Con đường tôi đi làm mỗi ngày bỗng thành đường lạ

Mười bốn năm.

Mười bốn năm tôi đi cùng một con đường. Từ nhà ra ngã tư, rẽ trái qua cái tiệm phở, đi thẳng hai trăm mét, vào công ty.

Tôi thuộc từng cái ổ gà. Thuộc cái cây bàng trước tiệm tạp hóa, mùa nào lá đỏ, mùa nào rụng trơ. Thuộc ông bảo vệ gật đầu mỗi sáng, không cần nói gì.

Rồi một ngày, họ đổi.

Công ty tái cấu trúc. Phòng tôi sáp nhập. Sếp mới về, trẻ hơn tôi mười tuổi. Quy trình cũ bỏ hết. Phần mềm mới, họp online, KPI kiểu mới. Mấy thứ tôi làm giỏi nhất bỗng không ai cần nữa.

Tôi bốn mươi ba tuổi.

Không ai đuổi tôi. Nhưng tôi ngồi trong phòng họp mà không hiểu họ đang nói gì. Mấy đứa nhỏ trình bày, slide chạy vèo vèo, thuật ngữ mới tôi chưa nghe bao giờ. Tôi gật đầu. Gật cho qua.

Về nhà, vợ hỏi hôm nay sao.

Tôi nói bình thường.

Bình thường. Cái từ đó tôi dùng nhiều nhất trong đời. Bình thường nghĩa là tôi không muốn kể. Bình thường nghĩa là tôi chưa biết kể sao.

---

Tuần đầu, tôi nghĩ mình sẽ quen.

Tuần thứ hai, tôi bắt đầu đi làm sớm hơn. Ngồi ở bàn, mở máy tính, đọc lại mấy cái email cũ. Như kiểu tìm lại cái gì đó quen thuộc.

Tuần thứ ba, tôi nhận ra mình đang sợ.

Không phải sợ mất việc. Sợ một thứ khác. Sợ mình đã thành người thừa mà không biết từ lúc nào.

Tôi nhìn quanh. Mấy đồng nghiệp cùng tuổi, có người thích nghi nhanh, có người im lặng như tôi. Có người xin nghỉ. Có người cười nói bình thường nhưng mắt thì không.

Anh Hùng ngồi cạnh tôi. Lớn hơn tôi hai tuổi. Hai mươi năm trong công ty. Một hôm anh nói nhỏ, "Mình như cái cây bị bứng gốc rồi trồng lại chỗ khác. Đất khác, nước khác. Mà không ai hỏi cây có chịu nổi không."

Tôi không nói gì. Vì anh nói đúng quá.

---

Tháng thứ hai, tôi bắt đầu học.

Không phải vì muốn. Vì sợ.

Tối nào cũng mở laptop, xem tutorial. Mấy thứ đứa con tôi học từ hồi đại học, bây giờ tôi mới chạm vào. Mắt mỏi, đầu nặng, nhưng tôi cố.

Vợ thấy tôi ngồi khuya, hỏi sao không ngủ.

Tôi nói đang học.

Bà nhìn tôi một lúc rồi đi pha ly trà đặt cạnh. Không hỏi thêm.

Cái nhìn đó. Tôi nhớ mãi. Không phải thương hại. Không phải lo lắng. Nó giống kiểu, "Tôi thấy anh đang cố. Tôi không biết giúp gì. Nhưng tôi ở đây."

Ly trà đó tôi uống hết. Dù nguội.

---

Ba tháng sau, tôi bắt đầu quen.

Không phải quen với cái mới. Quen với cảm giác không quen.

Tôi hiểu rồi. Cái thế giới tôi thuộc lòng, nó không còn. Không phải vì ai phá. Nó tự thay đổi. Như con đường tôi đi mỗi ngày, một hôm người ta đào lên, làm lại, trải nhựa mới. Vẫn con đường đó. Nhưng mấy cái ổ gà tôi thuộc đã mất. Cái cây bàng bị chặt. Tiệm phở dọn đi.

Tôi đi trên đường mới mà thấy lạ.

Lạ, dù đó vẫn là đường cũ.

---

Một tối, con gái tôi học lớp mười một, nó ngồi làm bài.

Tôi đi ngang, thấy nó đang khóc.

Hỏi sao.

Nó nói, "Con không hiểu bài. Mấy đứa khác hiểu hết rồi. Con thấy mình ngu."

Tôi kéo ghế ngồi xuống.

Không nói gì.

Một lúc, tôi nói, "Ba cũng vậy. Ở công ty, ba cũng không hiểu. Mấy người khác hiểu hết rồi. Ba cũng thấy mình ngu."

Nó ngước lên nhìn tôi. Mắt đỏ.

"Thiệt hả ba?"

"Thiệt."

Nó cười. Cái cười còn nước mắt.

Rồi nó cúi xuống làm bài tiếp. Tôi ngồi cạnh, mở laptop, học tiếp.

Hai cha con ngồi im. Mỗi người một cái không hiểu. Nhưng ngồi cạnh nhau thì bớt sợ.

---

Sáu tháng sau, tôi vẫn chưa giỏi.

Vẫn chậm hơn mấy đứa trẻ. Vẫn phải hỏi lại. Vẫn có lúc ngồi họp mà muốn đứng dậy bỏ về.

Nhưng tôi không bỏ.

Không phải vì dũng cảm. Vì tôi không biết đi đâu.

Bốn mươi ba tuổi. Không đủ trẻ để làm lại. Không đủ già để nghỉ. Ở giữa. Chấp nhận ở giữa.

Anh Hùng nghỉ việc rồi. Về mở quán cà phê nhỏ. Tôi ghé thăm một lần. Anh pha cà phê, tay run run vì chưa quen. Nhưng anh cười.

"Mình bứng gốc rồi thì trồng chỗ khác thôi," anh nói. "Đất nào cũng được. Miễn còn muốn sống."

Tôi uống cà phê. Đắng. Anh pha chưa ngon.

Nhưng tôi ngồi lâu.

---

Bây giờ, mỗi sáng tôi vẫn đi con đường đó.

Đường mới. Nhựa mới. Không còn ổ gà.

Tôi không thuộc đường nữa. Mỗi ngày đi mà mỗi ngày thấy hơi khác.

Có lẽ nó vẫn đang thay đổi. Có lẽ tôi cũng vậy.

Có lẽ chưa bao giờ có cái gì đứng yên.