Mười bốn năm, tôi yêu bằng cái tên người khác đặt cho

Tôi gặp vợ tôi năm hai mươi sáu tuổi.

Hồi đó tôi vừa nghỉ việc ở công ty cũ, đang xin vào chỗ mới. Lương chưa có, tiền thuê phòng trọ thì sắp đến hạn. Tôi gầy, hay lo, và rất muốn được ai đó nhìn thấy.

Cô ấy nhìn thấy tôi.

Không phải kiểu nhìn thấy trong phim. Không có mưa rơi, không có nhạc nền. Cô ấy chỉ ngồi đối diện tôi trong quán cà phê, nghe tôi nói linh tinh về mấy cái dự án chưa có gì, rồi gật đầu. Nói: "Nghe hay đấy."

Ba chữ đó. Tôi nhớ mười bốn năm.

Tôi cưới cô ấy hai năm sau. Lúc đó tôi đã có việc ổn định. Lương không cao nhưng đủ thuê căn hộ nhỏ. Tôi tự hào lắm. Tôi nghĩ mình đang làm tốt. Làm tốt vai trò người chồng. Làm tốt vai trò người đàn ông.

Vai trò.

Từ đó bắt đầu.

Tôi không biết từ lúc nào, nhưng tôi bắt đầu sống theo một cái khuôn. Khuôn đó không ai ép. Không phải vợ tôi ép. Không phải bố mẹ ép. Tôi tự đúc cho mình.

Người chồng tốt thì phải thế nào? Phải kiếm tiền. Phải bình tĩnh. Phải có câu trả lời cho mọi thứ. Phải mạnh. Phải chắc chắn.

Tôi không mạnh. Tôi không chắc chắn. Nhưng tôi diễn.

Diễn giỏi lắm.

Vợ tôi hỏi: "Anh có mệt không?" Tôi nói: "Không." Vợ tôi hỏi: "Anh đang nghĩ gì?" Tôi nói: "Không có gì."

Không có gì. Câu đó tôi nói cả ngàn lần trong mười bốn năm.

Có một lần, con gái tôi bị ốm. Nó sốt cao, ba giờ sáng, vợ tôi ôm nó khóc. Tôi lái xe đi mua thuốc. Trên đường về, tôi đỗ xe bên lề, ngồi một mình trong xe năm phút.

Tôi khóc.

Không phải vì con ốm. Mà vì tôi nhận ra, ngay cả lúc con ốm, tôi vẫn đang diễn. Tôi diễn vai người bố bình tĩnh. Người chồng đáng tin. Tôi lau mặt, vào nhà, đưa thuốc, nói: "Không sao đâu."

Không sao đâu. Câu đó tôi cũng nói cả ngàn lần.

Năm thứ mười, vợ tôi bắt đầu im.

Không phải giận. Không phải chiến tranh lạnh. Cô ấy chỉ im. Như người đã hỏi quá nhiều lần mà không nhận được câu trả lời thật, nên thôi.

Tôi không nhận ra. Hoặc tôi nhận ra mà giả vờ không thấy. Vì nếu thấy, tôi phải thay đổi. Mà thay đổi thì phải thừa nhận mình đang sai. Mà thừa nhận sai thì cái khuôn vỡ.

Tôi sợ cái khuôn vỡ hơn sợ mất vợ.

Nghe kinh không? Tôi cũng thấy kinh.

Năm thứ mười hai, cô ấy nói một câu. Không phải lúc cãi nhau. Không phải lúc buồn. Lúc bình thường. Hai đứa ngồi ăn cơm, con đi học về chưa tới.

Cô ấy nói: "Em không biết anh là ai."

Tôi cầm đũa, nhìn cô ấy. Định nói "Anh là anh chứ ai." Nhưng không nói được. Vì tôi cũng không biết.

Mười hai năm. Tôi yêu cô ấy bằng một phiên bản tôi tự dựng lên. Phiên bản đó giỏi kiếm tiền. Biết sửa ống nước. Biết đón con đúng giờ. Biết nói "Không sao đâu" đúng lúc.

Nhưng phiên bản đó không biết khóc trước mặt vợ. Không biết nói "Anh sợ." Không biết nói "Anh không biết."

Cô ấy yêu ai? Tôi, hay cái khuôn?

Tôi yêu cô ấy, hay tôi yêu cảm giác mình đang làm đúng vai?

Câu hỏi đó ăn vào tôi hai năm.

Năm thứ mười bốn, tôi bắt đầu thử. Không phải thử gì lớn. Không phải đi trị liệu, không phải đọc sách self-help, không phải "thay đổi hoàn toàn."

Tôi chỉ thử nói thật.

Vợ tôi hỏi: "Anh có mệt không?" Tôi nói: "Mệt. Mệt lắm."

Im lặng. Cô ấy nhìn tôi. Lâu lắm. Rồi cô ấy nói: "Sao bây giờ mới nói?"

Tôi không trả lời được. Vì câu trả lời thật là: "Vì anh sợ nói ra thì em sẽ thấy anh yếu. Mà anh yếu thì em sẽ đi."

Nhưng tôi nói ra.

Cô ấy không đi.

Cô ấy khóc. Tôi cũng khóc. Lần đầu tiên trong mười bốn năm, hai đứa khóc cùng nhau mà không có ai ốm, không có ai chết, không có chuyện gì xảy ra.

Chỉ là hai người cuối cùng nhìn thấy nhau.

Tôi bốn mươi tuổi. Tôi mới bắt đầu học yêu. Không phải yêu lại từ đầu. Mà yêu bằng cái mặt thật. Cái mặt xấu, mệt, sợ hãi, không biết gì.

Tôi không biết có muộn không.

Có lẽ câu hỏi đó cũng không quan trọng.