Căn phòng trống sau khi con gái đi du học
The Empty Room After My Daughter Left for Abroad
Con gái tôi đi du học ngày mùng bảy tháng chín.
Tôi nhớ rõ vì hôm đó trời Sài Gòn mưa lớn. Vợ tôi khóc từ lúc ra sân bay. Tôi không khóc. Tôi lái xe về, lên lầu, mở cửa phòng nó.
Phòng trống.
Cái giường gấp gọn. Bàn học sạch trơn. Mấy con gấu bông nó không mang theo xếp ngay ngắn trên kệ. Nó dọn kỹ lắm, như thể muốn nói: con đi thiệt rồi ba.
Tôi đứng đó một lúc lâu. Không làm gì. Chỉ đứng.
Rồi tôi đóng cửa lại.
***
Tôi bốn mươi tám tuổi. Làm kỹ sư xây dựng hơn hai mươi năm. Xây biết bao nhiêu cái nhà cho người ta ở. Nhà lớn, nhà nhỏ, biệt thự, chung cư. Mỗi cái nhà tôi đều tính toán từng cây cột, từng tấm sàn, từng đường ống nước.
Nhưng cái nhà mình ở thì tôi chưa bao giờ nghĩ kỹ.
Hồi con gái còn nhỏ, tôi đi công trình suốt. Sáng đi tối về. Có khi đi cả tuần. Vợ tôi nuôi con một mình phần lớn thời gian. Tôi biết. Tôi biết mà tôi vẫn đi. Vì tôi nghĩ mình đang làm điều có ý nghĩa. Xây nhà cho người ta. Kiếm tiền nuôi gia đình. Có gì sai đâu.
Con gái lớn lên. Nó học giỏi. Nó ngoan. Nó không bao giờ trách tôi chuyện gì. Nhưng nó cũng không kể cho tôi chuyện gì.
Tôi biết nó thích vẽ vì thấy mấy bức tranh trong phòng nó. Tôi biết nó thất tình lần đầu vì vợ tôi kể. Tôi biết nó muốn đi du học vì đọc được tin nhắn nó gửi cho mẹ.
Tôi biết hết. Nhưng tôi biết qua người khác.
***
Sau ngày nó đi, tôi bắt đầu có thói quen lạ.
Mỗi tối, sau khi ăn cơm xong, tôi lên lầu, mở cửa phòng nó, bật đèn, ngồi vào cái ghế xoay ở bàn học. Ngồi một lúc. Rồi tắt đèn, đóng cửa, đi ngủ.
Vợ tôi thấy. Bà ấy không nói gì. Được mấy tuần thì bà ấy hỏi: "Anh ngồi trong đó làm gì?"
Tôi nói: "Không làm gì."
Bà ấy nhìn tôi. Rồi bà ấy cũng không hỏi nữa.
Tôi thật sự không làm gì. Tôi không ngồi đó để nhớ con. Tôi không ngồi đó để buồn. Tôi ngồi đó vì cái phòng trống đó cho tôi một cảm giác mà tôi không giải thích được.
Nó giống như lần đầu tiên tôi thấy một cái gì đó rõ ràng.
***
Tôi kể cho anh bạn đồng nghiệp nghe. Anh ấy cười, nói: "Ông nhớ con thì cứ nói nhớ con, sao phải vòng vo."
Tôi cũng cười. Nhưng không phải vậy.
Tôi nhớ con, đúng. Nhưng cái tôi cảm nhận trong căn phòng trống đó không phải là nỗi nhớ. Nó là cái gì đó khác.
Suốt hai mươi mấy năm, tôi chất đầy cuộc sống mình bằng công việc. Bằng công trình. Bằng bản vẽ, hợp đồng, deadline. Tôi nghĩ ý nghĩa nằm ở đó. Ở những thứ tôi xây lên. Ở những thứ tôi hoàn thành. Ở con số trong tài khoản. Ở cái nhà tôi mua được cho gia đình.
Nhưng khi con gái đi rồi, khi cái phòng trống ra, tôi mới thấy.
Những thứ tôi chất đầy không phải là ý nghĩa. Ý nghĩa nằm ở khoảng trống giữa chúng. Ở những buổi chiều tôi có thể ngồi xem con vẽ mà tôi đã không ngồi. Ở những câu chuyện con có thể kể cho tôi mà con đã không kể. Ở cái khoảng lặng giữa hai cha con mà tôi chưa bao giờ lấp được bằng bất cứ thứ gì.
***
Con gái gọi video mỗi tuần. Nó kể chuyện trường lớp, chuyện bạn bè, chuyện thời tiết bên đó lạnh quá. Tôi nghe. Tôi gật. Tôi nói: "Con giữ sức khỏe."
Rồi tắt máy.
Vợ tôi nói: "Anh nói chuyện với con được lâu hơn không? Hỏi han nó nhiều hơn đi."
Tôi muốn. Nhưng tôi không biết hỏi gì. Hai mươi mấy năm không tập, bây giờ tôi không biết bắt đầu từ đâu.
Một tối, con gái gọi. Nó kể xong mấy chuyện thường ngày, rồi im. Tôi cũng im. Cái im lặng kéo dài. Bình thường tôi sẽ nói "thôi con đi ngủ đi" để kết thúc.
Nhưng tối đó tôi không nói.
Tôi để cái im lặng ở đó.
Rồi con gái tôi nói: "Ba."
"Ừ."
"Hồi nhỏ con vẽ ba một bức tranh. Ba có nhớ không?"
Tôi không nhớ.
"Con vẽ ba đứng trên mái nhà. Vì con nghĩ ba xây nhà thì ba phải đứng trên cao nhất."
Tôi nghe. Cổ họng tôi nghẹn lại.
"Con vẫn giữ bức đó. Con mang theo qua đây."
Tôi không nói được gì. Tôi ngồi đó, trong căn phòng trống của nó, cầm cái điện thoại, và khóc.
Lần đầu tiên sau rất lâu.
***
Tôi vẫn ngồi trong phòng con gái mỗi tối.
Nhưng bây giờ tôi hiểu mình ngồi đó vì gì.
Căn phòng trống không phải là mất mát. Nó là khoảng trống mà lẽ ra tôi phải nhìn thấy từ lâu. Khoảng trống giữa tôi và con. Khoảng trống giữa tôi và chính mình.
Suốt bao năm tôi xây, tôi chất, tôi đắp. Tôi nghĩ ý nghĩa là thêm vào. Nhiều hơn. Đầy hơn.
Nhưng có khi ý nghĩa nằm ở chỗ trống.
Ở chỗ mình dừng lại đủ lâu để nghe.
***
Tuần trước con gái gửi cho tôi một tấm ảnh. Nó chụp bức tranh hồi nhỏ. Trong tranh, có một người đàn ông đứng trên mái nhà, tay giơ lên trời.
Nhìn kỹ thì người đàn ông đó đang vẫy.
Tôi không biết hồi đó nó vẽ ba đang vẫy ai.
Có khi nó vẽ ba đang vẫy nó.