cười. Cố hỏi. Cố tỏ ra thích chạy bộ. Mà thật ra tao ghét chạy. Tao chỉ muốn có người nói chuyện cùng.
Nhưng khi có người nói chuyện, tao lại không biết nói gì.
---
Tao hay đọc mấy bài viết kiểu "thế hệ cô đơn nhất lịch sử." Mấy bài đó nói đúng hết. Nói về mạng xã hội, về sự giả tạo, về kết nối ảo.
Nhưng đọc xong tao vẫn cô đơn.
Biết lý do không có nghĩa là hết đau.
---
Có đêm tao nằm cuộn trong chăn, mở YouTube nghe tiếng mưa để ngủ. Loại video mười tiếng, chỉ có tiếng mưa rơi.
Tao nghĩ, chắc có mấy triệu người cũng đang nghe cái video này. Cũng đang nằm một mình. Cũng đang cần tiếng gì đó cho bớt im.
Mấy triệu người cô đơn cùng lúc.
Vậy mà không ai biết ai.
---
Mẹ tao gọi điện mỗi tuần. Hỏi ăn uống gì chưa, có khỏe không, tiền còn không.
Tao nói: "Con khỏe."
Lần nào cũng vậy.
Có lần mẹ hỏi: "Con có vui không?"
Tao im mất ba giây. Rồi nói: "Vui mà mẹ."
Ba giây đó là khoảng cách giữa tao và sự thật.
---
Tao không oán ai. Không giận ai.
Tao biết mọi người cũng bận. Cũng mệt. Cũng đang cố sống qua ngày.
Chỉ là có những buổi tối, tao ngồi trong phòng trọ mười hai mét vuông, nghe tiếng xe ngoài đường, nghe tiếng tivi nhà bên, nghe tiếng cười của ai đó ở tầng trên. Và tao cảm thấy mình như cái ống rỗng.
Gió thổi qua. Không đọng lại gì.
Mọi thứ đi xuyên qua tao. Tin nhắn, like, comment, cuộc gọi nhỡ. Đi qua hết. Không đọng.
---
Tao không biết mình cô đơn từ lúc nào.
Có thể từ lúc tao bắt đầu có nhiều bạn. Nhiều đến mức không còn phân biệt được ai là bạn thật.
Hoặc có thể từ lúc tao bắt đầu đăng ảnh cho người khác thấy mình vui. Đăng nhiều đến mức tao cũng tin mình vui.
Hoặc có thể từ lúc tao quên cách ngồi im mà không thấy sợ.
---
Tối nay tao lại ăn cơm một mình.
Quán cơm vẫn vậy. Bàn bên vẫn có người cười.
Tao gắp miếng đậu hũ, chấm nước tương, bỏ vào miệng.
Rồi tao nghĩ: bốn trăm mười ba người.
Và cái quán cơm này không ai biết tên tao.
天地之間，其猶橐籥乎！虛而不屈，動而愈出
Thiên địa chi gian, kỳ do thác thược hồ! Hư nhi bất khuất, động nhi dũ xuất
Khoảng giữa trời đất, giống như ống bễ! Tuy trống không mà không cùng kiệt, càng động thì càng tuôn ra.
The space between heaven and earth is like a bellows! Empty yet inexhaustible — the more it moves, the more it produces.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 5
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói trời đất giống cái ống bễ. Cái ống bễ của thợ rèn ấy. Bên trong rỗng. Nhưng chính vì rỗng nên gió mới thổi qua, nên lửa mới cháy, nên nó mới hoạt động được. Tao thấy mình giống cái ống đó. Rỗng bên trong. Mọi thứ thổi qua. Tin nhắn, like, comment, cuộc hẹn, cuộc gọi. Thổi qua hết, không đọng lại gì. Nhưng Lão Tử không nói cái ống bễ rỗng là xấu. Ổng nói nó càng rỗng thì càng ra nhiều. Càng bơm càng có gió. Vậy cái cô đơn này, cái trống này, nó có thật sự là vấn đề không? Hay tao chỉ đang sợ cái trống? Có thể tao không cần lấp đầy bốn trăm mười ba người. Có thể tao chỉ cần ngồi yên với cái rỗng đó. Không chạy. Không đăng ảnh. Không giả vờ vui. Ngồi yên. Và xem cái rỗng đó nó muốn nói gì.
Lao Tzu said the space between heaven and earth is like a bellows. The blacksmith's bellows. Empty inside. But precisely because it's empty, wind blows through, fire burns, it works. I feel like that tube. Empty inside. Everything blows through. Messages, likes, comments, plans, calls. All passing through, nothing staying. But Lao Tzu didn't say the empty bellows was a bad thing. He said the emptier it is, the more it produces. The more you pump, the more wind comes out. So this loneliness, this emptiness, is it really a problem? Or am I just afraid of the emptiness? Maybe I don't need to fill up four hundred and thirteen people. Maybe I just need to sit still with that hollowness. Not running. Not posting photos. Not pretending to be happy. Sit still. And see what the emptiness is trying to say.