Mười bảy năm đi làm, tôi không nhớ mình thích gì
Seventeen years of working and I can't remember what I liked
Tôi vào công ty năm hai mươi lăm tuổi. Lương bốn triệu rưỡi. Ở trọ phòng mười hai mét vuông. Ăn cơm bụi hai bữa. Tháng dư được tám trăm ngàn gửi về cho mẹ.
Hồi đó tôi không nghĩ gì nhiều. Đi làm là đi làm. Ai cũng vậy. Sáng dậy, đánh răng, chạy xe, quẹt thẻ, ngồi vào bàn. Chiều về, ăn, tắm, ngủ. Thứ Bảy ngủ bù. Chủ Nhật giặt đồ.
Năm thứ ba thì lên trưởng nhóm. Lương tám triệu. Tôi mừng lắm. Gọi về cho mẹ, mẹ nói con giỏi quá. Tôi nghĩ, vậy là mình đang đi đúng đường.
Năm thứ năm thì lên phó phòng. Lương mười lăm triệu. Mua được xe tay ga mới. Đồng nghiệp khen. Sếp vỗ vai. Tôi nghĩ, cố thêm chút nữa.
Năm thứ bảy thì lên trưởng phòng. Lương hai mươi hai triệu. Mua trả góp căn chung cư nhỏ. Cưới vợ. Đám cưới ba mươi bàn. Ai cũng nói tôi thành công.
Tôi cũng nghĩ vậy.
Năm thứ mười thì có con. Vợ nghỉ ở nhà sáu tháng. Tôi đi làm từ bảy giờ sáng, về tám giờ tối. Có hôm mười giờ. Có hôm mười một giờ. Con khóc đêm, vợ dỗ. Tôi nằm cạnh mà không nghe thấy gì vì mệt quá.
Năm thứ mười hai thì lên giám đốc bộ phận. Lương bốn mươi triệu. Tôi mua xe hơi. Bốn bánh, máy lạnh, ngồi trong đó nghe nhạc một mình trên đường về. Đoạn đường mười lăm phút mà tôi thường đi ba mươi phút. Vì không muốn về.
Không phải ghét nhà. Không phải ghét vợ. Không phải ghét con.
Chỉ là ngồi trong xe, tôi không cần phải là ai cả.
Năm thứ mười bốn, công ty tái cơ cấu. Bộ phận tôi bị gộp. Sếp mới trẻ hơn tôi sáu tuổi. Nói tiếng Anh lưu loát. Họp bằng Zoom. Dùng từ tôi không hiểu. OKR, KPI cascade, alignment. Tôi ngồi trong phòng họp mà thấy mình như người thừa.
Tôi không nói gì. Về bàn, mở laptop, làm tiếp.
Năm thứ mười lăm, tôi bắt đầu mất ngủ. Không phải vì lo lắng gì cụ thể. Chỉ là nằm xuống, mắt mở, nhìn trần nhà. Đầu trống. Không nghĩ gì mà không ngủ được.
Vợ hỏi anh sao vậy. Tôi nói không sao. Nói nhiều lần đến mức chính tôi cũng tin.
Năm thứ mười sáu, đứa con gái tôi học lớp năm. Một hôm nó hỏi, ba ơi hồi nhỏ ba thích làm gì.
Tôi định nói. Mở miệng ra. Rồi đóng lại.
Tôi không nhớ.
Thật sự không nhớ.
Tôi nhớ mình thi đại học khối A vì thầy chủ nhiệm nói khối A dễ xin việc. Nhớ mình chọn ngành quản trị kinh doanh vì ông chú nói ngành đó ra trường không lo thất nghiệp. Nhớ mình vào công ty này vì nó gọi phỏng vấn đầu tiên. Nhớ mình ở lại vì lương tăng đều.
Nhưng tôi không nhớ mình thích gì.
Hồi cấp ba hình như tôi hay vẽ. Vẽ linh tinh trong vở. Cô giáo mắng. Mẹ nói vẽ vời không ra tiền. Tôi bỏ.
Hồi đại học hình như tôi hay đọc sách triết. Mấy cuốn dày, chữ nhỏ, đọc trong thư viện. Bạn bè nói đọc chi mấy cái đó, ra trường có ai hỏi đâu. Tôi bỏ.
Hồi mới đi làm hình như tôi muốn viết. Viết gì cũng được. Blog, nhật ký, truyện ngắn. Viết được ba tháng thì bận quá. Bỏ.
Bỏ. Bỏ. Bỏ.
Mười bảy năm. Tôi bỏ hết những thứ mình thích để giữ những thứ mình cần. Đến lúc nhìn lại, cái cần thì đầy nhà. Cái thích thì không còn.
Tháng trước, công ty cho đi team building. Ở resort, có hoạt động vẽ tranh trên đĩa gốm. Mấy đứa trẻ cười nói, vẽ lung tung. Tôi cầm cọ, tay run.
Không phải vì lâu không vẽ.
Mà vì tôi nhận ra mình đang xin phép chính mình được làm một thứ vô ích.
Tôi bốn mươi hai tuổi. Chức giám đốc bộ phận. Lương đủ sống. Nhà có. Xe có. Con đi học trường tốt. Vợ không thiếu gì.
Mà tối nào nằm xuống tôi cũng thấy trống.
Không phải trống vì thiếu. Trống vì không biết mình là ai ngoài cái chức danh trên tấm card visit.
Hôm qua tôi lục lại tủ sách cũ. Tìm được cuốn vở hồi cấp ba. Mở ra, thấy mấy hình vẽ nguệch ngoạc. Một cái cây. Một con mèo. Một ngôi nhà nhỏ trên đồi.
Nét vẽ xấu. Nhưng tôi nhìn mà thấy quen. Quen hơn cả căn chung cư tôi đang ở.
Tôi ngồi đó một lúc lâu.
Không khóc. Không cười. Chỉ ngồi.
Rồi tôi gấp cuốn vở lại, để trên bàn làm việc.
Chưa biết để làm gì. Chỉ muốn nhìn thấy nó mỗi ngày.