Cái ghế nhựa trước hiên nhà
The Plastic Chair on the Front Porch
Tôi sáu mươi mốt tuổi.
Cái ghế nhựa trước hiên nhà tôi mua ngoài chợ, ba mươi lăm nghìn. Loại ghế xanh lá, chân hơi cong, ngồi lâu thì kêu cọt kẹt. Không ai để ý cái ghế đó. Kể cả tôi.
Nhưng bây giờ, mỗi sáng tôi ra ngồi đó từ lúc năm giờ.
Trời chưa sáng hẳn. Con hẻm còn yên. Mấy nhà đối diện đèn chưa bật. Thỉnh thoảng có tiếng xe máy ai đi sớm, vọng từ đầu hẻm rồi mất. Tôi ngồi, không làm gì. Không cầm điện thoại. Không uống trà. Chỉ ngồi.
Bà xã tôi hay hỏi: "Ông ngồi ngoài đó làm gì?"
Tôi không biết trả lời sao. Nói "không làm gì" thì bà nghĩ tôi buồn. Nói "ngồi cho mát" thì không đúng, vì có hôm trời lạnh tôi cũng ra. Nên tôi chỉ cười.
Bà lắc đầu, đi vô.
---
Hồi trẻ tôi không ngồi yên được.
Hai mươi tuổi, tôi chạy xe ôm. Ba mươi tuổi, tôi mở tiệm sửa xe. Bốn mươi tuổi, tôi mở thêm tiệm nữa, thuê thợ, tính chuyện lớn. Năm mươi tuổi, tôi bán hết, vì mệt, vì lỗ, vì đủ thứ lý do mà bây giờ kể lại cũng không rõ cái nào là chính.
Suốt mấy chục năm đó, tôi không nhớ mình có lúc nào ngồi yên. Ngồi là phải tính. Tính tiền hàng, tính lương thợ, tính tiền học cho con, tính tiền thuốc cho má. Ngồi mà đầu chạy liên tục.
Có lần, con gái tôi hồi nó mười hai tuổi, nó hỏi: "Ba ơi, ba có bao giờ không nghĩ gì không?"
Tôi nói: "Không nghĩ gì thì chết đói."
Nó cười. Tôi cũng cười. Nhưng tôi nói thật.
---
Năm năm mươi tư tuổi, tôi bị tai biến nhẹ.
Nằm viện hai tuần. Tay trái yếu, nói hơi chậm. Bác sĩ bảo may, vì nhẹ. Nhưng phải nghỉ ngơi, không được stress.
Tôi nằm trên giường bệnh viện, nhìn trần nhà. Lần đầu tiên trong đời, tôi không có gì để tính. Tiệm đã bán. Con đã lớn. Tiền bạc thì còn bao nhiêu thì còn bấy nhiêu.
Tôi nằm đó. Nghe tiếng máy đo nhịp tim kêu đều đều. Nghe tiếng bệnh nhân giường bên ho. Nghe tiếng y tá đi dép lẹp kẹp ngoài hành lang.
Và tôi thấy một thứ lạ lắm.
Tôi thấy yên.
Không phải vui. Không phải buồn. Không phải nhẹ nhõm. Chỉ là yên. Như cái gì đó ngừng quay. Như cái máy chạy mấy chục năm, bây giờ ai tắt công tắc.
Tôi nằm đó, chảy nước mắt. Không biết vì sao.
---
Ra viện, tôi sống chậm lại.
Không phải vì muốn. Vì phải. Tay trái yếu, không làm nặng được. Đi bộ thì chậm. Nói thì phải từ từ.
Bà xã lo hết. Con gái gửi tiền về mỗi tháng. Thằng con trai thỉnh thoảng chở đi khám.
Tôi thành người thừa trong nhà.
Hồi đầu tôi khó chịu lắm. Đàn ông mà ngồi không, ăn bám vợ con. Tôi cố tìm việc gì đó để làm. Sửa cái kệ. Thay cái bóng đèn. Tưới mấy chậu cây. Nhưng làm xong rồi thì lại trống.
Cái trống đó, hồi trước tôi sợ.
Bây giờ tôi không sợ nữa.
---
Tôi bắt đầu ra ngồi cái ghế nhựa đó từ khoảng hai năm trước.
Không có lý do. Một buổi sáng thức sớm, ngủ không lại được, tôi đi ra hiên. Thấy cái ghế. Ngồi xuống.
Trời sáng dần. Hẻm dần có người. Bà bán xôi đẩy xe đi qua. Ông già đầu hẻm dắt chó. Mấy đứa nhỏ chạy ra đầu ngõ đợi xe bus.
Tôi ngồi nhìn. Không nghĩ gì. Thật sự không nghĩ gì.
Lần đầu tiên trong sáu mươi năm, tôi không nghĩ gì mà không thấy có lỗi.
---
Con gái tôi về thăm, thấy tôi ngồi ngoài hiên. Nó kéo ghế ngồi cạnh.
"Ba ngồi đây hoài hả?"
"Ừ."
"Ba ngồi làm gì?"
Tôi nhìn nó. Nhớ lại câu nó hỏi hồi mười hai tuổi. "Ba ơi, ba có bao giờ không nghĩ gì không?"
Tôi nói: "Ngồi không nghĩ gì."
Nó nhìn tôi, hơi ngạc nhiên. Rồi nó cười.
"Vậy cũng được hả ba?"
"Được."
Nó ngồi cạnh tôi. Hai cha con không nói gì. Nhìn con hẻm sáng dần.
---
Tôi không biết giải thích cái yên đó là gì.
Nó không phải hạnh phúc. Hạnh phúc thì tôi cũng có, hồi con tốt nghiệp, hồi cháu ngoại chào đời. Nhưng hạnh phúc thì đến rồi đi.
Cái yên này nó khác. Nó không đến, không đi. Nó ở đó. Như nó luôn ở đó, mà tôi chạy hoài nên không thấy.
Hồi trẻ tôi tưởng bình yên là khi có đủ. Đủ tiền, đủ nhà, đủ xe, đủ mọi thứ cho con. Nên tôi chạy. Chạy đến khi ngã.
Ngã rồi mới thấy. Bình yên không phải ở cuối đường. Nó ở ngay chỗ mình đứng. Chỉ là mình chạy nhanh quá nên gió thổi qua tai, không nghe thấy gì.
---
Sáng nay tôi lại ra ngồi.
Trời hơi lạnh. Cái ghế nhựa hơi ướt sương. Tôi lấy cái khăn lau rồi ngồi xuống.
Con hẻm yên. Đèn đường còn sáng. Đâu đó có tiếng gà.
Tôi ngồi.
Không cần gì hết.