Lần đầu tiên tôi ngồi yên được mười phút
The First Time I Could Sit Still for Ten Minutes
Tôi bốn mươi sáu tuổi mới biết ngồi yên.
Không phải ngồi yên kiểu thiền. Không phải ngồi yên kiểu bệnh. Mà ngồi yên kiểu không cần làm gì hết, mà không thấy có lỗi.
Chuyện bắt đầu từ một buổi sáng thứ Bảy.
---
Hồi đó tôi vừa nghỉ phép. Không phải nghỉ phép đi chơi. Nghỉ phép vì bác sĩ bảo nghỉ. Huyết áp cao. Đau dạ dày. Mất ngủ triền miên. Bác sĩ nhìn tôi rồi nói, anh nghỉ đi, không nghỉ thì tôi cũng không biết kê thuốc gì nữa.
Tôi về nhà.
Ngày đầu tiên, tôi dọn nhà. Lau cửa kính. Sắp lại tủ giày. Rửa xe. Tưới cây. Lau lại cửa kính lần nữa vì thấy còn vết.
Vợ tôi nhìn, hỏi: Anh nghỉ phép hay anh chuyển nghề dọn nhà?
Tôi cười. Nhưng tôi biết mình không cười thật.
Ngày thứ hai, tôi mở laptop. Kiểm tra email công ty. Trả lời ba cái. Viết thêm hai cái báo cáo mà chưa ai hỏi. Gọi cho đồng nghiệp hỏi thăm dự án. Người ta bảo, anh nghỉ đi, tụi em lo được.
Tôi tắt laptop. Rồi mở lại. Rồi tắt.
Ngày thứ ba, tôi bắt đầu thấy sợ.
---
Không phải sợ mất việc. Không phải sợ bệnh nặng hơn. Mà sợ cái im lặng.
Căn nhà tôi ở, hai vợ chồng, con gái đi học xa. Ban ngày vợ đi làm. Còn mình tôi.
Tôi ngồi ở bàn ăn. Cái bàn gỗ mua hồi mới cưới, bây giờ trầy hết mặt. Tôi ngồi đó. Không mở tivi. Không mở điện thoại. Chỉ ngồi.
Được hai phút thì tay tôi tự động cầm điện thoại lên.
Tôi đặt xuống. Được một phút rưỡi, lại cầm lên.
Đặt xuống. Bốn mươi giây. Cầm lên.
Tôi nhìn cái điện thoại trong tay mình rồi tự hỏi: Mày sợ cái gì?
---
Hồi ba mươi tuổi, tôi làm trưởng phòng. Ba mươi ba, giám đốc chi nhánh. Ba mươi bảy, điều hành vùng. Mỗi năm một cái ghế mới. Mỗi cái ghế mới, thêm một cái điện thoại reo nhiều hơn.
Tôi quen rồi. Quen cái cảm giác có người cần mình. Quen cái cảm giác lịch kín. Quen cái cảm giác mở mắt ra đã biết hôm nay phải làm gì.
Mười sáu năm như vậy.
Rồi bỗng một ngày, bác sĩ bảo nghỉ, và tôi ngồi đây, với cái bàn trầy, và không biết phải làm gì.
Cái sợ đó, nó không ồn. Nó rất nhẹ. Như một câu hỏi ai đó thì thầm phía sau gáy: Nếu không ai cần mày, mày là ai?
---
Ngày thứ tư, tôi ra ban công.
Ban công nhà tôi nhìn xuống một con hẻm nhỏ. Có một cây bàng. Hồi mới mua nhà, cây bàng đó còn nhỏ xíu, bây giờ tán nó che hết nửa con hẻm.
Tôi đứng đó nhìn. Có một bà già đẩy xe rác đi ngang. Có hai đứa nhỏ chạy theo con chó. Có một ông xe ôm ngồi dựa gốc cây, ngủ, cái mũ bảo hiểm đặt trên bụng.
Không có gì đặc biệt. Nhưng tôi đứng nhìn được mười lăm phút.
