Cái ghế da trong phòng giám đốc không ai ngồi

Tôi làm ở công ty đó ba mươi mốt năm.

Vào năm một ngàn chín trăm chín mươi ba, lúc mới ra trường, tôi xách cái cặp giả da đi phỏng vấn. Đôi giày mượn của ông anh họ, rộng hơn một size, phải nhét giấy báo vào mũi giày cho vừa.

Người phỏng vấn tôi hỏi: "Em muốn làm gì ở đây?"

Tôi nói: "Em muốn làm bất cứ gì anh giao."

Câu đó, bây giờ nghĩ lại, nó đúng hơn tôi tưởng. Đúng theo một cách mà lúc hai mươi ba tuổi tôi không hiểu nổi.

Tôi làm bất cứ gì người ta giao. Ba mươi mốt năm.

---

Năm đầu tiên tôi photocopy. Pha trà. Ghi biên bản họp. Chạy giấy tờ lên sở, xuống phường. Lương một triệu hai. Đủ ăn cơm bụi và gửi về quê ba trăm ngàn cho má.

Năm thứ ba tôi lên trưởng nhóm. Bắt đầu có bàn riêng. Cái bàn nhỏ, sát cửa sổ, nhìn ra bãi xe. Tôi thấy vui. Vui thiệt. Lần đầu tiên trong đời có chỗ ngồi mà người ta biết tên mình.

Năm thứ bảy tôi lên phó phòng. Lương đủ mua xe máy trả góp. Cưới vợ. Thuê nhà.

Năm thứ mười hai, trưởng phòng. Bắt đầu đi họp nhiều hơn làm. Bắt đầu ký giấy nhiều hơn đọc. Bắt đầu quen mặt mấy ông bên đối tác, ngồi nhậu, cười cười, bắt tay, trao danh thiếp.

Năm thứ mười tám, phó giám đốc. Có phòng riêng. Có ghế da. Có cô thư ký gõ cửa trước khi vào.

Năm thứ hai mươi lăm, giám đốc.

Cái ghế da to hơn. Phòng rộng hơn. Cửa kính nhìn ra thành phố.

Tôi ngồi vào cái ghế đó, quay một vòng, nhìn ra ngoài. Thành phố đẹp lắm từ tầng mười hai.

Nhưng tôi không nhớ mình đã cười.

---

Có một chuyện tôi không kể ai.

Năm tôi ba mươi tuổi, có một ông anh rủ tôi ra làm riêng. Anh ấy mở xưởng gỗ ở Bình Dương. Nói tôi qua phụ, vừa làm vừa học, ba năm sẽ có phần.

Tôi thích gỗ. Hồi nhỏ ở quê, ông ngoại tôi đóng bàn ghế. Tôi hay ngồi coi ổng bào, mùi mùn cưa thơm, phoi gỗ cuộn tròn rơi xuống đất. Tôi lượm lên, cuộn lại, chơi cả buổi chiều.

Tôi muốn đi.

Nhưng lúc đó vợ tôi mới mang bầu đứa đầu. Lương ở công ty ổn định. Bảo hiểm đầy đủ. Đi làm riêng thì ba năm chưa chắc có gì.

Tôi nói với ông anh: "Để em suy nghĩ."

Rồi tôi không bao giờ gọi lại.

Ông anh đó bây giờ xuất khẩu gỗ đi bảy nước. Giàu. Nhưng không phải vì ổng giàu mà tôi nghĩ lại. Mà vì mỗi lần đi ngang mấy tiệm nội thất, tôi hay dừng lại sờ mặt gỗ. Rồi đi tiếp. Không nói gì.

Vợ tôi không biết chuyện này.

---

Năm ngoái tôi nghỉ hưu.

Công ty làm lễ chia tay. Đàng hoàng lắm. Có bánh kem. Có hoa. Có mấy đứa nhỏ phòng marketing làm video tổng hợp hình ảnh ba mươi mốt năm. Nhạc nền xúc động. Mọi người vỗ tay.

Tổng giám đốc mới, thằng nhỏ hơn tôi mười lăm tuổi, bắt tay tôi, nói: "Anh là tấm gương của công ty."

Tôi cười, cảm ơn, giơ ly.

Về nhà, tôi ngồi ở bàn ăn. Vợ tôi hỏi: "Vui không?"

Tôi nói: "Vui."

Rồi tôi vào phòng, đóng cửa, ngồi trên giường, nhìn ra cửa sổ.

Không khóc. Không buồn. Chỉ là trống.

Cái trống mà tôi không biết gọi là gì.

---

Tuần trước tôi đi ngang công ty cũ. Ghé lên thăm.

Phòng giám đốc, cái phòng của tôi, bây giờ người mới chưa dọn vào. Cô lễ tân nói giám đốc mới làm việc ở co-working space, không thích ngồi phòng riêng.

Tôi đứng ngoài cửa kính nhìn vào.

Cái ghế da vẫn ở đó. Cái bàn vẫn ở đó. Cái tủ sách tôi để lại vẫn ở đó.

Không ai ngồi.

Tôi nhìn cái ghế đó, nhớ lần đầu tiên ngồi vào. Nhớ cảm giác da mát lạnh sau lưng. Nhớ mình quay một vòng.

Ba mươi mốt năm.

Tôi xây cái gì?

Một cái ghế mà bây giờ không ai muốn ngồi.

---

Sáng nay tôi dậy sớm. Năm giờ.

Vợ còn ngủ. Con đi làm xa, ít về.

Tôi pha cà phê, ra ban công, ngồi.

Dưới đường có ông già đẩy xe bán bánh mì. Ổng huýt sáo. Không biết bài gì. Nhưng nghe vui.

Tôi nhìn ổng đi khuất.

Rồi tôi nghĩ. Nếu năm đó tôi đi Bình Dương, bây giờ tôi sẽ là ai? Có thể giàu hơn. Có thể sạt nghiệp. Có thể đang ngồi trong xưởng, tay cầm miếng gỗ, bào từng đường.

Có thể tôi sẽ nghèo hơn bây giờ nhiều.

Nhưng có thể, mỗi sáng thức dậy, tôi sẽ không thấy trống.

Mà tôi cũng không chắc.

---

Tôi kể chuyện này không phải để tiếc nuối.

Tiếc nuối thì tôi đã qua cái tuổi đó rồi.

Tôi kể vì sáng nay, lần đầu tiên sau ba mươi mốt năm, tôi đi ra tiệm gỗ đầu hẻm. Mua một miếng gỗ thông nhỏ. Mượn cái bào của ông chủ tiệm.

Về nhà, tôi ngồi ngoài ban công, bào.

Phoi gỗ cuộn tròn rơi xuống đất.

Mùi mùn cưa thơm.

Giống hệt hồi nhỏ.

Tôi không biết mình đang làm gì. Không biết sẽ đóng cái gì. Không có bản vẽ, không có kế hoạch.

Lần đầu tiên trong đời, tôi làm một việc mà không ai giao.