Con trai tôi không về ăn Tết
My Son Did Not Come Home for Tet
Năm ngoái, con trai tôi gọi điện trước Tết ba ngày.
Nó nói: "Ba, năm nay con không về được."
Tôi hỏi sao. Nó nói bận. Công ty nước ngoài, lịch nghỉ khác. Nó giải thích nhiều lắm. Tôi không nhớ hết. Chỉ nhớ cái giọng nó hơi vội, như sợ tôi hỏi thêm.
Tôi nói: "Ừ, lo làm đi con."
Rồi cúp máy.
Vợ tôi hỏi ai gọi. Tôi nói thằng Khôi. Bả hỏi nó về mấy giờ. Tôi nói nó không về. Bả đứng yên một lúc, rồi quay vô bếp.
Tối đó bả nấu ít hơn bình thường.
---
Thằng Khôi là con một.
Hồi nó nhỏ, tôi muốn nó học giỏi. Nó học giỏi thật. Tôi muốn nó vào đại học tốt. Nó vào thật. Tôi muốn nó có việc làm đàng hoàng. Nó có thật.
Rồi nó đi xa.
Lúc đầu tôi tự hào. Con mình giỏi, đi làm công ty lớn, lương đô la. Ai hỏi tôi cũng kể. Kể hoài. Kể đến lúc không còn gì mới để kể.
Nó gọi về mỗi tuần. Rồi mỗi hai tuần. Rồi mỗi tháng. Rồi khi nào nhớ.
Tôi không trách. Tôi cũng vậy hồi trẻ. Ba tôi ở quê, tôi đi Sài Gòn. Ổng chờ, tôi không biết. Đến lúc ổng mất, tôi mới biết ổng chờ.
---
Cái Tết không có nó, nhà vắng lắm.
Vợ tôi vẫn mua đào, vẫn dọn bàn thờ, vẫn nấu bánh chưng. Nhưng bả nấu ít. Bốn cái thay vì mười. Mứt gừng một hũ nhỏ thay vì ba hũ.
Tôi ngồi ngoài hiên, uống trà. Hàng xóm đốt pháo. Tiếng con nít chạy ngoài đường.
Tôi nhớ hồi thằng Khôi còn nhỏ. Nó sợ pháo. Mỗi lần pháo nổ, nó chạy vô ôm chân tôi. Tôi bế nó lên, nói: "Có ba đây, đừng sợ."
Bây giờ nó ba mươi hai tuổi. Nó không sợ pháo nữa. Nó cũng không cần ba nữa.
Tôi biết điều đó. Biết từ lâu rồi. Nhưng biết với chấp nhận là hai chuyện khác nhau.
---
Mùng một, tôi đi chùa một mình.
Vợ tôi nói để bả đi cùng. Tôi nói thôi, bả ở nhà nghỉ. Thật ra tôi muốn đi một mình.
Chùa đông. Người ta cầu đủ thứ. Sức khỏe, tiền tài, con cái. Tôi đứng trước bàn thờ Phật, chắp tay, mà không biết cầu gì.
Hồi trước tôi cầu con mình thành đạt. Nó thành đạt rồi. Tôi cầu con mình hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc của nó không có tôi trong đó.
Tôi đứng đó lâu lắm. Người phía sau chắc sốt ruột. Nhưng tôi không biết bước đi đâu.
---
Chiều mùng hai, nó gọi video.
Nó cười, khoe căn hộ mới. Nó nói: "Ba coi nè, view đẹp không?" Tôi thấy một thành phố tôi không biết tên, qua cái màn hình nhỏ xíu.
Tôi nói đẹp. Nó hỏi ba mẹ khỏe không. Tôi nói khỏe. Nó nói sang năm con cố về. Tôi nói ừ, không gấp.
Cúp máy xong, tôi ngồi yên.
Vợ tôi hỏi: "Nó nói gì?"
Tôi nói: "Nó khỏe. Nó vui."
Bả gật đầu. Rồi đi rửa chén.
---
Tôi sáu mươi ba tuổi.
Cả đời tôi nuôi con, lo cho con, muốn con nên người. Con nên người rồi. Nó đi rồi.
Cái khó không phải là nuôi con. Cái khó là khi con lớn, mình phải buông tay ra.
Không phải buông vì không thương. Buông vì thương.
Tôi nghĩ về ba tôi. Ổng có buông được không? Hay ổng cũng ngồi ngoài hiên, uống trà, nhìn đường vắng, chờ thằng con không về?
Tôi không biết. Ổng mất rồi. Tôi không hỏi kịp.
---
Tối mùng ba, tôi dọn mấy cái bánh chưng còn dư. Gói lại, mang cho hàng xóm.
Bà Tám kế bên hỏi: "Ủa, thằng Khôi không về hả anh?"
Tôi nói: "Nó bận. Năm sau."
Bả nói: "Con cái bây giờ vậy đó."
Tôi cười. Không nói gì thêm.
Đi về, tôi thấy vợ tôi đang ngồi coi hình cũ trong điện thoại. Hình thằng Khôi hồi nhỏ. Nó cười, thiếu hai cái răng cửa.
Tôi ngồi xuống cạnh bả. Không nói gì. Bả cũng không nói gì.
Hai người già ngồi coi hình đứa con không về Tết.
---
Sáng mùng bốn, tôi ra vườn tưới cây.
Cây mai năm nay nở muộn. Mùng một không có bông nào. Mùng bốn mới bắt đầu hé.
Tôi nhìn mấy cái nụ. Nhỏ xíu. Chưa nở hết. Nhưng nó sẽ nở. Không cần ai giục.
Tôi tưới xong, vô nhà, pha trà.
Vợ tôi nói: "Năm sau mình nấu ít hơn nữa nghe ông."
Tôi nói: "Ừ."
Một chữ "ừ" mà chứa nhiều thứ lắm.
Chứa cái hiểu rằng con mình đã lớn. Chứa cái chấp nhận rằng nhà sẽ vắng. Chứa cái thương mà không cần nắm giữ.
Hay là tôi tự gán nghĩa cho nó. Có khi nó chỉ là "ừ" thôi.
Tôi không biết.