Cái tủ quần áo của vợ tôi vẫn còn mùi nước hoa
My wife's closet still smells like her perfume
Vợ tôi mất được hai năm.
Hai năm.
Người ta nói thời gian chữa lành mọi thứ. Tôi không biết ai nói câu đó, nhưng chắc người đó chưa từng mở cái tủ quần áo của người đã đi.
Tôi bốn mươi bảy tuổi. Hai đứa con, một trai một gái. Thằng lớn mười bảy, con nhỏ mười ba. Tôi đi làm bình thường. Nấu cơm bình thường. Họp phụ huynh bình thường. Ai nhìn vào cũng thấy tôi ổn.
Nhưng cái tủ quần áo thì tôi không đụng vào.
Không phải vì tôi quên. Mà vì tôi nhớ quá.
---
Hồi vợ tôi còn sống, bà ấy thích mua đồ. Không phải đồ hiệu, không phải đồ đắt. Mấy cái áo vải cotton ở chợ, mấy cái khăn quàng mua online, mấy đôi dép xốp đi trong nhà. Bà ấy mua về, mặc một hai lần, rồi treo lên. Tủ đầy.
Tôi hay cằn nhằn.
"Mua chi nhiều vậy. Mặc không hết."
Bà ấy cười. "Thì thấy đẹp thì mua. Biết đâu mai mốt cần."
Mai mốt.
Cái "mai mốt" đó không bao giờ tới.
---
Bà ấy phát hiện bệnh tháng Ba. Ung thư phổi, dù chưa hút thuốc ngày nào. Bác sĩ nói giai đoạn ba. Tôi không hiểu giai đoạn ba là gì. Tôi chỉ hiểu mặt bác sĩ lúc đó không nhìn vào mắt tôi.
Sáu tháng.
Sáu tháng từ lúc biết đến lúc bà ấy đi.
Trong sáu tháng đó, tôi làm mọi thứ tôi nghĩ là đúng. Tôi nghỉ việc. Tôi bán cái xe. Tôi đưa bà ấy đi khắp nơi, bệnh viện này, phòng khám kia, thuốc Đông y, thuốc Tây y. Tôi tìm bác sĩ giỏi nhất, tôi vay tiền, tôi không ngủ.
Tôi nghĩ nếu tôi cố đủ nhiều, tôi sẽ giữ được bà ấy.
Tôi sai.
---
Bà ấy mất tháng Chín. Trời mưa.
Đám tang xong, mọi người về. Nhà vắng. Hai đứa nhỏ ngồi trong phòng, không nói gì. Tôi đứng giữa phòng khách, nhìn đôi dép xốp của bà ấy dưới gầm bàn.
Tôi không khóc.
Tôi chỉ đứng đó.
---
Tuần đầu tiên, mấy người trong nhà bảo tôi dọn đồ của bà ấy đi. "Để lâu nhìn buồn."
Tôi gật đầu. Nhưng tôi không dọn.
Tuần thứ hai, chị gái tôi đến. Chị mở tủ, bắt đầu gấp quần áo vào bao. Tôi nhìn chị gấp cái áo kẻ sọc mà bà ấy hay mặc đi chợ buổi sáng. Tôi nói "để đó". Chị nhìn tôi. Tôi nói lần nữa, nhẹ thôi. "Để đó, chị."
Chị đặt cái áo xuống. Đi về. Không nói gì thêm.
Từ đó không ai đụng vào cái tủ nữa.
---
Hai năm.
Mỗi tối, sau khi hai đứa nhỏ đi ngủ, tôi mở cái tủ ra.
Không phải để khóc. Không phải để nhớ. Tôi cũng không biết để làm gì.
Tôi chỉ mở ra. Đứng đó. Hít cái mùi nước hoa còn vương trên mấy cái áo. Rồi đóng lại. Đi ngủ.
Mỗi tối.
Như một nghi thức.
---
Con gái tôi, con nhỏ, một hôm nó hỏi.
"Ba, sao ba không dọn tủ mẹ?"
Tôi nói: "Chưa muốn."
Nó nhìn tôi lâu lắm. Rồi nó nói: "Ba, con nghĩ mẹ cũng không muốn ba giữ mãi đâu."
Mười ba tuổi. Nó nói câu đó lúc mười ba tuổi.
