Cái ghế da tôi ngồi ba mươi năm

Tôi về hưu tháng trước.

Không ai tổ chức tiệc. Không có bánh kem, không có bài phát biểu. Phòng nhân sự gửi email, tôi ký tên, nộp thẻ ra vào, rồi đi.

Ba mươi năm.

Tôi vào công ty lúc hai mươi tám tuổi. Lúc đó công ty chỉ có bốn mươi người. Văn phòng thuê tầng hai một tòa nhà cũ ở quận Ba. Máy lạnh chảy nước. Bàn ghế mua thanh lý. Tôi ngồi góc phòng, cạnh cái cửa sổ nhìn ra hẻm.

Mười năm đầu tôi làm như điên.

Sáng đi sớm, tối về muộn. Thứ Bảy vẫn lên công ty. Chủ Nhật mở laptop ở nhà. Vợ tôi nói anh làm gì nhiều vậy. Tôi nói em không hiểu đâu, anh đang xây dựng sự nghiệp.

Xây dựng sự nghiệp.

Bốn chữ đó tôi nói đi nói lại suốt mười năm. Như một câu thần chú. Nói với vợ. Nói với ba mẹ. Nói với chính mình lúc hai giờ sáng khi không ngủ được.

Rồi tôi lên trưởng phòng.

Ngày nhận quyết định, tôi mừng lắm. Gọi cho vợ. Gọi cho má. Má tôi nói con giỏi quá. Vợ tôi nói chúc mừng anh. Tối đó tôi đưa cả nhà đi ăn nhà hàng. Con gái tôi lúc đó mới bốn tuổi, nó ngồi vẽ lên khăn giấy, không hiểu gì.

Tôi nghĩ đó là đỉnh cao.

Nhưng không phải. Vì sau trưởng phòng là phó giám đốc. Sau phó giám đốc là giám đốc. Cái thang cứ dài thêm. Mỗi lần leo lên một bậc, tôi nhìn lên, vẫn thấy bậc tiếp theo.

Năm bốn mươi hai, tôi lên phó giám đốc.

Năm bốn mươi tám, tôi lên giám đốc chi nhánh.

Mỗi lần lên chức, tôi mua một cái ghế mới cho phòng làm việc. Ghế đầu tiên là ghế nhựa. Rồi ghế xoay. Rồi ghế lưng cao. Cuối cùng là cái ghế da, loại nhập, ngồi êm lắm.

Tôi ngồi cái ghế da đó mười hai năm.

Mười hai năm nhìn ra cửa kính tầng mười bảy. Thành phố thay đổi. Tòa nhà mọc lên. Đường xá mở rộng. Con gái tôi lớn, vào đại học, ra trường, đi làm. Vợ tôi tóc bạc. Má tôi mất.

Má tôi mất năm tôi năm mươi ba.

Hôm đám tang, tôi xin nghỉ hai ngày. Ngày thứ ba tôi đi làm lại. Có cuộc họp quan trọng. Tôi ngồi trong phòng họp, nghe người ta trình bày, gật đầu, góp ý. Không ai biết hôm qua tôi đứng nhìn người ta hạ quan tài má tôi xuống đất.

Không ai biết. Mà cũng không ai cần biết.

Vì công ty không phải gia đình. Dù ba mươi năm tôi đối xử với nó như gia đình.

Năm năm mươi lăm, tôi bắt đầu thấy mệt.

Không phải mệt thể xác. Mệt kiểu khác. Mệt kiểu ngồi vào bàn mà không muốn mở máy tính. Mệt kiểu nghe chuông điện thoại mà muốn tắt đi. Mệt kiểu nhìn đống email mà thấy nó giống nhau hết, năm này qua năm khác, chỉ khác ngày tháng.

Tôi nói với vợ, anh muốn nghỉ.

Vợ tôi nhìn tôi. Không nói gì. Một lúc sau mới nói, anh nghỉ thì mình sống bằng gì.

Tôi tính. Lương hưu, tiết kiệm, căn nhà đã trả hết. Đủ sống. Không dư, nhưng đủ.

Nhưng tôi không nghỉ.

Vì sợ.

Không phải sợ thiếu tiền. Sợ thiếu cái ghế.

Ba mươi năm, mỗi sáng tôi thức dậy, tôi biết mình đi đâu. Biết mình ngồi đâu. Biết mình là ai. Giám đốc chi nhánh. Người ta gọi anh Hùng, anh Hùng. Bảo vệ chào. Lễ tân cười. Nhân viên gật đầu.

Nếu tôi nghỉ, sáng mai tôi thức dậy, tôi là ai?

Câu hỏi đó giữ tôi ngồi lại thêm ba năm.

Ba năm cuối, tôi đi làm như đi trả nợ. Không còn hào hứng. Không còn tham vọng. Chỉ đi vì quen. Vì sợ cái trống rỗng nếu không đi.

Rồi tháng trước, tôi nộp đơn.

Phòng nhân sự gửi email. Tôi ký. Nộp thẻ. Đi ra cổng.

Bảo vệ mới, không biết tôi là ai. Nó gật đầu lịch sự như gật với bất kỳ ai.

Tôi về nhà. Ngồi ở bàn ăn. Mười giờ sáng. Nhà vắng. Vợ tôi đi chợ. Con gái tôi ở thành phố khác.

Tôi ngồi đó.

Không email. Không cuộc họp. Không ai gọi anh Hùng.

Chỉ có tôi. Cái bàn. Ly nước.

Tôi ngồi rất lâu.

Rồi tôi đứng dậy, ra ban công, tưới mấy chậu cây vợ tôi trồng. Mấy chậu cây tôi đi ngang mỗi ngày ba mươi năm mà chưa bao giờ nhìn kỹ.

Hôm đó tôi mới biết vợ tôi trồng hoa nhài.

Nó nhỏ xíu. Trắng. Thơm.

Ba mươi năm tôi không biết nhà mình có hoa nhài.