Cái tiệm phở tôi mở rồi đóng trong bảy tháng

Tôi bốn mươi ba tuổi khi mở tiệm phở.

Mười tám năm đi làm thuê. Từ nhân viên kho, lên quản lý, rồi phó phòng. Lương đủ sống, không dư. Mỗi sáng thức dậy, tôi biết chính xác ngày hôm đó sẽ như thế nào. Chính xác đến mức tôi thấy mình đang chết dần mà vẫn thở.

Vợ tôi nói, anh muốn làm gì thì làm đi.

Câu đó, tôi nghe mười năm rồi mới dám tin.

Tôi nghỉ việc. Thuê mặt bằng ở đường Nguyễn Trãi, gần chợ. Ba mươi lăm triệu một tháng. Tiền tích cóp mười mấy năm, rút ra hết. Vay thêm anh vợ năm mươi triệu.

Tôi nấu phở ngon. Thật sự ngon. Bạn bè ai ăn cũng khen. Đám cưới, giỗ chạp, tôi nấu nồi nước lèo mười tiếng, xương ống, thảo quả, gừng nướng. Mọi người bảo, anh mở quán đi, giàu to.

Tôi tin.

Tháng đầu, bạn bè kéo đến. Đông lắm. Tôi mừng. Vợ tôi cũng mừng. Con gái tôi mười hai tuổi, chiều nào cũng ra quán phụ lau bàn.

Tháng thứ hai, bạn bè thưa dần. Họ đã ăn rồi. Đã ủng hộ rồi. Đã chụp hình đăng lên rồi. Xong rồi.

Tháng thứ ba, tôi bắt đầu ngồi đếm khách. Sáng mở quán, có khi đến chín giờ mới có người đầu tiên. Có buổi trưa chỉ bán được bốn tô.

Bốn tô.

Tôi đứng trong bếp, nhìn nồi nước lèo mười tiếng, bốc khói. Bốn tô.

Vợ tôi không nói gì. Đó mới là cái đau nhất. Nếu cô ấy la, tôi còn cãi được. Còn có chỗ để tức giận. Nhưng cô ấy im. Tối về, cô ấy hỏi, hôm nay bán được bao nhiêu. Tôi nói con số. Cô ấy gật đầu. Rồi đi rửa chén.

Tháng thứ tư, tôi bắt đầu đổ lỗi.

Tại vị trí xấu. Tại người ta quen ăn chỗ khác. Tại không có tiền chạy quảng cáo. Tại thời buổi khó khăn. Tại tại tại.

Tôi đổ lỗi cho mọi thứ trừ một thứ.

Tháng thứ năm, tôi bắt đầu nói dối.

Bạn bè hỏi, quán sao rồi. Tôi nói, ổn, từ từ. Anh vợ gọi điện, tôi nói, tháng sau trả được rồi. Mẹ tôi hỏi, tôi nói, con khỏe.

Tối đó tôi ngồi trong quán, đã tắt đèn. Một mình. Mùi nước lèo còn vương. Tôi nhìn mấy cái bàn trống và tự hỏi, mình đang làm cái gì.

Không phải hỏi theo kiểu triết học. Hỏi thật. Mình đang làm cái gì ở đây.

Tháng thứ sáu, tôi biết phải đóng. Nhưng không đóng được.

Vì đóng nghĩa là thừa nhận.

Thừa nhận mười tám năm đi làm thuê, tôi tích cóp để đốt trong nửa năm. Thừa nhận tôi nấu phở ngon nhưng không biết kinh doanh. Thừa nhận bạn bè khen vì họ thương tôi, không phải vì tô phở đáng bốn mươi lăm nghìn.

Thừa nhận tôi không giỏi như tôi tưởng.

Cái đó, nó nặng hơn tiền.

Tháng thứ bảy, vợ tôi nói một câu. Không phải la. Không phải trách. Cô ấy nói, anh ơi, mình về đi.

Ba chữ. Mình về đi.

Tôi khóc. Bốn mươi ba tuổi, ngồi trong cái quán sắp dẹp, khóc như thằng nhỏ.

Tôi dẹp quán. Trả mặt bằng. Bán lại bàn ghế, nồi niêu. Được mười mấy triệu. Còn nợ anh vợ ba mươi triệu.

Đi xin việc lại. Bốn mươi ba tuổi, cầm cái CV cũ, ngồi trước mấy đứa phỏng vấn ba mươi tuổi. Chúng nó hỏi, tại sao anh nghỉ chỗ cũ. Tôi nói, tôi ra mở quán. Chúng nó hỏi, rồi sao. Tôi nói, không được.

Không được.

Hai chữ đó, tôi tập nói mất cả tháng.

Tôi được nhận. Lương thấp hơn chỗ cũ hai triệu. Tôi nhận. Không có gì để chọn.

Sáu tháng sau, tôi trả hết nợ anh vợ. Anh ấy không nhắc một lần. Ngày tôi đưa tiền, anh ấy nói, thôi, coi như cho. Tôi nói, không, em trả. Anh ấy nhìn tôi. Rồi nhận.

Bây giờ tôi bốn mươi lăm.

Tôi đi làm. Lương đủ sống. Không dư. Mỗi sáng thức dậy, tôi biết chính xác ngày hôm đó sẽ như thế nào.

Giống hệt trước khi mở quán.

Nhưng không giống.

Tôi không biết khác chỗ nào. Có thể là tôi không còn ghét cái bàn làm việc nữa. Có thể là tôi biết cái bàn đó không phải nhà tù, nó là cái bàn. Có thể là tôi đã thử, đã thua, và bây giờ ngồi đây, tôi ngồi vì tôi chọn ngồi.

Con gái tôi mười bốn tuổi rồi. Nó không nhắc chuyện quán phở. Nhưng có lần nó làm bài tập văn, đề là viết về người mà em ngưỡng mộ. Nó viết về tôi.

Vợ tôi đưa cho tôi đọc. Tôi đọc được hai dòng thì phải dừng lại.

Nó viết, ba em mở quán phở rồi thất bại. Nhưng ba em dám làm. Em chưa dám làm gì cả.

Tôi không biết nó hiểu đúng hay sai.

Tôi chỉ biết là tôi đã thua. Và cái thua đó, bằng cách nào đó, nó không giết tôi.