Tôi không trả lời.
---
Tháng trước, tôi đi khám sức khỏe định kỳ. Bác sĩ bảo huyết áp cao, gan nhiễm mỡ, cần giảm stress. Tôi cười. Stress gì đâu, tôi sống bình thường mà.
Trên đường về, tôi ghé quán cà phê. Ngồi một mình.
Tôi nhìn ra đường. Có một bà, tuổi chắc cũng ngang vợ tôi, dắt đứa con gái nhỏ đi ngang. Bà mặc áo kẻ sọc.
Tôi nhìn theo.
Rồi tôi hiểu một điều.
Tôi không giữ cái tủ vì nhớ vợ. Tôi giữ vì tôi sợ. Sợ nếu dọn đi, bà ấy sẽ thật sự không còn. Sợ cái mùi nước hoa biến mất thì bà ấy biến mất luôn.
Tôi giữ quá chặt. Không phải giữ bà ấy. Mà giữ cái ảo tưởng rằng bà ấy vẫn ở đây.
---
Tối đó tôi về nhà. Mở tủ.
Mùi nước hoa vẫn còn. Nhưng nhạt hơn rồi.
Tôi đứng đó lâu hơn mọi khi.
Rồi tôi lấy ra cái áo kẻ sọc. Gấp lại. Đặt lên giường.
Chỉ một cái thôi.
Tôi không dọn hết. Tôi chưa dọn hết được.
Nhưng một cái. Hôm nay, một cái.
---
Con gái tôi đi ngang phòng. Thấy cái áo trên giường. Nó không nói gì. Nó chỉ đến, ôm tôi.
Lần đầu tiên sau hai năm, tôi khóc.
Không phải vì mất. Mà vì tôi đã giữ quá lâu, quá chặt, quá nhiều. Và cái giữ đó, nó không giữ được gì. Nó chỉ giữ tôi lại, ở một chỗ mà vợ tôi đã rời đi từ lâu.
---
Cái tủ vẫn còn đó. Vẫn còn nhiều đồ.
Nhưng tối nay, tôi không mở tủ.
Tôi ngồi ngoài ban công. Nhìn trời.
Gió thổi. Mùi mưa.
甚愛必大費，多藏必厚亡
Thậm ái tất đại phí, đa tàng tất hậu vong
Yêu quá thì tốn nhiều, giấu nhiều thì mất lớn.
Excessive love surely leads to great expense; hoarding much surely leads to heavy loss.
— Lão Tử, Đạo Đức Kinh, Chương 44
Diễn giải
Interpretation
Lão Tử nói yêu quá ắt tốn nhiều, giữ nhiều ắt mất lớn. Nghe như triết lý xa vời. Nhưng nó đơn giản lắm. Mày yêu một người, mày muốn giữ. Giữ đồ, giữ mùi, giữ cái bóng của họ trong nhà. Mày nghĩ giữ là yêu. Nhưng giữ không phải yêu. Giữ là sợ. Ông ấy bốn mươi bảy tuổi, hai năm không dọn cái tủ. Không phải vì thương. Mà vì ổng sợ dọn xong thì hết. Hết thật. Cái mùi nước hoa nhạt dần mỗi ngày, ổng biết, nhưng ổng không dám nhìn nhận. Giữ càng chặt, mất càng nhiều. Không phải mất người đã đi. Mà mất chính mình, mất hai năm đứng yên trong khi đời vẫn chạy, con vẫn lớn, trời vẫn mưa. Một cái áo. Chỉ một cái. Không phải buông hết. Chỉ là bắt đầu thở lại.
Laozi said: love too much and you'll spend greatly; hoard too much and you'll lose heavily. Sounds like distant philosophy. But it's simple, really. You love someone, you want to hold on. Hold their things, their scent, their shadow in the house. You think holding on is love. But holding on isn't love. It's fear. He's forty-seven, two years without touching that closet. Not because of devotion. Because he's afraid that once it's cleared, it's truly over. The perfume fades a little more each day. He knows. But he won't face it. The tighter you grip, the more you lose. Not the person who's gone. But yourself. Two years standing still while life kept moving, kids kept growing, rain kept falling. One shirt. Just one. Not letting go of everything. Just starting to breathe again.