Hai trăm lượt thích nhưng tao ăn mì gói
Two Hundred Likes but I Ate Instant Noodles
Tao đăng tấm hình ở quán cà phê hôm đó.
Quán đẹp. Ánh sáng vàng. Ly latte art hình trái tim. Tao ngồi góc cửa sổ, chụp ba mươi tấm mới chọn được một tấm ưng.
Đăng lên. Caption: "Chiều chậm rãi."
Hai trăm lượt thích. Mười mấy comment. "Sang quá mày ơi." "Cuộc sống mơ ước." "Cho tao đi với."
Tao cười. Bấm tim từng comment.
Không ai biết ly cà phê đó bảy mươi lăm nghìn. Tao nhịn ăn trưa để uống nó.
Không ai biết tao đi xe buýt đến quán, không phải lái xe máy như mọi khi, vì hết xăng mà chưa có tiền đổ.
Không ai biết tao ngồi đúng ba mươi phút rồi đi, vì ngồi thêm thì phải gọi thêm, mà ví chỉ còn hai chục nghìn.
Tối đó tao về phòng trọ. Nấu mì gói. Bỏ thêm quả trứng vì còn đúng một quả trong tủ lạnh.
Vừa ăn vừa lướt điện thoại. Hai trăm hai mươi lượt thích rồi. Có đứa bạn cấp ba nhắn: "Mày sống sang vậy, cho tao mượn ít tiền được không?"
Tao nhìn tin nhắn. Nhìn tô mì. Nhìn lại tấm hình.
Tao không trả lời.
---
Chuyện bắt đầu từ hồi tao lên thành phố.
Nhà tao ở quê. Không nghèo lắm, nhưng cũng không dư. Ba má làm ruộng, nuôi tao ăn học. Tao đậu đại học, ba má mừng lắm. Cả xóm chúc mừng. Ông ngoại cho tao hai triệu, nói: "Lên trên đó, sống cho đàng hoàng."
Tao lên. Ở phòng trọ hai triệu rưỡi một tháng. Đi học, đi làm thêm ở quán trà sữa. Lương ba triệu. Ba má gửi thêm hai triệu mỗi tháng.
Đủ sống. Nhưng không đủ để sống như mấy đứa xung quanh.
Thằng Khoa cùng lớp, nhà Sài Gòn, đi học bằng SH. Con Linh ngồi bàn trên, tuần nào cũng đăng ảnh đi ăn chỗ mới. Thằng Phúc ở ký túc xá nhưng mặc toàn đồ hiệu.
Tao mặc áo thun trơn. Đi xe buýt. Ăn cơm bình dân.
Không ai nói gì. Nhưng tao thấy.
Thấy ánh mắt. Thấy cái cách tụi nó rủ nhau đi ăn mà không rủ tao. Thấy cái cách con Linh nhìn đôi giày tao rồi quay đi.
Có thể tao tưởng tượng. Có thể không.
Nhưng tao bắt đầu thay đổi.
---
Đầu tiên là mạng xã hội.
Tao bắt đầu chọn lọc. Chỉ đăng những gì trông được. Quán cà phê đẹp thì chụp, cơm bình dân thì không. Đi chơi với tụi bạn sang thì check-in, đi làm thêm thì không nhắc.
Tao tạo ra một phiên bản khác của mình. Trên mạng, tao là đứa sống ổn. Có gu. Biết hưởng thụ.
Ngoài đời, tao đếm từng nghìn.
Rồi tao bắt đầu vay. Không nhiều. Năm chục đây, một trăm đó. Để đi ăn với tụi bạn. Để mua cái áo cho ra hồn. Để không phải từ chối khi tụi nó rủ đi chơi.
"Tiền bạc tính sau, quan trọng là trải nghiệm." Tao nói với mình vậy.
Ba tháng sau tao nợ gần hai triệu. Không phải số lớn. Nhưng với tao, đó là gần nửa tháng sống.
Tao bắt đầu tránh mấy đứa tao nợ. Thấy tụi nó ở canteen thì đi đường khác. Tụi nó nhắn tin thì trả lời chậm.
Tao giữ thể diện bằng cách đánh mất cái khác. Cái gì thì tao chưa gọi tên được.
---
Có một bữa, tao đi làm thêm về muộn. Mười một giờ đêm. Mệt. Đói. Ghé mua ổ bánh mì mười lăm nghìn.
