Con gái tôi không về ăn Tết năm nay
My daughter is not coming home for Tết this year
Hai mươi tám tháng Chạp.
Tôi gọi cho con gái. Nó bắt máy sau hồi chuông thứ năm.
"Ba ơi, năm nay con không về được."
Nó nói thêm mấy câu. Công việc. Vé máy bay. Chồng nó bận. Cháu ngoại đang ốm nhẹ.
Tôi nói ừ. Nói không sao. Nói ba hiểu.
Rồi cúp máy.
Bà nhà tôi hỏi từ trong bếp. "Nó nói gì?"
Tôi nói: "Năm nay nó không về."
Bà im. Quay lại bếp. Tôi nghe tiếng nồi đặt xuống hơi mạnh hơn bình thường.
Không ai nói gì thêm.
---
Hồi con gái tôi còn nhỏ, mỗi lần Tết là nó theo tôi đi chợ hoa.
Nó thích cầm cành mai. Tôi bế nó lên cho nó chọn. Nó cứ chỉ cành nào to nhất, đắt nhất.
Tôi cười. Mua cành nhỏ hơn. Nó giận, phụng phịu cả đường về.
Đến nhà thì quên. Chạy vô bếp phụ mẹ gói bánh tét.
Năm nào cũng vậy. Tôi tưởng năm nào cũng sẽ vậy.
---
Nó lớn lên. Đi học xa. Rồi đi làm xa. Rồi lấy chồng xa.
Mỗi cái "xa" thêm một chút, tôi không để ý. Như cái cây mọc, mỗi ngày cao thêm một chút, đứng cạnh không thấy. Đến lúc nhìn lại thì nó đã cao hơn mái nhà.
Năm đầu nó không về, tôi buồn thiệt. Ngồi ở bàn ăn, nhìn cái ghế trống, nghĩ đủ thứ. Nghĩ mình nuôi con hai mươi mấy năm, Tết mà nó không về.
Năm thứ hai, tôi vẫn buồn. Nhưng bớt hơn. Không phải vì quen. Mà vì tôi bắt đầu nhớ lại mình hồi bằng tuổi nó.
---
Hồi tôi hai mươi bảy, tôi cũng không về quê ăn Tết.
Ba tôi gọi. Tôi nói bận. Nói công việc. Nói sang năm.
Ông không nói gì. Chỉ "ừ" một tiếng rồi cúp.
Lúc đó tôi không nghĩ gì. Tôi đang bận sống cuộc đời của tôi. Đang bận chứng minh mình đã lớn, đã tự lo được, đã không cần ai.
Ba năm sau ông mất. Tôi về. Ngồi trước quan tài, nhớ lại tiếng "ừ" đó.
Nó không giận. Không trách. Chỉ là một tiếng "ừ".
Mà tôi mang theo mấy chục năm.
---
Bây giờ tôi hiểu tiếng "ừ" đó.
Vì tôi cũng vừa nói "ừ" y như vậy với con gái mình.
Không phải vì không buồn. Buồn chứ. Nhưng buồn kiểu khác. Không phải buồn vì con bỏ mình. Mà buồn vì biết nó đang sống đúng cái cách mà mình đã dạy nó sống.
Tôi dạy nó tự lập. Nó tự lập. Tôi dạy nó mạnh mẽ. Nó mạnh mẽ. Tôi dạy nó đi xa. Nó đi xa.
Rồi tôi ngồi đây, nhớ nó.
Cũng hợp lý thôi.
---
Bà nhà tôi khác tôi. Bà không nói ra nhưng bà giận.
Bà nấu ít đi. Năm ngoái nấu sáu món, năm nay nấu ba. Bà nói: "Hai người già ăn bao nhiêu."
Nhưng tôi biết không phải vì ăn bao nhiêu. Mà vì nấu cho ai.
Nấu ăn mà không có người ngồi đầy bàn, nó mất đi cái gì đó. Không phải mất ngon. Mất vui.
Tôi không nói gì với bà. Vì nói cũng không thay đổi được. Con nó lớn rồi. Nó có gia đình riêng rồi. Mình không kéo nó về bằng cái buồn của mình được.
---
Thằng con trai thì gần hơn. Nó ở cách nhà hai tiếng xe.
Nó về chiều ba mươi. Vợ chồng nó, hai đứa nhỏ.
Đứa lớn chạy vô ôm tôi. "Nội ơi!"
Đứa nhỏ sợ, núp sau lưng mẹ.
Tôi bế đứa lớn lên. Nó nặng hơn năm ngoái. Tay tôi yếu hơn năm ngoái. Hai cái đó cộng lại, tôi biết không bế được nó bao lâu nữa.
Thằng con trai nhìn tôi, hỏi: "Ba khỏe không?"
Tôi nói khỏe.
Nó biết tôi nói dối. Tôi biết nó biết. Nhưng hai cha con nhìn nhau, cười, rồi thôi.
Đàn ông nhà tôi ba đời đều vậy. Thương nhau mà không nói.
---
Đêm ba mươi, tôi ngồi ngoài hiên.
Pháo bông ở đâu đó xa xa. Tiếng nhạc xuân từ nhà hàng xóm.
Trong nhà, thằng con trai đang coi tivi với vợ. Hai đứa nhỏ ngủ rồi. Bà nhà tôi cũng ngủ.
Tôi ngồi một mình.
Lấy điện thoại ra, mở hình con gái gửi. Nó chụp cháu ngoại đang cười. Ghi: "Chúc ba mẹ năm mới vui. Con nhớ ba mẹ."
Tôi nhìn cái hình đó lâu lắm.
Rồi tôi tắt điện thoại. Ngồi nghe tiếng gió.
---
Hồi trẻ, tôi nghĩ gia đình là giữ mọi người lại gần mình.
Bây giờ tôi nghĩ khác.
Gia đình là nuôi cho người ta đủ lớn để đi. Rồi ngồi lại. Không giận, không oán. Chỉ nhớ.
Cái bàn ăn vẫn còn đó. Cái ghế vẫn còn đó. Người ngồi thì thay đổi.
Có năm đông, có năm vắng.
Nhưng cái bàn không bao giờ trách ai không về.
Nó cứ ở đó. Chờ. Không đòi hỏi gì.
---
Sáng mùng một, tôi dậy sớm.
Pha trà. Đặt hai cái chén. Một cho tôi, một cho ba tôi.
Ông mất hai mươi năm rồi. Nhưng sáng mùng một nào tôi cũng rót cho ông một chén.
Tôi không biết ông có uống không.
Nhưng tôi rót.
Vì đó là cách tôi nói với ông những điều hồi đó tôi chưa biết nói.