Hai mươi năm xây nhà, tôi quên mất mình ở đâu
Twenty Years Building a House, I Forgot Where I Lived
Tôi xây căn nhà đầu tiên năm ba mươi tuổi.
Hồi đó vợ chồng mới cưới. Thuê trọ ở quận Bình Thạnh, phòng hai mươi mét vuông, nóng muốn chết. Mỗi tối nằm nghe tiếng xe ngoài đường, tôi nói với vợ: "Mình sẽ có nhà. Cho em coi."
Rồi tôi bắt đầu chạy.
Chạy thiệt. Không phải chạy bộ. Chạy tiền.
Sáng đi làm công ty. Chiều về nhận thêm việc ngoài. Tối ngồi vẽ bản vẽ cho mấy công trình nhỏ, kiếm thêm vài triệu. Cuối tuần đi gặp khách. Lễ Tết không nghỉ.
Vợ tôi cũng chạy. Cô ấy dạy thêm, bán hàng online, nhận gia công mấy đơn nhỏ. Hai đứa như hai cái máy, chạy song song, thỉnh thoảng nhìn nhau gật đầu rồi chạy tiếp.
Ba năm sau, đủ tiền cọc. Mua được miếng đất ở Thủ Đức, hồi đó còn rẻ. Tôi mừng muốn khóc. Đêm đó hai vợ chồng ngồi trước miếng đất trống, trời tối thui, muỗi cắn đầy chân, mà cười.
"Mình sẽ xây ở đây," tôi nói.
Vợ tôi gật. Mắt cô ấy sáng.
Rồi xây.
Xây mất hai năm. Vì không đủ tiền xây một lần, phải chia ra. Đổ móng trước. Mấy tháng sau lên tầng một. Rồi nghỉ. Rồi gom tiền. Rồi lên tầng hai.
Mỗi lần lên được một tầng, tôi thấy mình lớn thêm một chút. Như đang xây chính mình vậy.
Dọn vào ở. Con gái đầu lòng ra đời trong căn nhà đó. Tôi nhớ buổi chiều bế con đứng ở ban công tầng hai, nhìn xuống con hẻm nhỏ, nghĩ: "Đây rồi. Đây là ý nghĩa."
Nhưng rồi tôi không dừng lại.
Căn nhà xong, tôi nghĩ đến căn thứ hai. Mua đất nữa. Xây nữa. Cho thuê. Rồi căn thứ ba. Rồi chung cư. Rồi đất nền.
Mười năm sau, tôi có bốn căn. Trên giấy tờ, tôi giàu. Bạn bè nể. Họ hàng khen. Ba mẹ tự hào.
Nhưng tôi không nhớ con gái tôi học lớp mấy.
Thật sự không nhớ. Một hôm vợ tôi nói: "Con nó thi học kỳ." Tôi hỏi: "Lớp mấy rồi?" Vợ tôi nhìn tôi. Không giận. Chỉ nhìn. Cái nhìn đó nặng hơn bất kỳ câu mắng nào.
"Lớp bảy," cô ấy nói. Rồi quay đi.
Lớp bảy. Con gái tôi mười hai tuổi. Mười hai năm. Tôi đã bỏ lỡ bao nhiêu?
Tôi ngồi trong phòng khách căn nhà thứ nhất. Căn nhà mà hồi đó tôi tưởng là tất cả. Nhìn quanh. Bộ sofa mới. Tivi lớn. Tủ rượu. Tranh treo tường.
Đầy.
Căn nhà đầy ắp đồ đạc. Nhưng tôi ngồi đó, thấy trống.
Tôi nhớ hồi mới cưới. Phòng trọ hai mươi mét vuông. Không có gì. Một cái quạt, một cái chiếu, mấy cái nồi. Nhưng tối nào hai đứa cũng nói chuyện đến khuya. Vợ tôi kể chuyện học trò. Tôi kể chuyện công trình. Cười nhiều. Giận nhau cũng nhanh, làm hòa cũng nhanh. Vì không có chỗ nào để trốn trong hai mươi mét vuông.
Bây giờ nhà rộng. Mỗi người một phòng. Con gái có phòng riêng, cửa đóng suốt. Vợ tôi ngủ phòng khác vì tôi hay về khuya. Tôi nằm một mình trên cái giường king size, giữa căn phòng ba mươi mét vuông, mà thấy nó rộng quá. Rộng đến mức lạnh.
Một buổi tối, con gái tôi xuống bếp lấy nước. Tôi đang ngồi ở bàn ăn, xem mấy giấy tờ đất. Nó nhìn tôi, tôi nhìn nó.
"Ba," nó nói.
"Ừ."
"Ba có vui không?"
Tôi không trả lời được. Không phải vì câu hỏi khó. Mà vì tôi không biết.
Tôi đã không hỏi mình câu đó từ rất lâu rồi. Có lẽ từ cái đêm ngồi trước miếng đất trống ở Thủ Đức, muỗi cắn đầy chân mà cười.
Con gái tôi lấy nước xong, đi lên. Không đợi câu trả lời. Có lẽ nó cũng không mong.
Tuần sau, tôi đi xem một miếng đất ở Long An. Đẹp. Giá tốt. Môi giới nói mua bây giờ, hai năm sau lời gấp đôi.
Tôi đứng trên miếng đất đó. Nhìn quanh. Cỏ mọc. Gió thổi. Trống.
Rồi tôi nhớ câu con gái hỏi.
"Ba có vui không?"
Tôi lên xe. Chạy về. Không mua.
Đêm đó tôi về sớm. Lần đầu tiên sau mấy năm. Vợ tôi ngạc nhiên. Con gái tôi cũng ngạc nhiên.
"Ăn cơm chưa?" vợ tôi hỏi.
"Chưa."
Ba người ngồi ăn. Không nói nhiều. Cơm nguội, canh hâm lại. Bình thường. Không có gì đặc biệt.
Nhưng tôi ngồi đó, nhìn vợ gắp đồ ăn cho con, con gái vừa ăn vừa coi điện thoại, cái quạt trần quay chậm.
Tôi nghĩ: mình đã xây bốn căn nhà. Nhưng cái mình cần, nó không nằm trong căn nào cả.
Nó nằm ở cái bàn này. Bữa cơm này. Khoảng trống giữa ba người ngồi cạnh nhau mà không cần nói gì.
Tôi bốn mươi chín tuổi. Hai mươi năm xây nhà. Bây giờ mới hiểu.
Cái làm cho nhà thành nhà, không phải bức tường.
Mà là khoảng trống bên trong.