Đang đứng chờ thì gặp thằng Khoa. Nó đi SH, dừng lại mua nước. Thấy tao.
"Ê, mày làm gì ở đây giờ này?"
"Đi chơi về." Tao nói.
Nó nhìn tao. Nhìn bộ đồ nhân viên quán trà sữa tao chưa kịp thay. Cái tạp dề còn dắt ở túi quần.
Nó không nói gì. Cười rồi đi.
Tao đứng đó. Cầm ổ bánh mì. Mặt nóng.
Tối đó tao về phòng, xóa tấm hình ở quán cà phê. Rồi lại đăng lại. Rồi lại xóa.
Cuối cùng tao để nó lại. Vì hai trăm hai mươi lượt thích. Xóa đi thì phí.
Phí cái gì thì tao không biết.
---
Má gọi điện hôm chủ nhật.
"Con ăn uống đàng hoàng không?"
"Dạ, đàng hoàng."
"Má thấy con đăng hình đi uống cà phê đẹp quá. Con có tiền không?"
"Dạ, con đủ."
Má im một lúc. Rồi nói: "Ba mày bán lúa sớm, được thêm ít. Để má gửi thêm cho con."
Tao muốn nói không cần. Nhưng tao cần.
Tao muốn nói con đang nợ. Nhưng tao không nói.
Tao muốn nói ly cà phê đó bảy mươi lăm nghìn, bằng hai ngày ba cắt lúa thuê. Nhưng tao không nói.
"Dạ, cảm ơn má."
Tao tắt máy. Nằm trên giường. Trần nhà trọ bong tróc sơn.
Hai trăm hai mươi lượt thích.
Ba cắt lúa.
Tao uống cà phê.
---
Hôm qua tao lướt lại profile mình. Nhìn từ trên xuống. Toàn ảnh đẹp. Quán xịn. Góc sáng. Nụ cười.
Như cuộc đời một đứa khác. Đứa mà tao muốn làm. Đứa mà tao không phải.
Tao không biết mình đang sống cho ai. Cho hai trăm người bấm thích? Cho mấy đứa bạn mà tao sợ tụi nó coi thường? Cho ba má yên tâm?
Hay cho cái phiên bản tao tự dựng lên, rồi bây giờ không dám bước ra?
Tao vẫn chưa trả hết nợ. Vẫn ăn mì gói. Vẫn đi xe buýt.
Nhưng trên mạng, tao vẫn ổn.
Vẫn ổn lắm.
Ba thứ không thể giấu lâu: mặt trời, mặt trăng, và sự thật.
Three things cannot be long hidden: the sun, the moon, and the truth.
— Đức Phật, Kinh Pháp Cú (Dhammapada)
Diễn giải
Interpretation
Phật nói có ba thứ không giấu được lâu. Mặt trời, mặt trăng, sự thật. Nghe thì to tát. Nhưng nghĩ lại thì đơn giản. Mày đăng ảnh đẹp, mày chọn góc sáng, mày viết caption hay. Mày giấu được tô mì gói, giấu được cái ví rỗng, giấu được ca làm thêm mười một giờ đêm. Nhưng mày giấu được bao lâu? Thằng Khoa thấy cái tạp dề. Má thấy tấm hình quán cà phê rồi hỏi con có tiền không. Đứa bạn cấp ba thấy mày sống sang nên nhắn mượn tiền. Sự thật nó rỉ ra. Không cần ai phanh phui. Nó tự rỉ. Cái hình mày dựng lên, nó như cái mái nhà bằng giấy. Trông cũng ra hồn. Nhưng mưa xuống thì thấm. Nắng lên thì cong. Gió thổi thì bay. Không phải vì mày dở. Mà vì sự thật nó không cần mày cho phép. Nó cứ lộ.
Buddha said three things cannot stay hidden for long. The sun, the moon, and the truth. Sounds grand. But it's actually simple. You post nice photos, pick the right angles, write clever captions. You hide the instant noodles, the empty wallet, the eleven p.m. shift. But for how long? Khoa saw the apron. Mom saw the café photo and asked if you had money. Your high school friend saw you living well and asked to borrow some. The truth seeps out. Nobody needs to expose it. It just seeps. The image you build is like a paper roof. Looks decent enough. But rain soaks through. Sun warps it. Wind blows it away. Not because you're bad at pretending. But because the truth doesn't need your permission. It just shows.