Cái quạt trần nhà bà ngoại vẫn quay

Tôi bốn mươi sáu tuổi.

Hôm đó công ty thông báo tái cơ cấu. Không ai nói thẳng, nhưng ai cũng hiểu. Danh sách sẽ có vào thứ Sáu. Hôm đó mới thứ Ba.

Ba ngày.

Ba ngày để ngồi ở bàn làm việc, giả vờ bình thường, trong khi cái đầu chạy không ngừng. Mình có trong danh sách không. Mình có nên gọi trước cho sếp không. Mình có nên cập nhật CV ngay bây giờ không.

Tối thứ Ba, tôi về nhà. Vợ hỏi ăn gì. Tôi nói gì cũng được. Con gái mười ba tuổi đang làm bài trong phòng. Con trai chín tuổi đang xem hoạt hình. Mọi thứ bình thường. Chỉ có tôi là không bình thường.

Tôi ngồi ở bàn ăn, cơm trước mặt, mà không cầm đũa. Vợ nhìn tôi. Không hỏi. Bả biết.

Thứ Tư, tôi đi làm sớm hơn thường lệ. Ngồi trong xe ở bãi đậu, chưa vào. Mở điện thoại, lướt LinkedIn, thấy người ta đăng bài "Excited to announce...", thấy người ta chúc mừng nhau. Tôi tắt điện thoại. Ngồi thêm mười phút. Rồi vào.

Cả ngày hôm đó, tôi họp hai cuộc, trả lời bốn mươi mấy email, duyệt ba cái báo cáo. Tay làm, đầu ở chỗ khác. Tôi tính. Nếu mất việc, tiền tiết kiệm đủ sáu tháng. Sáu tháng nghe thì dài, nhưng tôi biết nó ngắn lắm. Tiền học con. Tiền trả góp căn hộ. Tiền bảo hiểm. Sáu tháng có khi chỉ là ba.

Tối thứ Tư, tôi nằm trên giường, mở mắt nhìn trần nhà. Vợ đã ngủ. Nhà yên. Nhưng trong đầu tôi ồn.

Tôi nghĩ đến đủ thứ. Nghĩ đến lần bị đuổi việc hồi ba mươi hai tuổi. Nghĩ đến mấy tháng đi xin việc, mỗi lần bị từ chối là một lần thấy mình nhỏ đi. Nghĩ đến lúc vợ phải bán sợi dây chuyền cưới để đóng tiền nhà. Nghĩ đến ánh mắt bả lúc đó, không trách, nhưng cũng không vui.

Tôi không muốn quay lại chỗ đó.

Thứ Năm. Một ngày nữa. Tôi đi làm, về nhà, đi làm, về nhà. Như cái máy. Con gái hỏi ba ơi cuối tuần mình đi đâu không. Tôi nói để ba coi. Nhưng tôi không coi gì hết. Tôi đang đếm ngược.

Tối thứ Năm, tôi không ngủ được. Hai giờ sáng, tôi ra ban công ngồi. Chung cư tầng mười hai. Thành phố phía dưới vẫn còn đèn. Vài chiếc xe chạy trên đường. Gió lạnh. Tôi ngồi đó, không làm gì.

Rồi tự nhiên tôi nhớ nhà bà ngoại.

Hồi nhỏ, mỗi lần hè, mẹ gửi tôi về ngoại ở Bến Tre. Nhà bà ngoại nhỏ, mái tôn, nóng. Nhưng có cái quạt trần. Cái quạt cũ, quay chậm, kêu cọt kẹt. Mỗi trưa tôi nằm trên bộ ván, nhìn quạt quay, nghe tiếng nó kêu, rồi ngủ lúc nào không biết.

Hồi đó tôi không có gì. Không điện thoại, không tiền, không lo. Chỉ có tiếng quạt, tiếng gió, tiếng bà ngoại lụi cụi trong bếp. Vậy mà tôi bình yên.

Bình yên thiệt. Không phải loại bình yên vì mọi thứ ổn. Mà bình yên vì không có gì để mất.

Tôi ngồi ở ban công, bốn mươi sáu tuổi, nhớ lại cảm giác đó. Và tôi nhận ra một chuyện.

Mười mấy năm nay, tôi chạy. Chạy để có nhà, có xe, có chức, có tiền cho con đi học trường tốt. Mỗi thứ tôi có được, tôi lại thêm một thứ để sợ mất. Cái nhà thì sợ không trả nổi. Cái chức thì sợ người ta thay. Tiền tiết kiệm thì sợ không đủ. Tôi xây xong bức tường nào thì lo bức tường đó sập.

Tôi gọi đó là ổn định. Nhưng nó không phải bình yên.

Ổn định là khi mọi thứ đứng yên và tôi cầu cho nó đừng động. Bình yên là khi nó có động, tôi cũng không sao.

Hồi nằm nhà bà ngoại, trời nóng, quạt cũ, nhà nghèo. Nhưng tôi không sao. Vì tôi không giữ gì cả.

Bây giờ tôi giữ nhiều quá. Nên cái gì cũng thành mối lo.

Thứ Sáu đến.

Tôi vào công ty. Chín giờ, sếp gọi họp. Danh sách đọc lên. Tên tôi không có.

Tôi thở ra. Nhẹ. Nhưng không vui như tôi tưởng.

Vì tôi biết. Thứ Sáu sau, hoặc tháng sau, hoặc năm sau, sẽ lại có một danh sách khác. Và tôi sẽ lại ngồi đếm ngược. Lại mất ngủ. Lại ra ban công lúc hai giờ sáng.

Trừ khi có gì đó thay đổi.

Không phải thay đổi bên ngoài. Không phải kiếm nhiều tiền hơn, hoặc tìm công việc ổn hơn, hoặc mua thêm bảo hiểm.

Mà là thay đổi cái cách tôi giữ.

Tối thứ Sáu, tôi về nhà. Con gái hỏi lại, ba cuối tuần mình đi đâu. Tôi nói, hay mình về Bến Tre.

Nhà bà ngoại giờ không còn ai ở. Bà mất năm năm rồi. Nhà vẫn đó, khoá cửa, bụi phủ.

Nhưng tôi muốn coi cái quạt trần còn quay không.