Cái tủ sách tôi mất ba mươi năm gom, sáng nay tôi cho hết

Tôi có một cái tủ sách.

Không phải tủ bình thường. Tủ gỗ sồi, đặt đóng riêng, cao gần chạm trần. Bốn ngăn, mỗi ngăn chia hai tầng. Tổng cộng tám hàng sách, xếp kín, không còn chỗ nhét thêm một cuốn nào.

Ba mươi năm.

Cuốn đầu tiên tôi mua hồi hai mươi ba tuổi. Lương tháng đầu tiên đi làm. Tôi nhớ rõ vì hôm đó trời mưa, tôi ôm sách chạy từ nhà sách về phòng trọ, ướt hết áo mà sách không dính giọt nào.

Từ đó tôi gom.

Mỗi lần đi công tác, mua. Mỗi lần ra nước ngoài, mua. Bạn bè biết tôi thích sách thì tặng. Đồng nghiệp nghỉ hưu dọn phòng thì cho. Tôi nhận hết.

Có những cuốn tôi đọc đi đọc lại đến sờn gáy. Có những cuốn tôi mua về, đặt lên kệ, rồi không bao giờ mở ra. Nhưng tôi không bỏ cuốn nào. Vì mỗi cuốn là một lần tôi tin rằng mình sẽ đọc. Một lần tôi tin rằng mình sẽ hiểu thêm điều gì đó. Một lần tôi nghĩ kiến thức sẽ làm mình thành người tốt hơn.

Vợ tôi hay cằn nhằn.

Bà ấy nói tủ sách chiếm hết phòng khách. Nói bụi bám mà tôi không lau. Nói con cái lớn hết rồi, dọn bớt đi cho thoáng. Tôi gật đầu. Rồi không dọn.

Tôi nghĩ bà ấy không hiểu.

Cái tủ đó là tôi. Là ba mươi năm tôi đi tìm câu trả lời cho đủ thứ câu hỏi. Tại sao người ta khổ. Tại sao đời bất công. Làm sao sống cho đúng. Làm sao chết cho thanh thản.

Tôi đọc triết. Đọc tâm lý. Đọc lịch sử. Đọc tiểu thuyết. Đọc cả sách dạy nấu ăn, vì có lúc tôi nghĩ biết đâu câu trả lời nằm trong một nồi phở.

Tôi đọc nhiều lắm.

Nhưng tôi vẫn khổ.

Vẫn lo. Vẫn sợ. Vẫn nằm thao thức lúc hai giờ sáng. Vẫn giận vợ vì chuyện nhỏ. Vẫn buồn khi con cái không gọi điện. Vẫn so sánh mình với thằng bạn cùng lớp ngày xưa, dù nó đã mất cách đây năm năm.

Sách không cứu được tôi.

Tôi biết điều này từ lâu. Nhưng tôi không chịu nhìn. Vì nhìn vào thì phải thừa nhận rằng ba mươi năm gom góp, tôi chẳng thay đổi bao nhiêu. Cái tủ sách đầy mà cái đầu vẫn rối. Cái kệ chật mà lòng vẫn trống.

Rồi chuyện xảy ra.

Tháng trước tôi đi khám sức khỏe định kỳ. Bác sĩ nói có cái u nhỏ trong phổi. Chưa biết lành hay dữ. Phải chờ kết quả sinh thiết.

Hai tuần chờ đợi.

Tôi không đọc được cuốn nào.

Tôi ngồi trước tủ sách, nhìn. Tám hàng sách xếp kín. Gáy sách đủ màu. Có cuốn chữ mạ vàng, có cuốn bìa đã ngả vàng theo thời gian. Đẹp lắm. Nhưng tôi nhìn mà không thấy gì.

Tôi chỉ thấy một ông già ngồi trước đống giấy.

Kết quả sinh thiết về. Lành. U lành tính.

Vợ tôi khóc. Con gái gọi điện, cũng khóc. Tôi không khóc. Tôi ngồi yên.

Rồi sáng hôm sau, tôi dậy sớm.

Tôi lấy thùng carton. Bắt đầu gỡ sách xuống. Từng cuốn. Từng cuốn một.

Không phân loại. Không đắn đo cuốn nào giữ cuốn nào bỏ. Tôi gỡ hết.

Vợ tôi đi ngang, dừng lại nhìn. Không nói gì. Bà ấy pha cho tôi ly trà rồi đi vào bếp.

Tôi xếp được mười hai thùng.

Gọi thằng cháu chở ra thư viện phường. Cô thủ thư ngạc nhiên lắm. Hỏi sao cho nhiều vậy bác. Tôi nói cho hết.

Cô ấy hỏi bác không giữ lại cuốn nào à.

Tôi lắc đầu.

Về nhà, phòng khách trống. Cái tủ gỗ sồi đứng đó, trống không. Tám hàng kệ trơ ra, có vết bụi hằn dấu sách cũ.

Vợ tôi hỏi ông có sao không.

Tôi nói không.

Mà thật. Tôi không sao.

Tôi tưởng sẽ tiếc. Tưởng sẽ hối hận. Tưởng tối nằm sẽ nhớ cuốn này cuốn kia.

Không.

Tôi ngủ ngon nhất trong mấy chục năm.

Sáng nay tôi ngồi ở phòng khách. Chỗ ngày xưa kê tủ sách, giờ vợ tôi để một chậu lan. Nắng chiếu vào, lá xanh mướt.

Tôi ngồi nhìn cái chậu lan.

Không nghĩ gì.

Ba mươi năm tôi đi tìm câu trả lời trong sách. Hôm nay tôi ngồi nhìn một chậu lan mà thấy nhẹ hơn bất kỳ cuốn sách nào từng cho tôi.

Tôi không nói sách vô ích. Tôi không nói đọc là sai.

Tôi chỉ nói, có những thứ mình ôm lâu quá, tưởng là của mình, mà thật ra nó ôm mình.