Con hẻm trước nhà giờ thành đường bốn làn

Tôi ở cái nhà này năm mươi bảy năm.

Hồi nhỏ, trước nhà là con hẻm đất đỏ. Mưa xuống thì lầy. Nắng lên thì bụi. Mấy đứa con nít chạy chân không, đá banh bằng trái bưởi. Tôi cũng trong đám đó.

Con hẻm hẹp lắm. Hai chiếc xe đạp đi ngược chiều phải nghiêng người né nhau. Bà Tư bán chè đầu hẻm, ông Sáu sửa xe cuối hẻm. Giữa hẻm có cây me già, trái rụng đầy gốc, mấy đứa nhỏ lượm về chấm muối ớt.

Tôi lớn lên trong cái hẻm đó. Lấy vợ trong cái hẻm đó. Con tôi sinh ra, tiếng khóc đầu tiên vọng ra cũng trong cái hẻm đó.

Rồi một ngày người ta đến đo đạc.

Hồi đầu không ai hiểu. Mấy ông cán bộ cầm bản vẽ, chỉ chỉ trỏ trỏ. Bà Tư hỏi: "Đo cái gì vậy mấy chú?" Không ai trả lời rõ ràng. Chỉ nói là quy hoạch. Mở đường.

Tôi nhớ chữ "mở đường" lúc đó nghe lạ lắm. Mở đi đâu? Đường nào? Con hẻm này có ai than chật đâu.

Nhưng rồi nó tới thiệt.

Bà Tư dọn đi trước. Xe ủi tới, cái quán chè biến mất trong một buổi sáng. Ông Sáu cầm cự thêm mấy tháng rồi cũng đi. Cây me già bị đốn. Tôi đứng nhìn. Nó ngã xuống, cái gốc bật lên, rễ cắm sâu bao nhiêu năm mà rút lên cũng chỉ mất một buổi chiều.

Nhà tôi không nằm trong diện giải tỏa. May hay rủi thì tôi không biết. Chỉ biết là nhà còn đó, mà xung quanh thì mất hết.

Con hẻm đất đỏ giờ là đường nhựa bốn làn. Có dải phân cách. Có đèn giao thông. Xe chạy vù vù từ sáng tới khuya. Nhà tôi nằm sát mặt đường, cửa mở ra là thấy xe tải chạy ngang.

Vợ tôi mất năm ngoái. Bà ấy hay ngồi trước nhà, nhìn ra đường. Mấy năm cuối, bà hay nói: "Ông ơi, hẻm mình đâu rồi?"

Tôi không biết trả lời sao. Nói nó thành đường rồi thì bà cũng biết. Nhưng bà không hỏi cái đường. Bà hỏi cái hẻm.

Con trai tôi bây giờ ở Bình Dương. Nó bảo: "Ba bán nhà đi, về ở với con." Nó nói đúng. Cái nhà này giờ đáng tiền lắm. Mặt tiền đường lớn. Mấy người hỏi mua hoài.

Tôi không bán.

Không phải vì tiếc tiền. Không phải vì cố chấp. Tôi cũng không biết vì sao. Chỉ là mỗi sáng tôi mở cửa, tôi vẫn thấy cái chỗ bà Tư ngồi bán chè. Dù bây giờ chỗ đó là trạm xe buýt.

Tôi vẫn thấy cây me. Dù bây giờ chỗ đó là cột đèn.

Tôi vẫn nghe tiếng mấy đứa nhỏ la hét. Dù bây giờ chỉ có tiếng còi xe.

Con trai tôi về thăm tháng trước. Nó đứng trước nhà, nhìn ra đường, nói: "Đường đẹp quá ba. Hồi xưa chỗ này là cái gì vậy?"

Tôi nhìn nó. Nó hỏi thiệt. Nó không nhớ.

Nó sinh ra ở đây mà nó không nhớ con hẻm.

Tôi không giận. Nó đi từ nhỏ, lên Sài Gòn học, rồi qua Bình Dương làm. Nó có cuộc đời của nó. Nó nhớ cái nó cần nhớ.

Nhưng tối đó tôi ngồi một mình. Tôi nghĩ, cái hẻm đó giờ chỉ còn trong đầu tôi. Bà Tư mất rồi. Ông Sáu mất rồi. Vợ tôi mất rồi. Mấy đứa nhỏ hồi đó giờ tản hết, không biết ai còn ai mất.

Cái hẻm đó chỉ còn tôi nhớ.

Mà tôi thì cũng sắp không nhớ nổi.

Sáng nay tôi mở cửa. Xe cộ chạy ầm ầm. Khói bụi. Nắng gắt. Tôi đứng ở bậc thềm, nhìn ra cái đường bốn làn.

Tôi không buồn. Thiệt. Không buồn.

Chỉ là lạ.

Đứng ngay chỗ mình sống cả đời mà thấy lạ.

Như đang đứng ở nhà người ta.