Mười lăm phút không nghĩ gì.
Không nghĩ về doanh số. Không nghĩ về cuộc họp. Không nghĩ về cái email chưa trả lời. Chỉ nhìn bà già đẩy xe rác. Nhìn con chó chạy. Nhìn ông xe ôm ngủ.
Rồi tôi thấy một cái gì đó lạ lắm.
Tôi thấy nhẹ.
---
Cái nhẹ đó, tôi không biết gọi là gì. Nó không phải vui. Không phải buồn. Không phải hạnh phúc. Nó giống như, bao nhiêu năm tôi vác một cái ba lô mà không biết mình đang vác, rồi bỗng dưng đặt xuống được vài giây.
Chỉ vài giây thôi. Rồi cái đầu tôi lại quay. Lại nghĩ. Lại lo.
Nhưng vài giây đó, tôi nhớ.
---
Ngày thứ năm, tôi ra ban công sớm hơn. Pha một ly cà phê. Kéo cái ghế nhựa ra ngồi.
Lần này tôi không nhìn xuống hẻm. Tôi nhìn trời.
Trời Sài Gòn buổi sáng, nếu đủ sớm, có một lúc mây chuyển màu. Từ xám sang hồng sang trắng. Rất nhanh. Nếu không để ý thì bỏ lỡ.
Tôi ngồi đó. Uống cà phê. Nhìn mây.
Được tám phút thì tay tôi lại cầm điện thoại. Nhưng lần này tôi nhận ra sớm hơn. Tôi đặt xuống. Hít một hơi.
Chín phút.
Mười phút.
Đến phút thứ mười, tôi nghe tiếng chim. Không biết nó kêu từ lúc nào. Có thể nó kêu suốt mười sáu năm qua mà tôi không nghe.
---
Vợ tôi ra ban công, thấy tôi ngồi đó, hỏi: Anh làm gì vậy?
Tôi nói: Không làm gì.
Bả nhìn tôi một lúc. Rồi bả kéo thêm một cái ghế ra, ngồi cạnh.
Hai đứa ngồi đó. Không nói gì. Uống cà phê. Nghe chim kêu.
Bả nói: Lâu rồi mình không ngồi vậy ha.
Tôi không trả lời. Vì tôi biết câu trả lời rồi. Lâu lắm rồi. Có khi chưa bao giờ.
---
Tôi nghỉ phép hai tuần. Hai tuần đó tôi không đi đâu hết. Không du lịch. Không về quê. Không làm gì lớn lao.
Mỗi sáng tôi ra ban công. Ngồi. Uống cà phê. Nhìn trời.
Từ mười phút, lên mười lăm. Rồi hai mươi. Có hôm ngồi được nửa tiếng mà không cầm điện thoại.
Tôi không biết gọi đó là gì. Bình yên thì hơi to. Thư giãn thì không đúng. Nó giống như, lần đầu tiên trong rất lâu, tôi không chạy.
Không chạy tới đâu hết. Không chạy khỏi cái gì hết.
Chỉ ngồi đây. Với ly cà phê. Với tiếng chim. Với cái bàn trầy.
---
Hai tuần sau tôi đi làm lại.
Mọi thứ vẫn vậy. Email vẫn nhiều. Họp vẫn dài. Điện thoại vẫn reo.
Nhưng mỗi sáng, trước khi bắt đầu, tôi ngồi mười phút.
Chỉ mười phút. Không ai biết. Không ai thấy.
Mười phút đó, tôi không phải giám đốc. Không phải chồng. Không phải cha. Không phải ai hết.
Chỉ là một người đàn ông bốn mươi sáu tuổi, ngồi trên ban công, nghe chim kêu.
Có hôm tôi tự hỏi: Sao mình mất bốn mươi sáu năm mới tìm được mười phút này?
Rồi tôi nghĩ, có khi không phải mất bốn mươi sáu năm. Có khi mười phút này nó ở đây từ đầu. Chỉ là tôi chạy nhanh quá nên không thấy.